Interakcje
Nalewka z dziurawca

Nalewka z dziurawca (Hyperici tinctura) w produkcie leczniczym Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) występuje w stężeniu 24,9 g/100 g produktu, z 70% etanolem jako ekstrahentem. Pomimo niskiej zawartości nalewki, konieczna jest ostrożność ze względu na potencjalne interakcje farmakologiczne. Przyjmowanie hiperforyny poniżej 1 mg/dobę i krócej niż 2 tygodnie nie wywołuje klinicznie istotnych interakcji, jednak brak oznaczenia hiperforyny w produkcie wymaga uwzględnienia ryzyka interakcji typowych dla dziurawca. Najważniejsze interakcje dotyczą leków przeciwdepresyjnych (SSRI, IMAO, trójpierścieniowe), gdzie ryzyko zespołu serotoninowego (ból głowy, nadciśnienie tętnicze, tachykardia) jest wysokie i stanowi zagrożenie życia. Ponadto, nalewka indukuje enzymy cytochromu P450 i P-glikoproteinę, co może obniżać stężenia leków antyretrowirusowych (np. indinawir), immunosupresyjnych (cyklosporyna), przeciwzakrzepowych (warfaryna), glikozydów nasercowych (digoksyna) oraz teofiliny, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapii i poważnych powikłań klinicznych, takich jak odrzucenie przeszczepu czy utrata kontroli nad astmą i niewydolnością serca.

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Nalewka z dziurawca (Hyperici tinctura) stanowi jeden z głównych składników produktu leczniczego Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae), gdzie występuje w stężeniu 24,9 g/100 g produktu, z etanolem 70% jako ekstrahent. Mimo że zawartość nalewki z ziela dziurawca w produkcie nie jest wysoka, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tego produktu leczniczego, ze względu na potencjalne interakcje charakterystyczne dla dziurawca.1

Generalnie, brak klinicznie istotnych interakcji występuje przy dziennym przyjęciu hiperforyny mniejszym niż 1 mg i czasie stosowania nie dłuższym niż 2 tygodnie. Jednak ze względu na fakt, że w Kroplach żołądkowych z papaweryną nie oznacza się zawartości hiperforyny, należy uwzględnić możliwość wystąpienia interakcji typowych dla preparatów zawierających ziele dziurawca.2

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Jedną z najważniejszych klinicznie interakcji jest jednoczesne stosowanie nalewki z dziurawca z lekami przeciwdepresyjnymi. Taka kombinacja może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego, który charakteryzuje się objawami takimi jak ból głowy, nadciśnienie tętnicze oraz przyśpieszenie akcji serca. Zespół serotoninowy stanowi potencjalnie zagrażający życiu stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.3

Interakcje z lekami antyretrowirusowymi

Składniki czynne nalewki z dziurawca mogą obniżać poziom jednocześnie przyjmowanych leków antyretrowirusowych, takich jak indinawir. Może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii przeciwwirusowej, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów zakażonych HIV, zwiększając ryzyko progresji choroby i rozwoju oporności na leki.4

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Nalewka z dziurawca może znacząco zmniejszać stężenie cyklosporyny w surowicy krwi. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów po przeszczepach narządów, gdzie zmniejszenie stężenia cyklosporyny może prowadzić do odrzucenia przeszczepu.5

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Istotną klinicznie interakcją jest wpływ nalewki z dziurawca na leki obniżające krzepliwość krwi, takie jak warfaryna. Dziurawiec może zmniejszać stężenia tych leków we krwi, co może prowadzić do spadku efektu terapeutycznego i zwiększonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych.6

Interakcje z innymi lekami szczególnego znaczenia

Nalewka z dziurawca może również wpływać na poziom teofiliny, co jest istotne u pacjentów z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Ponadto, może obniżać stężenie digoksyny w surowicy krwi, co może prowadzić do utraty kontroli nad objawami niewydolności serca u pacjentów leczonych tym lekiem.7

Interakcje z alkoholem

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że Krople żołądkowe z papaweryną zawierają znaczną ilość etanolu (67-74% obj.), co samo w sobie stanowi istotny czynnik przy rozważaniu potencjalnych interakcji. W 2,5 ml produktu znajduje się aż 1460 mg etanolu.8

Spożywanie dodatkowych ilości alkoholu podczas stosowania nalewki z dziurawca może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, powodując nadmierną sedację, zaburzenia koordynacji ruchowej i zwiększone ryzyko wypadków. Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać potencjalne interakcje nalewki z dziurawca z innymi lekami, szczególnie tymi metabolizowanymi przez układ enzymatyczny cytochromu P450.

Pacjenci stosujący leki przeciwdepresyjne powinni bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas przyjmowania nalewki z dziurawca, ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich objawów zespołu serotoninowego oraz nasilenie działania sedacyjnego.

Tabela interakcji nalewki z dziurawca

Grupa leków/substancji Przykłady Mechanizm interakcji Potencjalne konsekwencje Poziom istotności interakcji
Leki przeciwdepresyjne Inhibitory selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitory monoaminooksydazy (IMAO), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne Nasilenie działania serotoninergicznego Zespół serotoninowy (ból głowy, nadciśnienie tętnicze, tachykardia, hipertermia, drżenia, pobudzenie) Wysoki – interakcja potencjalnie zagrażająca życiu
Leki antyretrowirusowe Indinawir, inne inhibitory proteazy HIV Indukcja enzymów cytochromu P450, przyspieszenie metabolizmu leków Zmniejszenie skuteczności terapii przeciwwirusowej, ryzyko progresji zakażenia HIV Wysoki
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Indukcja enzymów cytochromu P450, zwiększenie metabolizmu leku Zmniejszenie stężenia cyklosporyny, ryzyko odrzucenia przeszczepu Wysoki
Leki przeciwzakrzepowe Warfaryna Indukcja enzymów cytochromu P450, zwiększenie metabolizmu leku Zmniejszenie efektu przeciwzakrzepowego, zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych Wysoki
Glikozydy nasercowe Digoksyna Indukcja P-glikoproteiny, zwiększenie eliminacji leku Zmniejszenie stężenia digoksyny, brak kontroli objawów niewydolności serca Średni do wysokiego
Leki rozszerzające oskrzela Teofilina Indukcja enzymów cytochromu P450, zwiększenie metabolizmu leku Zmniejszenie stężenia teofiliny, utrata kontroli nad objawami astmy i POChP Średni
Alkohol Etanol Nasilenie działania depresyjnego na OUN Nadmierna sedacja, zaburzenia koordynacji, zwiększone ryzyko wypadków Średni
Doustne środki antykoncepcyjne Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne zawierające estrogen i progestagen Indukcja enzymów cytochromu P450, zwiększenie metabolizmu hormonów Zmniejszenie skuteczności antykoncepcji, ryzyko niepożądanej ciąży, plamienia międzymiesiączkowe Średni do wysokiego
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl