Przedawkowanie
Amylometakrezol

Przedawkowanie substancji Amylometakrezol

Amylometakrezol jest substancją czynną stosowaną w preparatach do miejscowego leczenia dolegliwości związanych z bólem gardła, występującą w różnych produktach leczniczych, najczęściej w połączeniu z alkoholem 2,4-dichlorobenzylowym i czasem z chlorowodorkiem lidokainy. Poniżej przedstawione zostały szczegółowe informacje dotyczące ryzyka i objawów przedawkowania tej substancji.^{1 2}

Ryzyko przedawkowania

Ze względu na niską zawartość substancji czynnej w preparatach z amylometakrezolem, przedawkowanie jest mało prawdopodobne. Ryzyko wzrasta w przypadku nieprawidłowego stosowania produktów, szczególnie przy znacznym przekroczeniu zalecanej dawki lub aplikowaniu na uszkodzoną błonę śluzową.^{3 4}

W przypadku preparatów zawierających wyłącznie amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy (jak Strepsils, Septofar, Inovox Express Active), przedawkowanie zwykle nie powoduje poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych.^{5 6}

Okoliczności zwiększające ryzyko przedawkowania

Przedawkowanie może nastąpić w następujących okolicznościach:

• Zastosowanie znacznie większej dawki niż zalecana
• Obecność zmian patologicznych na błonach śluzowych
• Długotrwałe stosowanie (powyżej 5 dni)
• Równoczesne stosowanie kilku preparatów zawierających amylometakrezol

^{7 8}

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania amylometakrezolu różnią się w zależności od tego, czy substancja występuje samodzielnie czy w połączeniu z innymi składnikami aktywnymi.^{9 10}

Preparaty zawierające wyłącznie amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy

W przypadku preparatów zawierających wyłącznie amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy, przedawkowanie zazwyczaj powoduje jedynie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:^{11 12}

• Podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej
• Podrażnienie błony śluzowej żołądka i jelit
• Dolegliwości żołądkowo-jelitowe

^{13 14}

Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających amylometakrezol (dłużej niż 5 dni) może prowadzić do zmiany naturalnej flory bakteryjnej w gardle.^{15 16}

Preparaty zawierające amylometakrezol z lidokainą

W przypadku preparatów zawierających dodatkowo lidokainę (np. ASPIGOLA, Inovox Express, Labipray), przedawkowanie może powodować poważniejsze objawy, zwłaszcza przy wchłanianiu ogólnoustrojowym, takie jak:^{17 18}

Pierwsze objawy przedawkowania preparatów zawierających lidokainę to nadmierne znieczulenie górnych dróg oddechowych i przewodu pokarmowego.^{19 20}

Specjalne grupy pacjentów

Szczególne ryzyko dla dzieci: Stosowanie produktów z amylometakrezolem i lidokainą w dużych dawkach i długotrwale u dzieci w wieku poniżej 6 lat może prowadzić do drgawek.^{21 22}

Objawy ogólnoustrojowe przedawkowania

W przypadku wchłonięcia większej ilości substancji czynnych do krwiobiegu, mogą wystąpić reakcje ogólnoustrojowe. Jest to szczególnie istotne dla preparatów zawierających lidokainę.^{23 24}

Zatrucie ośrodkowego układu nerwowego (OUN)

Objawy zatrucia OUN mogą obejmować:^{25 26}

• Początkowo przemijające pobudzenie OUN
• Bezsenność
• Nerwowość i niepokój
• Pobudzenie psychomotoryczne
• Następnie zahamowanie czynności OUN
• Senność i utrata przytomności
• Depresja oddechowa i zatrzymanie oddechu
• Bezdech
• Drgawki
• Śpiączka
• W najcięższych przypadkach – zgon

^{27 28}

Zaburzenia układu krążenia

Objawy ze strony układu krążenia mogą obejmować:^{29 30}

• Ciężkie niedociśnienie tętnicze
• Bradykardię (spowolnione bicie serca)
• Nieregularne bicie serca
• Asystolię
• Zatrzymanie krążenia

^{31 32}

Methemoglobinemia

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających lidokainę może również wystąpić methemoglobinemia – stan, w którym hemoglobina zostaje przekształcona w methemoglobinę, która nie jest zdolna do efektywnego transportu tlenu.^{33 34}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania amylometakrezolu zależy od nasilenia objawów i obecności innych substancji czynnych w preparacie.^{35 36}

Leczenie objawowe

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających wyłącznie amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy, zazwyczaj wystarcza leczenie objawowe.^{37 38}

Przedawkowanie preparatów z lidokainą

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających lidokainę:^{39 40}

• Konieczny jest nadzór medyczny
• W ciągu pierwszej godziny można rozważyć wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka (w przypadku ciężkiego zatrucia)
• Stosuje się leczenie objawowe i wspomagające, w zależności od występujących objawów

^{41 42}

Leczenie methemoglobinemii

W przypadku wystąpienia methemoglobinemii w wyniku przedawkowania preparatów zawierających lidokainę, zalecane jest natychmiastowe wstrzyknięcie dożylne błękitu metylenowego w dawce 1-4 mg/kg masy ciała.^{43 44}

Podsumowanie zagrożeń związanych z przedawkowaniem

Ryzyko i konsekwencje przedawkowania amylometakrezolu zależą głównie od tego, z jakimi innymi substancjami aktywnymi jest połączony w preparacie:^{45 46}

1. Preparaty zawierające wyłącznie amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy (np. Strepsils, Septofar):

• Ryzyko przedawkowania jest niskie
• Objawy ograniczają się do dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
• Wystarczy leczenie objawowe

^{47 48}

2. Preparaty zawierające amylometakrezol, alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i lidokainę (np. ASPIGOLA, Inovox Express, Labipray):

• Wyższe ryzyko poważnych objawów ogólnoustrojowych
• Możliwe objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu krążenia
• Możliwość wystąpienia methemoglobinemii
• Konieczny nadzór medyczny i leczenie specjalistyczne

^{49 50}

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu preparatów u dzieci poniżej 6 roku życia, u których długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do drgawek.^{51 52}