Interakcje leku
Eferox 175 mcg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lewotyroksyna sodowa, będąca aktywnym składnikiem leku Eferox, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi oraz składnikami diety. Interakcje te mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia poprzez wpływ na wchłanianie lewotyroksyny, zmianę jej wiązania z białkami osocza lub modyfikację metabolizmu hormonu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę najważniejszych interakcji.¹

Interakcje zmniejszające wchłanianie lewotyroksyny

Liczne substancje mogą interferować z wchłanianiem lewotyroksyny z przewodu pokarmowego, co zmniejsza jej biodostępność. Do najważniejszych należą:²

• Żywice jonowymienne (cholestyramina, kolestypol)
• Związki metali (sole wapnia, glinu, magnezu, żelaza, lantan)
• Leki stosowane w schorzeniach przewodu pokarmowego (sukralfat, cymetydyna, inhibitory pompy protonowej)
• Inne adsorbenty (sulfoniany polistyrenu, sewelamer)

Aby zminimalizować ryzyko interakcji, należy zachować odstęp czasowy wynoszący co najmniej 4-5 godzin między podaniem lewotyroksyny a wyżej wymienionymi preparatami. Zapobiega to interakcjom w żołądku i jelicie cienkim.³

Produkty zawierające soję i diety bogate w błonnik również mogą zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny z jelita. U dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy stosujących dietę bogatą w produkty sojowe opisywano przypadki zwiększenia stężenia TSH w surowicy pomimo leczenia lewotyroksyną. Często konieczne jest stosowanie wyższych dawek lewotyroksyny dla uzyskania prawidłowych wartości T4 i TSH. Zaleca się dokładne monitorowanie stężenia hormonów tarczycy podczas stosowania diety bogatej w soję oraz po jej zakończeniu.⁴

Leki stosowane w leczeniu otyłości, w tym orlistat, mogą powodować niedoczynność tarczycy i/lub zmniejszoną kontrolę niedoczynności tarczycy u pacjentów leczonych lewotyroksyną. Jest to najprawdopodobniej spowodowane zmniejszonym wchłanianiem lewotyroksyny i/lub soli jodu.⁵

Inhibitory pompy protonowej (IPP) mogą zmniejszać wchłanianie hormonów tarczycy wskutek zwiększenia pH soku żołądkowego. W przypadku jednoczesnego leczenia zaleca się regularne monitorowanie czynności tarczycy oraz obserwację kliniczną pacjenta. Może być konieczne zwiększenie dawki hormonów tarczycy. Szczególną ostrożność należy zachować również przy kończeniu leczenia IPP.⁶

Interakcje wpływające na metabolizm i działanie lewotyroksyny

Niektóre leki wpływają na metabolizm lewotyroksyny lub modyfikują jej działanie:⁷

• Inhibitory konwersji T4 do T3 (propylotiouracyl, glikokortykosteroidy, propranolol, lit, jodek, doustne środki kontrastowe i leki beta-adrenolityczne) hamują przekształcanie T4 w T3, co zmniejsza efekt terapeutyczny lewotyroksyny
• Amiodaron i środki kontrastowe zawierające jod ze względu na dużą zawartość jodu mogą wywołać zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wolem guzkowym z możliwą autonomiczną czynnością tarczycy. W wyniku działania amiodaronu na czynność tarczycy często konieczne jest dostosowanie dawki lewotyroksyny.⁸
• Leki przeciwzapalne i hipolipemizujące – salicylany, fenylobutazon, duże dawki furosemidu (250 mg) oraz klofibrat mogą wypierać lewotyroksynę z połączeń z białkami osocza, prowadząc do zwiększenia stężenia wolnej lewotyroksyny (fT4).⁹
• Leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina) zwiększają metabolizm hormonów tarczycy i mogą je wypierać z połączeń z białkami osocza. Rozpoczęcie lub przerwanie leczenia przeciwpadaczkowego może wymagać modyfikacji dawki lewotyroksyny.¹⁰

Interakcje związane z hormonami płciowymi

Estrogeny (środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny, leki stosowane w hormonalnej terapii substytucyjnej po menopauzie) mogą zwiększać zapotrzebowanie na lewotyroksynę.¹¹

Androgeny mogą zmniejszać stężenie globuliny wiążącej lewotyroksynę w surowicy, co może wpływać na farmakokinetykę hormonu.¹²

Interakcje z innymi grupami leków

Statyny – niektóre inhibitory reduktazy HMG-CoA (symwastatyna, lowastatyna) mogą zwiększać zapotrzebowanie na hormony tarczycy u pacjentów leczonych lewotyroksyną. Nie wiadomo, czy dotyczy to wszystkich statyn. Podczas jednoczesnego stosowania lewotyroksyny i statyn wskazane jest ścisłe monitorowanie czynności tarczycy.¹³

Sertralina, chlorochina/proguanil zmniejszają skuteczność lewotyroksyny i zwiększają stężenie TSH w surowicy.¹⁴

Inhibitory kinazy tyrozynowej (np. imatynib, sunitynib) mogą zwiększać zapotrzebowanie na lewotyroksynę u pacjentów z niedoczynnością tarczycy.¹⁵

