Dysfunkcja seksualna kobiet
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Dysfunkcja seksualna kobiet (FSD) to powszechny problem zdrowotny, dotykający 40-43% kobiet w wieku reprodukcyjnym, z czego około 12% doświadcza znacznego dyskomfortu. Zgodnie z klasyfikacją DSM-5, diagnoza wymaga utrzymywania się objawów przez minimum 6 miesięcy, występowania w 75-100% kontaktów seksualnych oraz klinicznie istotnego dyskomfortu. FSD obejmuje zaburzenia pożądania i podniecenia (FSIAD), orgazmu oraz bólu (dyspareunia, pochwica). Etiologia jest wieloczynnikowa, z udziałem zmian hormonalnych (np. spadek estrogenu po menopauzie), chorób przewlekłych (nowotwory, cukrzyca, choroby serca), czynników psychologicznych (depresja, lęk, stres) oraz wpływu leków, zwłaszcza psychiatrycznych. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu, badania fizykalnego oraz oceny psychospołecznej, a narzędziem pomocniczym jest kwestionariusz FSFI, gdzie wynik <26 wskazuje na kliniczną FSD.
- Wprowadzenie do dysfunkcji seksualnej kobiet
- Czynniki ryzyka i przyczyny dysfunkcji seksualnej kobiet
- Ocena i diagnoza dysfunkcji seksualnej kobiet
- Wywiad i badanie kliniczne
- Narzędzia do oceny i kwestionariusze
- Znaczenie komunikacji w procesie diagnostycznym
- Podejście do leczenia dysfunkcji seksualnej kobiet
- Interwencje niefarmakologiczne
- Leczenie farmakologiczne
- Terapia specjalistyczna i podejście interdyscyplinarne
- Rola pielęgniarek w opiece nad pacjentkami z dysfunkcją seksualną
- Ocena pielęgniarska i edukacja pacjentek
- Planowanie opieki pielęgniarskiej
- Komunikacja i wsparcie w pracy pielęgniarskiej
- Strategie wsparcia i samoopieki dla kobiet z dysfunkcją seksualną
- Zmiany stylu życia i techniki samopomocowe
- Komunikacja z partnerem i specjalistami
- Radzenie sobie z aspektami emocjonalnymi
- Edukacja i najnowsze trendy w opiece nad dysfunkcją seksualną kobiet
- Szkolenia dla personelu medycznego
- Interdyscyplinarne podejście do opieki
- Nowe podejścia terapeutyczne i badania
- Wnioski i perspektywy dla opieki pielęgniarskiej
Wprowadzenie do dysfunkcji seksualnej kobiet
Dysfunkcja seksualna kobiet (ang. Female Sexual Dysfunction, FSD) to termin medyczny określający długotrwałe problemy seksualne, które powodują dyskomfort u kobiety lub jej partnera. Obejmuje zaburzenia związane z pożądaniem, podnieceniem, orgazmem lub ból podczas stosunku płciowego.1 Jest to niezwykle powszechny problem zdrowotny, dotykający około 40-43% kobiet w wieku reprodukcyjnym na całym świecie, przy czym około 12% zgłasza problemy seksualne powodujące znaczny dyskomfort.23
Dysfunkcja seksualna może wystąpić na każdym etapie życia kobiety. Może pojawiać się tylko czasami lub być obecna podczas każdego kontaktu seksualnego.4 Problemy te często rozpoczynają się wraz ze zmianami hormonalnymi, na przykład po urodzeniu dziecka lub w okresie menopauzy. Również poważne choroby, takie jak nowotwory, cukrzyca czy choroby serca, mogą przyczyniać się do dysfunkcji seksualnej.5
Dla wielu kobiet pielęgniarki są pierwszym punktem kontaktu w przypadku obaw związanych ze zdrowiem seksualnym lub reprodukcyjnym. Pielęgniarki w podstawowej opiece zdrowotnej są idealnie usytuowane, aby edukować i adresować problemy seksualne.6 Choć nie oczekuje się, że będą ekspertami w tej dziedzinie lub będą przeprowadzać specjalistyczną ocenę, badanie i leczenie, to mogą inicjować rozmowę, identyfikować potencjalne problemy seksualne, udzielać prostych porad i leczenia, kierować do zasobów online oraz kierować pacjentki do lekarzy lub specjalistycznych usług.7
Rodzaje i klasyfikacja dysfunkcji seksualnej kobiet
Dysfunkcję seksualną kobiet można podzielić na kilka kategorii według klasyfikacji DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). Aby postawić diagnozę zaburzeń seksualnych, objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej 6 miesięcy, występować podczas prawie wszystkich (75-100%) kontaktów seksualnych i powodować klinicznie istotny dyskomfort.8 Główne typy dysfunkcji seksualnej obejmują:
