Dawkowanie i sposób podawania
Amitryptylina

Dawkowanie i sposób podawania amitryptyliny

Amitryptylina jest substancją stosowaną w leczeniu różnych jednostek chorobowych, a jej dawkowanie zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób. Należy pamiętać, że nie wszystkie schematy dawkowania można uzyskać przy zastosowaniu każdej postaci farmaceutycznej lub mocy produktu, dlatego konieczne jest dobranie odpowiedniej postaci lub dawki leku dla dawki początkowej i każdego kolejnego zwiększania dawki.¹

Dawkowanie w dużych zaburzeniach depresyjnych

Leczenie amitryptyliną w przypadku dużych zaburzeń depresyjnych należy rozpoczynać od małej dawki, zwiększając ją stopniowo przy jednoczesnej uważnej obserwacji odpowiedzi klinicznej pacjenta oraz monitorowaniu wszelkich objawów nietolerancji.²

Szczegółowe dawkowanie w zależności od grupy pacjentów:

Dorośli pacjenci

U dorosłych pacjentów z dużą depresją zaleca się rozpoczęcie leczenia od 25 mg amitryptyliny (Amitriptylinum VP) dwa razy na dobę, co daje łączną dawkę dobową 50 mg. W razie potrzeby dawkę można zwiększać o 25 mg co drugi dzień, aż do osiągnięcia maksymalnej dawki 150 mg na dobę, podawanej w dwóch dawkach podzielonych. Istotne jest, aby dawka podtrzymująca stanowiła najmniejszą skuteczną dawkę.³

Pacjenci w podeszłym wieku i z chorobami układu krążenia

U pacjentów w wieku powyżej 65 lat oraz u osób z chorobą układu krążenia leczenie należy rozpocząć od niższej dawki wynoszącej 10-25 mg na dobę. Dawkę dobową można stopniowo zwiększać do 100-150 mg, podzielonych na dwie dawki, w zależności od indywidualnej odpowiedzi i tolerancji pacjenta. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu dawek przekraczających 100 mg. Podobnie jak u dorosłych, dawka podtrzymująca powinna być najmniejszą skuteczną dawką.⁴

Dzieci i młodzież

Amitryptylina (Amitriptylinum VP) nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia w leczeniu depresji, gdyż bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej nie zostały określone.⁵

Czas trwania leczenia depresji

Działanie przeciwdepresyjne amitryptyliny zwykle rozwija się po 2-4 tygodniach leczenia. Ze względu na to, że terapia lekami przeciwdepresyjnymi ma charakter objawowy, zaleca się jej kontynuację przez odpowiednio długi czas, zazwyczaj przez 6 miesięcy po uzyskaniu remisji, aby zapobiec nawrotowi choroby.⁶

Dawkowanie w bólu neuropatycznym i profilaktyce migreny

W przypadku leczenia bólu neuropatycznego, zapobiegania przewlekłym napięciowym bólom głowy oraz w profilaktyce migreny, dawkowanie amitryptyliny powinno być dostosowane indywidualnie. Celem jest zwiększanie dawki aż do osiągnięcia odpowiedniego efektu przeciwbólowego przy jednoczesnym zachowaniu tolerowanych działań niepożądanych. Zgodnie z zasadami leczenia bólu, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas konieczny do kontroli objawów.⁷

Dorośli w leczeniu bólu

W leczeniu bólu neuropatycznego u dorosłych zalecane dawki amitryptyliny wynoszą 25-75 mg na dobę, podawane wieczorem. Dawka początkowa powinna wynosić 10-25 mg wieczorem, a następnie może być zwiększana w porcjach po 10-25 mg co 3-7 dni, zgodnie z tolerancją pacjenta. Dawkę można przyjmować jednorazowo (wieczorem) lub podzielić na dwie dawki, jednak nie zaleca się stosowania pojedynczej dawki przekraczającej 100 mg. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu dawek powyżej 100 mg. Efekt przeciwbólowy zwykle obserwuje się po 2-4 tygodniach leczenia.⁸