Leki indukujące enzymy cytochromu P-450 (barbiturany, ryfampicyna, prymidon, ziele dziurawca) mogą zwiększać wątrobowy klirens lewotyroksyny, prowadząc do zmniejszenia stężenia hormonu tarczycy w surowicy. U pacjentów leczonych lewotyroksyną może być konieczne zwiększenie dawki hormonu podczas jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁶

Inhibitory proteazy – zgłaszano potencjalne interakcje między preparatami zawierającymi rytonawir a lewotyroksyną. Zaleca się monitorowanie TSH u pacjentów leczonych lewotyroksyną przynajmniej w pierwszym miesiącu po rozpoczęciu i/lub zakończeniu leczenia rytonawirem.¹⁷

Metadon, 5-fluorouracyl mogą zwiększać stężenie globuliny wiążącej tyroksynę w surowicy, a tym samym zwiększać zapotrzebowanie na lewotyroksynę.¹⁸

Wpływ lewotyroksyny na inne leki

Lewotyroksyna może również wpływać na działanie innych produktów leczniczych:¹⁹

• Leki przeciwcukrzycowe – lewotyroksyna może osłabiać działanie leków zmniejszających stężenie glukozy we krwi. U pacjentów z cukrzycą należy regularnie kontrolować stężenie glukozy, zwłaszcza na początku leczenia hormonalnego tarczycy. Może być konieczna modyfikacja dawki leków przeciwcukrzycowych. Zmniejszenie dawki lewotyroksyny może powodować hipoglikemię, jeśli nie zostanie dostosowane dawkowanie insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.²⁰
• Pochodne kumaryny – lewotyroksyna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, ponieważ wypiera je z połączeń z białkami. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków konieczne jest regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi i ewentualne dostosowanie (zmniejszenie) dawki leku przeciwzakrzepowego.²¹
• Glikozydy naparstnicy – rozpoczęcie leczenia lewotyroksyną u pacjentów otrzymujących glikozydy naparstnicy może wymagać skorygowania dawki tych ostatnich. Pacjenci z nadczynnością tarczycy mogą wymagać stopniowego zwiększania dawki digoksyny w miarę leczenia, ponieważ początkowo są bardziej wrażliwi na ten lek.²²
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – lewotyroksyna zwiększa wrażliwość na katecholaminy, przyspieszając odpowiedź na trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylinę, imipraminę, dozulepinę). Jednoczesne stosowanie może nasilać zaburzenia rytmu serca.²³
• Leki sympatykomimetyczne – lewotyroksyna nasila działanie leków sympatykomimetycznych (np. adrenaliny, fenylefryny).²⁴
• Fenytoina – lewotyroksyna może zwiększać stężenie fenytoiny we krwi.²⁵

Interakcje w badaniach laboratoryjnych

Wiele leków może wpływać na wyniki badań czynności tarczycy i należy brać to pod uwagę podczas monitorowania pacjentów leczonych lewotyroksyną:²⁶

• Leki przeciwzapalne (fenylobutazon, kwas acetylosalicylowy) mogą powodować fałszywie niskie stężenie lewotyroksyny w osoczu
• Stosowanie kwasu acetylosalicylowego z lewotyroksyną może początkowo powodować przemijający wzrost wolnej T4 w surowicy
• Biotyna może wpływać na wyniki badań immunologicznych tarczycy opartych na interakcji biotyny i streptawidyny, prowadząc do fałszywie zaniżonych lub zawyżonych wyników

Interakcje lewotyroksyny z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Eferox nie wymieniono bezpośrednich interakcji z alkoholem, należy podkreślić kilka ważnych aspektów związanych z jednoczesnym spożywaniem alkoholu przez pacjentów leczonych lewotyroksyną:

1. Wpływ na metabolizm lewotyroksyny – długotrwałe spożywanie alkoholu może indukować enzymy wątrobowe cytochromu P450, co potencjalnie może przyspieszać metabolizm lewotyroksyny i zmniejszać jej stężenie we krwi
2. Wpływ na wchłanianie leku – alkohol może wpływać na motorykę przewodu pokarmowego i potencjalnie modyfikować wchłanianie lewotyroksyny, szczególnie jeśli jest spożywany blisko momentu przyjęcia leku
3. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy – zarówno alkohol, jak i lewotyroksyna (szczególnie w zbyt wysokich dawkach) mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy. Jednoczesne stosowanie może potencjalnie nasilać tachykardię, nadciśnienie lub inne objawy ze strony układu krążenia
4. Wpływ na funkcje poznawcze – pacjenci z niewłaściwie kontrolowaną funkcją tarczycy mogą doświadczać zaburzeń poznawczych, które mogą być dodatkowo nasilone przez spożycie alkoholu

Zaleca się zachowanie umiaru w spożywaniu alkoholu przez pacjentów leczonych lewotyroksyną. Osoby z niewyrównaną czynnością tarczycy lub chorobami współistniejącymi, zwłaszcza kardiologicznymi, powinny rozważyć ograniczenie spożycia alkoholu.

Tabela interakcji leku Eferox z innymi produktami leczniczymi