- Zaburzenia pożądania/zainteresowania seksualnego (Female Sexual Interest/Arousal Disorder, FSIAD) – wcześniej nazywane hipoaktywnym zaburzeniem pożądania seksualnego i zaburzeniem podniecenia seksualnego kobiet. Charakteryzuje się brakiem lub znacznym zmniejszeniem zainteresowania aktywnością seksualną.910
- Zaburzenia podniecenia seksualnego – utrzymująca się lub nawracająca niezdolność do osiągnięcia lub utrzymania wystarczającego podniecenia seksualnego.11
- Zaburzenia orgazmu – opóźnienie, brak lub zmniejszone odczuwanie orgazmu pomimo wystarczającej stymulacji i podniecenia seksualnego.12
- Zaburzenia bólowe – obejmują dyspareunia (ból podczas stosunku) i pochwica (mimowolne skurcze mięśni pochwy).13
Warto zauważyć, że niska lub nieobecna chęć seksualna jest najczęstszym zaburzeniem seksualnym u kobiet, a jej częstość występowania osiąga szczyt w średnim wieku.14
Czynniki ryzyka i przyczyny dysfunkcji seksualnej kobiet
Dysfunkcja seksualna kobiet ma zwykle charakter wieloczynnikowy, z wieloma różnymi etiologiami przyczyniającymi się do problemu.15 Przyczyny można podzielić na kilka kategorii:
Czynniki biologiczne
Zmiany hormonalne odgrywają znaczącą rolę w dysfunkcji seksualnej kobiet. Niższe poziomy estrogenu po menopauzie mogą prowadzić do zmian w tkankach narządów płciowych i wpływać na reakcję na bodźce seksualne.16 Pożądanie seksualne również zmniejsza się, gdy poziomy hormonów spadają.17
Stany medyczne mogą być częstym źródłem bezpośrednich lub pośrednich trudności seksualnych.18 Do chorób, które mogą prowadzić do dysfunkcji seksualnej, należą: nowotwory, cukrzyca, niewydolność nerek, stwardnienie rozsiane, choroby serca i problemy z pęcherzem moczowym.19 Schorzenia ginekologiczne również przyczyniają się fizycznie do trudności seksualnych.20
Hipoestrogenowy stan menopauzy może powodować znaczące zmiany fizyczne i zmiany nastroju lub zmniejszone poczucie dobrostanu, co udowodniono, że ma znaczący, negatywny wpływ na seksualność.21
Czynniki psychologiczne i społeczne
Niestabilność emocjonalna, stres, lęk czy depresja mogą przyczyniać się do dysfunkcji seksualnej. Nieleczona depresja lub lęk mogą powodować dysfunkcję seksualną lub ją nasilać.22
Problemy z partnerem mogą wpływać na życie seksualne.23 Złe zdrowie psychiczne i negatywne uczucia wobec partnera(-ów) korelują silniej z dysfunkcją seksualną niż jakiekolwiek poziomy hormonów w surowicy.24
Czynniki zwiększające ryzyko dysfunkcji seksualnej obejmują: depresję, lęk i inne zaburzenia zdrowia psychicznego, a także stres emocjonalny lub psychologiczny, szczególnie stres w relacji z partnerem.25
Konsekwentnie istotnymi czynnikami ryzyka dysfunkcji seksualnej u kobiet są: słabe zdrowie fizyczne, słabe zdrowie psychiczne, stres, aborcja, problemy układu moczowo-płciowego, okaleczenie narządów płciowych kobiet, niezadowolenie z relacji, wykorzystywanie seksualne i religijność.26
Wpływ leków i innych substancji
Niektóre leki mogą wywoływać efekty uboczne wpływające na funkcje seksualne. Zaburzenie pożądania/zainteresowania seksualnego kobiet (FSIAD) może być efektem ubocznym stosowanych leków, dlatego częstym rozwiązaniem jest dostosowanie innych przepisanych leków.27
Pielęgniarki psychiatryczne zajmujące się zdrowiem psychicznym muszą być świadome wpływu, jaki leki psychiatryczne mają na różne obszary funkcjonowania. Wyniki badań pokazują liczne trudności, jakie leki psychiatryczne mogą powodować w zakresie zaburzeń i dysfunkcji seksualnych.28
Ocena i diagnoza dysfunkcji seksualnej kobiet
