Właściwości farmakokinetyczne preparatu Vitaminum A + E Hasco

Preparat Vitaminum A + E Hasco, zawierający w jednej kapsułce miękkiej 30 000 j.m. retynolu palmitynianu (stabilizowanego tokoferolem) oraz 70 mg all-rac-α-tokoferylu octanu, charakteryzuje się określonymi właściwościami farmakokinetycznymi obejmującymi procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji obu witamin z organizmu.¹

Proces wchłaniania witamin A i E

Witamina A (retynol) wykazuje wysoki stopień wchłaniania z przewodu pokarmowego, wynoszący około 80%. Pozostała część (20%) jest wydalana bezpośrednio z kałem. Istotnym procesem poprzedzającym wchłanianie jest przekształcanie różnych form witaminy A w retynol, który stanowi formę przyswajalną przez organizm.²

Witamina E charakteryzuje się nieco niższą biodostępnością – z przewodu pokarmowego wchłania się 50-80% przyjętej dawki. Proces ten jest uzależniony od kilku istotnych czynników, w tym:

• obecności soli kwasów żółciowych
• odpowiedniej ilości tłuszczu pokarmowego
• prawidłowej czynności trzustki

Czynniki te mają kluczowe znaczenie dla efektywnego wchłaniania tokoferolu.³

Dystrybucja witamin A i E w organizmie

Witamina A po dostaniu się do przewodu pokarmowego przechodzi złożony proces przetwarzania. Estry retynolu, w tym palmitynian retynolu obecny w preparacie, podlegają hydrolizie przez enzymy trzustkowe oraz hydrolazy zlokalizowane w komórkach błony śluzowej jelit. W komórkach śluzówki jelit następuje ponowna estryfikacja retynolu. Powstałe estry są włączane do chylomikronów i transportowane z limfą, a następnie wychwytywane przez komórki wątroby (hepatocyty).⁴

Efektywność wchłaniania witaminy A jest ściśle uzależniona od ilości tłuszczu w diecie, co należy uwzględnić przy stosowaniu preparatu. Po wchłonięciu, większość witaminy A (około 90%) jest magazynowana w wątrobie, która stanowi główny rezerwuar tej witaminy w organizmie.⁵

Witamina E po wchłonięciu ulega dystrybucji do różnych tkanek organizmu. Główne miejsca jej magazynowania to:

• tkanka tłuszczowa
• wątroba
• mięśnie

Ta szeroka dystrybucja w organizmie odzwierciedla rolę witaminy E jako antyoksydantu chroniącego różne tkanki przed stresem oksydacyjnym.⁶

Metabolizm witamin A i E

Witamina A podlega złożonym procesom metabolicznym w organizmie. Dotychczasowe badania pozwoliły zidentyfikować siedem różnych metabolitów retynolu powstających w wyniku przemian biochemicznych. Proces ten obejmuje utlenianie, redukcję i koniugację cząsteczek retynolu, prowadząc do powstania związków o różnej aktywności biologicznej i rozpuszczalności, co wpływa na ich wydalanie z organizmu.⁷

Witamina E podlega metabolizmowi głównie w wątrobie, gdzie powstają różne metabolity, w tym glukuronidy, które następnie są wydalane z organizmu.⁸

Eliminacja witamin A i E z organizmu

Witamina A i jej metabolity są wydalane z organizmu dwiema głównymi drogami – z moczem oraz z kałem. Witamina A przenika również do mleka kobiecego, jednak brakuje wystarczających danych umożliwiających pełną ocenę bezpieczeństwa stosowania retynolu podczas karmienia piersią. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki witaminy A jest jej ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową – retynol w niewielkim stopniu przechodzi przez łożysko do krwiobiegu płodu.⁹

Witamina E jest eliminowana z organizmu głównie z żółcią (około 70% całkowitej eliminacji). Pozostała część, po metabolizmie wątrobowym, jest wydalana z moczem w postaci glukuronidów i innych metabolitów. Podobnie jak witamina A, witamina E również przenika do mleka kobiecego. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki witaminy E jest jej ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową – stężenie we krwi noworodków stanowi zaledwie około jednej piątej stężenia obserwowanego we krwi matki.¹⁰