Właściwości farmakodynamiczne leku Ambroxol Rivopharm

Ambroksol Rivopharm (30 mg/5 ml, roztwór doustny) należy do grupy farmakoterapeutycznej leków mukolitycznych, oznaczonej kodem ATC: R05 CB06. Jego substancją czynną jest chlorowodorek ambroksolu w stężeniu 6 mg/ml.¹

Struktura chemiczna i mechanizm działania

Ambroksol jest podstawioną benzyloaminą i stanowi metabolit bromheksyny. Pod względem strukturalnym różni się od bromheksyny brakiem grupy metylowej oraz obecnością grupy hydroksylowej w pozycji para-trans do pierścienia cykloheksylowego. Chociaż dokładny mechanizm działania ambroksolu nie został w pełni poznany, liczne badania potwierdziły jego działanie sekretolityczne i sekretomotoryczne.²

Czas działania

Po podaniu doustnym działanie lecznicze ambroksolu rozpoczyna się stosunkowo szybko – po około 30 minutach od zażycia. Efekt terapeutyczny utrzymuje się przez 6-12 godzin, przy czym jego długość zależy od wielkości zastosowanej dawki pojedynczej.³

Wpływ na wydzielanie śluzu i transport rzęskowy

Badania przedkliniczne wykazały, że ambroksol skutecznie zwiększa wydzielanie śluzu w drogach oddechowych. Lek działa dwukierunkowo na właściwości wydzieliny dróg oddechowych:

• Redukuje lepkość śluzu – czyni wydzielinę bardziej płynną i łatwiejszą do odkrztuszenia
• Aktywuje rzęski nabłonka układu oddechowego – poprawia naturalny mechanizm oczyszczania dróg oddechowych

Dzięki tym właściwościom zwiększa się ilość transportowanego śluzu oraz poprawia jego transport w drogach oddechowych.⁴

Wpływ na surfaktant płucny

Ambroksol wykazuje istotne działanie na gospodarkę surfaktantu płucnego, który jest mieszaniną fosfolipidów odpowiedzialną za utrzymanie prawidłowej czynności płuc. Lek stymuluje tworzenie surfaktanta poprzez bezpośrednie oddziaływanie na:

• Pneumocyty typu 2 w pęcherzykach płucnych – komórki odpowiedzialne za produkcję surfaktantu
• Komórki Clary zlokalizowane w obszarze drobnych dróg oddechowych – wspomagające wytwarzanie składników surfaktantu

Ambroksol wspiera zarówno proces formowania surfaktantu, jak i jego transport w regionie oskrzeli oraz pęcherzyków płucnych. Co istotne, efekt ten występuje zarówno u dorosłych, jak i u płodów. Właściwości te zostały potwierdzone w badaniach na hodowlach komórkowych (in vitro) oraz w organizmach żywych (in vivo) u wielu gatunków zwierząt.⁵

Wpływ na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP)

Pomimo licznych korzystnych efektów farmakodynamicznych ambroksolu na wydzielinę oskrzelową, do tej pory nie ustalono jednoznacznie jego korzystnego wpływu na częstotliwość zaostrzeń oraz funkcje płuc u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP).⁶

Interakcje z antybiotykami

Interesującą właściwością farmakodynamiczną ambroksolu jest jego wpływ na stężenie antybiotyków w wydzielinie dróg oddechowych. Po podaniu chlorowodorku ambroksolu obserwuje się zwiększone stężenie niektórych antybiotyków w wydzielinie oskrzelowej oraz w plwocinie. Dotyczy to w szczególności następujących antybiotyków:

• Amoksycylina
• Cefuroksym
• Erytromycyna

Należy jednak zaznaczyć, że do chwili obecnej nie udało się określić jednoznacznego znaczenia klinicznego tego efektu w praktyce terapeutycznej.⁷

Postać farmaceutyczna i skład

Ambroksol Rivopharm jest dostępny w postaci roztworu doustnego o stężeniu 30 mg/5 ml. Produkt ma postać bezbarwnego lub bladożółtego płynu o charakterystycznym zapachu truskawkowym. Zawiera chlorowodorek ambroksolu w ilości 6 mg/ml. Wśród substancji pomocniczych o znanym działaniu znajduje się sorbitol w ilości 0,35 g/ml.⁸