Dawkowanie i sposób podawania
Insulina

Dawkowanie i sposób podawania insuliny

Terapia insuliną wymaga precyzyjnego dostosowania dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta. Postępowanie terapeutyczne powinno uwzględniać różnorodne czynniki wpływające na zapotrzebowanie organizmu na insulinę oraz specyfikę stosowanych preparatów insulinowych.¹

Zasady ogólne dawkowania

Dawkowanie insuliny ustala lekarz zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem pacjenta. Dokładną dawkę należy określić na podstawie regularnego monitorowania stężenia glukozy we krwi i w moczu.^{2 3}

Przy ustalaniu dawkowania należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:⁴

• Wiek pacjenta
• Aktywność ruchowa
• Stan zdrowia (szczególnie funkcja nerek i wątroby)
• Stosowane równolegle leki

⁵

Zmiana rodzaju insuliny

Podczas zmiany rodzaju insuliny (np. z insuliny mieszanej wieprzowo-wołowej lub wołowej na insulinę ludzką), zmiany postaci czy wytwórcy leku, może być konieczna modyfikacja dawkowania. Taka zmiana powinna odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza.⁶

U pacjentów, u których wysokooczyszczona insulina wieprzowa lub inne wysokooczyszczone insuliny ludzkie zapewniają właściwe stężenie glukozy, zwykle nie przewiduje się innych zmian dawkowania niż rutynowe dostosowania mające na celu stałą kontrolę stanu pacjenta.⁷

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

W przypadku preparatów Gensulin M40 i Gensulin M50 dane dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży nie są dostępne.^{8 9}

W leczeniu cukrzycy u dzieci należy dążyć do uzyskania prawidłowych wartości stężenia glukozy we krwi (normoglikemii). Najbardziej właściwą metodą leczenia cukrzycy w tej grupie wiekowej jest insulinoterapia czynnościowa, umożliwiająca uzyskanie odpowiedniego stężenia insuliny, podstawowego i poposiłkowego.¹⁰

Pacjenci z niewydolnością wątroby i nerek

U pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek okres półtrwania insuliny w surowicy ulega wydłużeniu, a jej stężenie we krwi wzrasta. Szczególnie istotne jest to przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min, gdy eliminacja insuliny przez nerki ulega znacznemu zmniejszeniu, co może mieć znaczenie kliniczne.¹¹

U pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek dawkę insuliny należy odpowiednio zmniejszyć.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 70 lat), ze względu na większe ryzyko znacznego obniżenia stężenia glukozy w surowicy krwi, nie należy dążyć do uzyskania normoglikemii w trakcie insulinoterapii. Dla tej grupy chorych zaleca się algorytm dwóch wstrzyknięć insuliny na dobę. Utrzymanie glikemii poniżej progu nerkowego jest często wystarczające.¹³

Pacjenci z otyłością

U pacjentów z otyłością może być konieczne zwiększenie dawek insuliny ze względu na zwiększoną insulinooporność.¹⁴

Sposób podawania

Droga podania

Preparaty insulinowe we wkładach przeznaczone są wyłącznie do podawania we wstrzyknięciach podskórnych za pomocą wstrzykiwacza wielokrotnego użytku. Nie należy podawać insuliny dożylnie ani domięśniowo.^{15 16}

Miejsca iniekcji

Podanie podskórne należy wykonać w:^{17 18}

• Górną część ramienia
• Udo
• Pośladek
• Brzuch

¹⁹

Należy zmieniać miejsca iniekcji tak, aby to samo miejsce nie było wykorzystywane częściej niż około raz w miesiącu, w celu zmniejszenia ryzyka lipodystrofii i amyloidozy skórnej.^{20 21}

Technika wstrzyknięcia

Podczas podawania insuliny należy zachować następujące zasady:^{22 23}

1. Ująć skórę między dwa palce
2. Wbić igłę w fałd skóry pod kątem około 45°
3. Wstrzyknąć insulinę pod skórę
4. Wyciągnąć igłę i lekko ucisnąć miejsce wstrzyknięcia na kilka sekund (aby zapobiec wyciekaniu insuliny)
5. Nie masować miejsca iniekcji po wstrzyknięciu

^{24 25}

Należy zwrócić szczególną uwagę, aby w trakcie podawania insuliny nie wprowadzić igły do naczynia krwionośnego.²⁶

Przygotowanie insuliny we wkładach

Przed zastosowaniem insuliny w formie zawiesiny (Polhumin MIX-2, Polhumin MIX-3, Polhumin N, Gensulin M40, Gensulin M50) konieczne jest jej odpowiednie przygotowanie:²⁷

1. Przed umieszczeniem wkładu we wstrzykiwaczu, należy kilkakrotnie obrócić wkład do góry i na dół, tak by szklana kulka swobodnie przemieszczała się od jednego do drugiego końca wkładu
2. Czynność tę należy wykonać około 10 razy, aż do uzyskania jednorodnej mętnej lub mlecznej zawiesiny
3. Jeśli wkład znajduje się już we wstrzykiwaczu, należy nim obrócić kilkakrotnie w sposób opisany powyżej
4. Powyższe czynności należy wykonać przed każdym wstrzyknięciem insuliny

²⁸

Tabela dawkowania insuliny

Informacje przedstawione w powyższej tabeli opracowano na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych.^{29 30 31 32 33 34 35 36}

Wskazówki dotyczące dawkowania różnych preparatów insuliny

Produkty lecznicze Gensulin M40, Gensulin M50, Polhumin MIX-2 i Polhumin MIX-3 są gotowymi mieszankami insuliny rozpuszczalnej i insuliny izofanowej, przygotowanymi tak, aby pacjent nie musiał sam mieszać produktów insuliny. Schemat leczenia pacjenta powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb metabolicznych.^{37 38}

Każde opakowanie zawiera Ulotkę dla pacjenta z instrukcją dotyczącą sposobu wykonania iniekcji, z którą pacjent powinien się zapoznać.^{39 40}