Przedawkowanie
0,9% Sodium Chloride-BRAUN 9 mg/ml

Przedawkowanie roztworu 0,9% Sodium Chloride-BRAUN, zawierającego 9 mg/ml chlorku sodu (154 mmol/l sodu i 154 mmol/l chlorków) oraz o teoretycznej osmolarności 308 mOsm/l, prowadzi do poważnych zaburzeń homeostazy. Nadmierne podanie powoduje wzrost objętości płynu pozakomórkowego, skutkujący przewodnieniem i ostrym przeciążeniem płynami, a także hipernatremię (>145 mmol/l) i hiperchloremię (>110 mmol/l) z towarzyszącą hiperosmolarnością surowicy (>295 mOsm/l). Może rozwinąć się kwasica hiperchloremiczna z obniżeniem pH i spadkiem stężenia wodorowęglanów, a u pacjentów z przewlekłą hiponatremią istnieje ryzyko zespołu demielinizacji osmotycznej, objawiającego się zaburzeniami neurologicznymi i śpiączką. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się m.in. pragnieniem, zaburzeniami świadomości, tachykardią, zaburzeniami hemodynamicznymi oraz objawami przewodnienia, takimi jak obrzęki i duszność.

Przedawkowanie roztworu 0,9% Sodium Chloride-BRAUN

Przedawkowanie roztworu 0,9% Sodium Chloride-BRAUN może prowadzić do poważnych zaburzeń homeostazy ustroju. Ze względu na zawartość chlorku sodu w stężeniu 9 mg/ml (154 mmol/l sodu i 154 mmol/l chlorków), podanie nadmiernej ilości tego roztworu może spowodować szereg zaburzeń, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. 1

Patofizjologia przedawkowania

Przedawkowanie roztworu 0,9% Sodium Chloride-BRAUN powoduje wzrost objętości płynu pozakomórkowego, co może prowadzić do przewodnienia oraz ostrego przeciążenia płynami. Dodatkowo, nadmiar jonów sodu i chloru w osoczu skutkuje rozwojem hipernatriemii i hiperchloremii, prowadząc do zwiększenia osmolarności surowicy. Szczególnie niebezpieczne jest nagłe zwiększenie stężenia sodu w osoczu u pacjentów z przewlekłą hipernatriemią, co może skutkować wystąpieniem zespołu demielinizacji osmotycznej, będącego stanem zagrażającym życiu. 2

Nadmierna podaż chlorków może prowadzić do rozwoju kwasicy hiperchloremicznej, która jest zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej związanym z nadmiernym stężeniem chlorków w osoczu. Stan ten charakteryzuje się obniżeniem pH krwi i zmniejszeniem stężenia wodorowęglanów. 3

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie roztworu 0,9% Sodium Chloride-BRAUN manifestuje się szeregiem objawów klinicznych, które mogą różnić się nasileniem w zależności od stopnia przedawkowania. Wczesne objawy przedawkowania mogą być niespecyficzne i obejmują: uczucie pragnienia, zagubienie, pocenie się, ból głowy, osłabienie, senność i tachykardię. W przypadku rozwinięcia się ciężkiej hipernatriemii, obraz kliniczny może być bardziej dramatyczny i obejmować zaburzenia hemodynamiczne (nadciśnienie lub niedociśnienie), zaburzenia oddychania, a nawet śpiączkę. 4

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania roztworu 0,9% Sodium Chloride-BRAUN wymaga kompleksowego podejścia, dostosowanego do ciężkości zaburzeń. Podstawowe działania obejmują:

  • Natychmiastowe przerwanie infuzji roztworu
  • Podanie diuretyków w celu zwiększenia wydalania nadmiaru sodu i wody
  • Ciągłe monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy
  • Korekcję zaburzeń równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej

W przypadkach ciężkiego przedawkowania lub u pacjentów z oligurią bądź anurią, może być konieczne zastosowanie technik nerkozastępczych, takich jak dializa. 5

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Manifestacja kliniczna
Hipernatremia Podwyższone stężenie sodu w osoczu (powyżej 145 mmol/l) Uczucie pragnienia, zagubienie, osłabienie, ból głowy, drażliwość, drgawki, śpiączka
Hiperchloremia Podwyższone stężenie chlorków w osoczu (powyżej 110 mmol/l) Osłabienie, letarg, zaburzenia oddychania
Przewodnienie Nadmierna objętość płynu pozakomórkowego Obrzęki obwodowe, obrzęk płuc, duszność, trzeszczenia nad polami płucnymi
Ostre przeciążenie płynami Gwałtowne zwiększenie objętości krwi krążącej Tachykardia, podwyższone ciśnienie żylne, zwiększone ciśnienie tętnicze
Obrzęk Nadmierne gromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej Obrzęki obwodowe, obrzęk płuc, obrzęk mózgu
Hiperosmolarność surowicy Zwiększona osmolarność osocza (powyżej 295 mOsm/l) Pragnienie, suchość błon śluzowych, zagubienie, zaburzenia świadomości
Kwasica hiperchloremiczna Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej z obniżeniem pH krwi i zmniejszeniem stężenia wodorowęglanów Przyspieszone, głębokie oddychanie (oddech Kussmaula), słabość mięśniowa, arytmie
Zespół demielinizacji osmotycznej Uszkodzenie osłonek mielinowych w obrębie mostu i innych struktur OUN na skutek nagłego zwiększenia stężenia sodu u pacjentów z przewlekłą hiponatremią Zaburzenia mowy, dyzartria, dysfagia, porażenie pseudoopuszkowe, tetrapareza/tetraplegia, zaburzenia świadomości, śpiączka
Zaburzenia hemodynamiczne Zmiany w ciśnieniu tętniczym krwi Nadciśnienie lub niedociśnienie, tachykardia

Istotne jest, aby pamiętać, że 0,9% Sodium Chloride-BRAUN jest roztworem o teoretycznej osmolarności 308 mOsm/l, zawierającym sód i chlorki w stężeniu po 154 mmol/l. Ten roztwór, mimo że jest powszechnie stosowany w praktyce klinicznej, przy przedawkowaniu może powodować poważne zaburzenia homeostazy. Dlatego też należy zachować szczególną ostrożność podczas jego podawania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, serca lub wątroby. 6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl