Dawkowanie i sposób podawania
Glipizyd

Dawkowanie i sposób podawania glipizydu

Glipizyd, jako substancja z grupy pochodnych sulfonylomocznika stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, wymaga indywidualnego dostosowania dawki dla każdego pacjenta na podstawie stężenia glukozy we krwi. Dostępny jest w dwóch głównych postaciach: tabletek o natychmiastowym uwalnianiu (Glipizide BP) oraz tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Glibenese GITS). Zasady dawkowania różnią się w zależności od postaci leku, ogólnego stanu pacjenta oraz wcześniejszego leczenia.^{1 2}

Dawka początkowa

Rozpoczęcie leczenia glipizdem wymaga ostrożnego podejścia, szczególnie u pacjentów należących do grup ryzyka wystąpienia hipoglikemii. Dawkowanie początkowe zależy od postaci farmaceutycznej leku:^{3 4}

• Dla tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Glibenese GITS): zalecana dawka początkowa wynosi 5 mg na dobę, przyjmowana podczas śniadania.
• Dla tabletek o natychmiastowym uwalnianiu (Glipizide BP): zalecana dawka początkowa wynosi 5 mg na dobę, podawana 30 minut przed śniadaniem lub innym posiłkiem w ciągu dnia.

^{5 6}

U pacjentów szczególnie narażonych na hipoglikemię, takich jak osoby w podeszłym wieku, pacjenci wyniszczeni lub niedożywieni, pacjenci nieregularnie przyjmujący posiłki oraz osoby z niewydolnością nerek lub wątroby, zaleca się rozpoczęcie leczenia od mniejszej dawki:^{7 8}

• W przypadku Glipizide BP zaleca się rozpoczęcie leczenia od 2,5 mg (pół tabletki).
• W przypadku Glibenese GITS należy zachować szczególną ostrożność przy dawkowaniu.

^{9 10}

Dostosowanie dawkowania i ustalanie właściwej dawki

Modyfikacja dawki glipizydu powinna być prowadzona stopniowo, z zachowaniem odpowiednich odstępów czasowych między zmianami dawkowania:^{11 12}

• Dla Glibenese GITS: dawkę można zwiększać o 5 mg co kilka dni, na podstawie wyniku oznaczenia stężenia glukozy.
• Dla Glipizide BP: dawkę zwiększa się zazwyczaj o 2,5 mg do 5 mg, w zależności od stężenia glukozy we krwi.

^{13 14}

Między kolejnymi zmianami w dawkowaniu powinno upłynąć co najmniej kilka dni, aby umożliwić osiągnięcie stanu stacjonarnego stężenia leku w organizmie. Warto zaznaczyć, że stężenie glipizydu w osoczu odpowiadające stanowi stacjonarnemu ustala się po pięciu dobach przyjmowania Glibenese GITS, przy czym u pacjentów w podeszłym wieku czas ten może wydłużyć się o 1-2 dni.¹⁵

W celu określenia minimalnej skutecznej dawki oraz wykrycia ewentualnej oporności na glipizyd, należy systematycznie kontrolować stężenie glukozy we krwi na czczo oraz oznaczać poziom hemoglobiny glikowanej.¹⁶

Dawkowanie podtrzymujące

Leczenie podtrzymujące glipizdem opiera się na stałym monitorowaniu stężenia glukozy i dostosowywaniu dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta:^{17 18}

• Glibenese GITS: stosowanie raz na dobę skutecznie zmniejsza stężenie glukozy we krwi. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 20 mg.
• Glipizide BP: u niektórych pacjentów wyrównanie glikemii osiąga się po podaniu leku raz na dobę. Maksymalna dawka jednorazowa wynosi 15 mg. Jeżeli dawka dobowa jest większa niż 15 mg, należy ją podawać w dawkach podzielonych przed posiłkami (zwykle 2 razy na dobę).