Diagnoza dysfunkcji seksualnej kobiet wymaga od lekarza zebrania szczegółowego wywiadu od pacjentki, który definiuje dysfunkcję, identyfikuje przyczynowe lub współistniejące stany medyczne lub ginekologiczne oraz dostarcza informacji psychospołecznych.29 Ustalenie orientacji seksualnej pacjentki jest niezbędne do właściwej oceny i postępowania.30
Wywiad i badanie kliniczne
Ocena dysfunkcji seksualnej powinna być rutynową częścią opieki nad kobietą.31 Gdy zidentyfikowana zostanie dysfunkcja seksualna, powinna nastąpić otwarta rozmowa w celu uzyskania dalszych informacji.32
Za zgodą pacjentki należy przeprowadzić badanie fizyczne, które powinno uwzględniać zwrócenie uwagi na wszelkie dermatologiczne nieprawidłowości sromu i pochwy, wypadanie narządów miednicy, pochwicę lub hipertoniczność mięśni dna miednicy oraz atrofię sromu i pochwy.33
Badanie lekarskie przeprowadza się w celu identyfikacji lub wykluczenia schorzeń, które mogą powodować lub zaostrzać FSD.34 Ocena określonych wartości laboratoryjnych może pomóc w zidentyfikowaniu schorzeń zdrowotnych, które mogą przyczyniać się do dysfunkcji seksualnej.35
Narzędzia do oceny i kwestionariusze
Subiektywna ocena dysfunkcji seksualnej i wpływu leczenia opiera się na własnym postrzeganiu kobiety. Aby ujednolicić odpowiedzi i określić ilościowo wyniki, opracowano wiele kwestionariuszy.36
Szeroko stosowanym kwestionariuszem jest Female Sexual Function Index (FSFI), który składa się z 19 pytań i ocenia 4 domeny: pożądanie, podniecenie, orgazm i ból seksualny. Całkowity wynik poniżej 26 wskazuje na kliniczną FSD.37
FSFI jest uważany za żeński odpowiednik International Index of Erectile Function (IIEF). Według Konsorcjum Zaburzeń Dna Miednicy (PFDC), PISQ-IR jest zalecanym narzędziem do oceny funkcji seksualnych u kobiet z zaburzeniami dna miednicy.38
Znaczenie komunikacji w procesie diagnostycznym
Pacjentki często nie zgłaszają problemów z funkcjonowaniem seksualnym swoim lekarzom, ale mają nadzieję, że to lekarze poruszą ten temat.39 Wielu pracowników służby zdrowia zgłasza dyskomfort związany z dyskusją, diagnozowaniem i leczeniem FSD.40
Pracownicy służby zdrowia mogą zwiększyć prawdopodobieństwo, że FSD zostanie zidentyfikowana i rozwiązana, inicjując rozmowę z pacjentkami, co wzmocni relację między HCP a pacjentką i pomoże znormalizować obawy pacjentek.41
Model PLISSIT (Permission, Limited Information, Specific Suggestions, Intensive Therapy) okazał się pomocny w tym podejściu. W tym modelu pracownik służby zdrowia najpierw daje pacjentce Pozwolenie na omówienie problemu seksualnego, następnie dostarcza Ograniczonych Informacji na temat problemu seksualnego. Kolejne są Konkretne Sugestie, w których pracownik służby zdrowia podaje pacjentce konkretne następne kroki, a następnie kieruje na Intensywną Terapię, jeśli jest to potrzebne, aby pacjentka mogła dążyć do długoterminowego właściwego rozwiązania, które spełnia określone cele leczenia.42
Podejście do leczenia dysfunkcji seksualnej kobiet
Leczenie dysfunkcji seksualnej musi być dostosowane do diagnozy lub diagnoz dysfunkcji seksualnej oraz do podstawowych czynników fizycznych, psychologicznych i związanych z relacjami.43 Najczęściej sprawdza się połączenie terapii uwzględniających kwestie medyczne, związane z relacjami i emocjonalne.44
Interwencje niefarmakologiczne
Poradnictwo seksualne powinno być pierwszym podejściem do zarządzania dysfunkcją seksualną kobiet. Obejmuje ono zapewnienie pacjentkom podstawowej edukacji na temat seksualności i zalecanych zmian w stylu życia w celu poprawy pożądania seksualnego, zainteresowania i doświadczenia.45
Niektóre z psychoterapii, które zostały udokumentowane jako pomocne, obejmują terapię poznawczo-behawioralną (CBT), podstawowe poradnictwo psychoseksualne, terapię medytacji uważności, edukację w zakresie świadomości ciała i poradnictwo w zakresie relacji.46
