Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Antytrombina

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania antytrombiny

Zastosowanie antytrombiny, białka osoczowego stosowanego w terapii niedoborów antytrombiny oraz zaburzeń krzepnięcia, wymaga szczególnej uwagi klinicystów ze względu na potencjalne zagrożenia. Poniżej przedstawiono kluczowe ostrzeżenia i środki ostrożności, których należy przestrzegać przy stosowaniu produktów zawierających antytrombinę pochodzącą z osocza ludzkiego.^{1 2 3}

Identyfikowalność produktu

W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych zawierających antytrombinę, należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu. Jest to szczególnie istotne przy stosowaniu produktów pochodzenia biologicznego, takich jak Antithrombin III NF Takeda, Atenativ czy Kybernin P.^{1 2 3}

Ryzyko reakcji nadwrażliwości

Podobnie jak w przypadku innych dożylnych produktów białkowych, podanie antytrombiny może wywołać reakcje nadwrażliwości typu alergicznego. Pacjenci podczas wlewu muszą być ściśle monitorowani i starannie obserwowani pod kątem wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych. Należy poinformować pacjenta o wczesnych objawach reakcji nadwrażliwości, takich jak:^{4 5 6}

• swędząca wysypka
• uogólniona pokrzywka
• uczucie ucisku w klatce piersiowej
• świszczący oddech
• obniżenie ciśnienia tętniczego
• wstrząs anafilaktyczny

^{4 5 6}

Jeśli te objawy wystąpią po podaniu antytrombiny, pacjent powinien natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym. W przypadku wstrząsu anafilaktycznego, należy zastosować standardowe postępowanie medyczne.^{7 8 9}

Ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych

Antytrombina jest produktem pochodzącym z ludzkiego osocza, co wiąże się z ryzykiem przeniesienia czynników zakaźnych. Standardowe środki zapobiegania zakażeniom związanym z zastosowaniem produktów leczniczych otrzymywanych z ludzkiej krwi lub osocza obejmują:^{10 11 12}

• selekcję dawców
• badania przesiewowe poszczególnych donacji i całych pul osocza w kierunku swoistych markerów zakażenia
• włączenie do procesu produkcji etapów skutecznej inaktywacji/usuwania wirusów

^{10 11 12}

Pomimo tych środków, nie można całkowicie wykluczyć możliwości przeniesienia czynników zakaźnych podczas podawania produktów leczniczych otrzymanych z ludzkiej krwi lub osocza. Dotyczy to także wirusów nieznanych i nowo odkrytych oraz innych patogenów.^{13 14 15}

Podejmowane środki są uznawane za skuteczne wobec wirusów osłonkowych, takich jak:^{16 17 18}

• wirus ludzkiego niedoboru odporności (HIV)
• wirus zapalenia wątroby typu B (HBV)
• wirus zapalenia wątroby typu C (HCV)
• wirus zapalenia wątroby typu A (HAV) – wirus bezosłonkowy

^{16 17 18}

Podejmowane środki mogą mieć ograniczoną wartość wobec wirusów bezosłonkowych, takich jak parwowirus B19. Zakażenie parwowirusem B19 może być poważne w skutkach u kobiet w ciąży (zakażenie płodu) i dla osób z niedoborem odporności lub zwiększoną erytropoezą (np. niedokrwistość hemolityczna).^{19 20}

U pacjentów regularnie/wielokrotnie przyjmujących produkty lecznicze zawierające ludzką antytrombinę osoczową należy rozważyć odpowiednie szczepienia ochronne (przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B).^{21 22 23}

Jednoczesne stosowanie z heparyną

Jednoczesne stosowanie antytrombiny z heparyną wymaga szczególnej uwagi. W celu ustalenia dawki heparyny i nie dopuszczenia do nadmiernego zmniejszenia krzepliwości, należy regularnie kontrolować aktywność antykoagulacyjną osocza (APPT i w razie konieczności aktywność czynnika anty-FXa), w niewielkich odstępach czasu, szczególnie w pierwszych minutach/godzinach po rozpoczęciu stosowania antytrombiny.^{24 25 26}

Konieczny jest codzienny pomiar poziomów antytrombiny w celu ustalenia pojedynczej dawki, z uwagi na ryzyko zmniejszenia poziomów antytrombiny wskutek przedłużonego leczenia niefrakcjonowaną heparyną.^{27 28 29}

Zawartość sodu

Należy zwrócić uwagę na zawartość sodu w preparatach antytrombiny, szczególnie u pacjentów kontrolujących ilość sodu w diecie:

^{30 31 32}

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych producenckich nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności antytrombiny u dzieci i młodzieży.³³

Szczególnie istotne ostrzeżenie dotyczy stosowania antytrombiny III u wcześniaków w niezatwierdzonym wskazaniu, jakim jest leczenie zespołu niewydolności oddechowej noworodków (IRDS, ang. Infant Respiratory Distress Syndrome). Dane z badań klinicznych i systematycznych przeglądów wskazują na zwiększone ryzyko krwawienia śródczaszkowego i zgonu, bez wykazywania korzystnego działania w tej grupie pacjentów.^{34 35}

Niedobór nabyty antytrombiny

W przypadku nabytego niedoboru antytrombiny samo obniżenie poziomu antytrombiny, np. z powodu upośledzonej syntezy, nie powinno być powodem do substytucji, jeśli pacjent jest w stabilnym stanie klinicznym.³⁶