Właściwości farmakodynamiczne

Tamsulosyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Tamsulosin US Pharmacia, należy do grupy farmakoterapeutycznej antagonistów receptora alfa₁ adrenergicznego, stosowanych w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Zgodnie z klasyfikacją ATC preparat oznaczony jest kodem G04CA02.¹

Mechanizm działania

Tamsulosyna wykazuje działanie jako wybiórczy, kompetycyjny antagonista postsynaptycznych receptorów adrenergicznych typu alfa₁. Szczególnie istotne jest jej powinowactwo do podtypów alfa_1A i alfa_1D tych receptorów. Poprzez blokowanie tych receptorów, tamsulosyna powoduje rozkurcz mięśniówki gładkiej gruczołu krokowego i cewki moczowej.²

Działanie farmakodynamiczne

Głównym efektem farmakodynamicznym tamsulosyny jest zwiększenie maksymalnego przepływu cewkowego moczu. Działanie to wynika ze zmniejszenia zwężenia drogi odpływu moczu, co jest konsekwencją rozkurczu mięśniówki gładkiej gruczołu krokowego i cewki moczowej. W rezultacie dochodzi do zmniejszenia objawów z opróżniania pęcherza moczowego.³

Tamsulosyna wykazuje również korzystny wpływ na objawy z napełniania pęcherza moczowego, których patogeneza związana jest z niestabilnością pęcherza moczowego. Ten podwójny efekt terapeutyczny – redukcja zarówno objawów z napełniania, jak i opróżniania – utrzymuje się podczas długotrwałego leczenia.⁴

Istotnym aspektem klinicznym jest fakt, że stosowanie tamsulosyny znacząco opóźnia konieczność wdrożenia bardziej inwazyjnych metod leczenia, takich jak interwencja chirurgiczna czy cewnikowanie pęcherza moczowego.⁵

Wpływ na ciśnienie tętnicze

Antagoniści receptora alfa₁ adrenergicznego, jako klasa leków, posiadają potencjał do redukcji ciśnienia tętniczego krwi poprzez zmniejszanie oporu obwodowego. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z współistniejącymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. Jednakże w przypadku tamsulosyny, podczas badań klinicznych nie zaobserwowano klinicznie istotnego zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi, co potwierdza jej korzystny profil bezpieczeństwa w tym zakresie.⁶

Badania kliniczne w populacji pediatrycznej

Przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą, kontrolowane placebo, ze zróżnicowanym dawkowaniem u dzieci z pęcherzem neurogennym. W badaniu wzięło udział 161 dzieci w wieku od 2 do 16 lat, które zostały losowo przydzielone do czterech grup:⁷

• grupa otrzymująca małą dawkę tamsulosyny (0,001 do 0,002 mg/kg masy ciała)
• grupa otrzymująca średnią dawkę tamsulosyny (0,002 do 0,004 mg/kg masy ciała)
• grupa otrzymująca dużą dawkę tamsulosyny (0,004 do 0,008 mg/kg masy ciała)
• grupa otrzymująca placebo

Pierwszorzędowym punktem końcowym badania była liczba pacjentów, u których ciśnienie wyciekania moczu podczas nadaktywnego skurczu wypieracza (LPP – Leak Point Pressure) zmniejszyło się do wartości poniżej 40 cm H₂O, co oceniano na podstawie dwukrotnego pomiaru w ciągu doby.⁸

W badaniu oceniano również następujące drugorzędowe punkty końcowe:⁹

• rzeczywista i procentowa zmiana ciśnienia wyciekania moczu w porównaniu do wartości wyjściowych
• poprawa lub stabilizacja wodonercza i wodniaka moczowodu
• zmiana objętości moczu uzyskanego podczas cewnikowania
• liczba wycieków moczu w czasie cewnikowania, rejestrowana w dzienniczku cewnikowania

Wyniki badania nie wykazały statystycznie istotnych różnic pomiędzy grupą przyjmującą placebo a żadną z trzech grup leczonych tamsulosyną, zarówno w zakresie pierwszorzędowego, jak i drugorzędowych punktów końcowych. Nie zaobserwowano odpowiedzi terapeutycznej zależnej od dawki.¹⁰