Pacjenci w podeszłym wieku i z chorobami układu krążenia w leczeniu bólu

U pacjentów powyżej 65. roku życia oraz u osób z chorobą układu krążenia dawka początkowa amitryptyliny powinna wynosić 10-25 mg wieczorem. Przy stosowaniu dawek przekraczających 75 mg należy zachować szczególną ostrożność. Generalnie zaleca się rozpoczynanie leczenia od niższych dawek niż te zalecane dla dorosłych, a następnie stopniowe zwiększanie dawki w zależności od indywidualnej odpowiedzi i tolerancji pacjenta.⁹

Czas trwania leczenia bólu neuropatycznego

Leczenie bólu neuropatycznego ma charakter objawowy i powinno być kontynuowane odpowiednio długo. Niektórzy pacjenci mogą wymagać kilkuletniej terapii. Zaleca się regularną ponowną ocenę stanu pacjenta w celu potwierdzenia, że kontynuowanie leczenia amitryptyliną jest nadal właściwe.¹⁰

Czas trwania leczenia profilaktycznego bólów głowy

W przypadku profilaktycznego leczenia przewlekłych napięciowych bólów głowy oraz profilaktyki migreny u dorosłych, terapię należy kontynuować odpowiednio długo. Zalecane jest regularne przeprowadzanie oceny stanu pacjenta w celu potwierdzenia, że kontynuowanie leczenia jest nadal właściwe.¹¹

Dawkowanie w leczeniu moczenia nocnego u dzieci

Amitryptylina może być stosowana w leczeniu moczenia nocnego u dzieci. Zalecane dawkowanie przedstawia się następująco:

• u dzieci w wieku od 6 do 10 lat: 10-20 mg na dobę – należy zastosować najbardziej odpowiednią postać dawkowania dla tej grupy wiekowej;¹²
• u dzieci w wieku 11 lat i starsze: 25-50 mg na dobę.¹³

Dawkę należy zwiększać stopniowo. Lek powinien być podawany 1-1,5 godziny przed snem.¹⁴

Przed rozpoczęciem leczenia amitryptyliną z powodu moczenia nocnego koniecznie należy wykonać EKG w celu wykluczenia zespołu długiego QT.¹⁵

Maksymalny czas trwania cyklu leczenia nie powinien przekraczać 3 miesięcy. W przypadku konieczności stosowania wielokrotnych cykli podawania amitryptyliny, co 3 miesiące należy przeprowadzać ocenę medyczną.¹⁶

Podczas kończenia leczenia dawkę amitryptyliny należy zmniejszać stopniowo.¹⁷

Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek amitryptylina (Amitriptylinum VP) może być podawana w zwykłych dawkach, bez konieczności dostosowania schematu dawkowania.¹⁸

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożne dawkowanie amitryptyliny oraz, w miarę możliwości, monitorowanie stężenia leku w surowicy.¹⁹

Pacjenci przyjmujący inhibitory izoenzymu CYP2D6

W przypadku dołączenia do leczenia amitryptyliną silnego inhibitora CYP2D6 (np. bupropionu, chinidyny, fluoksetyny, paroksetyny), należy rozważyć zmniejszenie dawki amitryptyliny, w zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta.²⁰

Osoby o wolnym metabolizmie CYP2D6 lub CYP2C19

U pacjentów z genetycznie uwarunkowanym wolnym metabolizmem CYP2D6 lub CYP2C19 może występować większe stężenie amitryptyliny i jej aktywnego metabolitu, nortryptyliny, w osoczu. W związku z tym u tych pacjentów należy rozważyć zmniejszenie zalecanej dawki początkowej o 50%.²¹

Sposób podawania

Amitriptylinum VP jest przeznaczony do podawania doustnego. Tabletki należy połykać, popijając wodą. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.²²

Przerwanie leczenia

Podczas kończenia leczenia amitryptyliną dawkę leku należy zmniejszać stopniowo, przez okres kilku tygodni, aby uniknąć objawów odstawiennych.²³

Tabela dawkowania amitryptyliny

Wszystkie tabletki Amitriptylinum VP należy połykać, popijając wodą, niezależnie od posiłków. Podczas kończenia leczenia dawkę leku należy zmniejszać stopniowo, przez okres kilku tygodni, aby uniknąć objawów odstawiennych.²⁴