^{19 20}

Na ogół stężenie glukozy we krwi normalizuje się po dawkach od 2,5 mg do 20 mg glipizydu na dobę. Maksymalna zalecana dawka dobowa dla obu postaci leku wynosi 20 mg.²¹

Glipizyd podawany w postaci o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach od 5 do 20 mg na dobę, można bezpiecznie zmienić na preparat Glibenese GITS stosując go raz na dobę, w takiej samej dawce lub mniejszej od poprzednio stosowanej.²²

Sposób podawania

Sposób podawania różni się w zależności od postaci leku:^{23 24}

• Tabletki Glibenese GITS należy połykać w całości popijając odpowiednią ilością płynów. Tabletek nie należy rozgryzać, dzielić czy kruszyć.
• Glipizide BP powinien być przyjmowany 30 minut przed posiłkiem w celu uzyskania maksymalnej redukcji hiperglikemii występującej po posiłku.

^{25 26}

Dawkowanie glipizydu w grupach pacjentów specjalnych

Dzieci i młodzież

Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności glipizydu u dzieci i młodzieży. Stosowanie leku w tej grupie wiekowej nie jest zalecane.^{27 28}

Pacjenci w podeszłym wieku i szczególnie zagrożeni hipoglikemią

U pacjentów w podeszłym wieku, osłabionych, niedożywionych, przyjmujących posiłki nieregularnie oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby i/lub nerek dawki początkowa i podtrzymująca powinny być zmniejszone w celu uniknięcia hipoglikemii.^{29 30}

Pacjenci leczeni insuliną

U pacjentów ze stabilną cukrzycą typu 2, przyjmujących insulinę, można bezpiecznie zamienić leczenie na glipizyd. Procedura zmiany leczenia z insuliny na glipizyd powinna przebiegać według następujących zasad:^{31 32}

W okresie zmniejszania dawek insuliny pacjent powinien przynajmniej trzy razy na dobę samodzielnie badać stężenie glukozy. Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego skontaktowania się z lekarzem prowadzącym w przypadku nieprawidłowych wyników tych badań.^{33 34}

Pacjenci leczeni uprzednio innymi doustnymi lekami hipoglikemizującymi

Przy zamianie innej pochodnej sulfonylomocznika (zwłaszcza o wydłużonym okresie półtrwania, np. chlorpropamid) na glipizyd, należy uważnie obserwować pacjentów pod kątem ryzyka hipoglikemii przez co najmniej 2 tygodnie. Szczególną ostrożność należy zachować podczas zmiany dawkowania.^{35 36}

W przypadku Glipizide BP, dawkowanie uzależnione jest od stanu klinicznego pacjenta i dotychczasowego leczenia. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od małych dawek glipizydu, następnie można zwiększać je stopniowo, aż do uzyskania prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Pacjenci powinni pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarza.³⁷

Pacjenci leczeni jednocześnie innymi doustnymi lekami hipoglikemizującymi

U pacjentów, u których nie uzyskano zadowalającej kontroli glikemii podczas stosowania tylko glipizydu lub u których jest on wtórnie nieskuteczny, można dołączyć do leczenia inny doustny lek hipoglikemizujący. W takim przypadku zaleca się utrzymanie dotychczasowych dawek glipizydu, a drugi lek należy wprowadzić w najmniejszej zalecanej dawce początkowej.^{38 39}

Jeżeli glipizyd jest dołączany do terapii innym lekiem hipoglikemizującym, należy rozpocząć jego podawanie od dawki 5 mg na dobę. U pacjentów wrażliwych na leki hipoglikemizujące można rozpocząć leczenie od mniejszej dawki. Zwiększanie dawki zależy od oceny stanu klinicznego pacjenta.^{40 41}

W przypadku jednoczesnego stosowania kolesewelamu z produktem Glibenese GITS, maksymalne stężenie w osoczu i całkowita ekspozycja na glipizyd jest zmniejszona. W związku z tym, produkt Glibenese GITS powinien być stosowany co najmniej 4 godziny przed podaniem kolesewelamu.⁴²