Wyniki wielu badań dokumentują skuteczność CBT w zarządzaniu dysfunkcjami seksualnymi kobiet, w tym FSIAD.47 Pielęgniarki zapewniają cenne wsparcie poprzez poradnictwo, edukację i opiekę następczą, promując zaangażowanie pacjenta i przestrzeganie leczenia.48
Skuteczna komunikacja między członkami zespołu jest kluczowa dla skoordynowanej opieki. Regularne konferencje na temat przypadków, spotkania interdyscyplinarne i wspólne rejestry zdrowotne ułatwiają wymianę informacji, podejmowanie decyzji i ciągłość opieki.49
Leczenie farmakologiczne
Aby złagodzić suchość pochwy, można stosować estrogen dopochwowo przy użyciu kremu dopochwowego, tabletki lub pierścienia.50 Ten lek nie jest przeznaczony dla osób, które miały raka piersi lub są w grupie wysokiego ryzyka raka piersi.51
Jeśli chcesz terapii testosteronem, porozmawiaj z członkiem zespołu opieki zdrowotnej o ryzyku i korzyściach.52 Ta codzienna tabletka może zwiększyć popęd seksualny.53 Mieszanie tego leku z alkoholem może pogorszyć skutki uboczne.54
Lokalną suchość i dyskomfort mogą łagodzić lubrykanty dopochwowe lub olejek witaminy E.55 Miejscowa terapia estrogenowa jest zalecana w leczeniu dyspareunia związanej z atrofią sromu i pochwy.56
Jeden lek, który został zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) do leczenia zaburzeń pożądania/zainteresowania seksualnego kobiet, to flibanserin, agonista/antagonista 5HT1A/2B. Jest wskazany dla kobiet przed menopauzą z niskim pożądaniem seksualnym.57 Osphena (ospemifene) jest zatwierdzona przez FDA do leczenia umiarkowanej do ciężkiej dyspareunia, objawu atrofii sromu i pochwy, spowodowanej menopauzą.58
Terapia specjalistyczna i podejście interdyscyplinarne
Leczenie dysfunkcji seksualnej często wymaga podejścia zespołowego, obejmującego metody niefarmakologiczne i farmakologiczne.59 Jednak pracownicy służby zdrowia mogą nie być zaznajomieni z leczeniem lub nie mieć do niego dostępu, a wiele z nich jest nowo zatwierdzonych lub stosowanych poza wskazaniami.60
W leczeniu zaburzeń bólowych o nieznanej przyczynie lub trudnych do leczenia zaleca się podejście wielowymiarowe i multidyscyplinarne.61
Zespół specjalistów może obejmować: lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, ginekologa lub specjalistę zdrowia seksualnego do koordynacji opieki i zarządzania czynnikami biologicznymi przyczyniającymi się do dysfunkcji seksualnej; fizjoterapeutę z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń dna miednicy; psychologa do rozwiązywania psychologicznych, relacyjnych i socjokulturowych czynników przyczyniających się do dysfunkcji seksualnej; terapeutę seksualnego do ułatwienia leczenia napiętych, tkliwych mięśni dna miednicy poprzez edukację i wskazówki dotyczące świadomości kinestetycznej, relaksacji mięśni i terapii dilatatorami.62
Rola pielęgniarek w opiece nad pacjentkami z dysfunkcją seksualną
Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w opiece nad pacjentkami z dysfunkcją seksualną, zapewniając wsparcie i wskazówki tym, którzy doświadczają tego schorzenia. Są one w wyjątkowej pozycji, aby ułatwiać komunikację, edukować pacjentki na temat zdrowia seksualnego i wdrażać strategie mające na celu poprawę funkcji seksualnych i ogólnego dobrostanu.63
Ocena pielęgniarska i edukacja pacjentek
Ocena pielęgniarska obejmuje rozpoznanie dysfunkcji seksualnej, którą pacjentka postrzega jako niesatysfakcjonującą, niespełniającą, nieadekwatną lub społecznie nieodpowiednią.64
Interwencje pielęgniarskie obejmują:
- Określenie czynników stresogennych. Pomoc pacjentce w określeniu wymiaru czasowego związanego z początkiem problemu i omówienie, co działo się w jej sytuacji życiowej w tamtym czasie.65
- Zachęcanie do omówienia procesu chorobowego. Zachęcanie pacjentki do omówienia procesu chorobowego, który może przyczyniać się do dysfunkcji seksualnej; upewnienie się, że pacjentka jest świadoma, że istnieją alternatywne metody osiągania satysfakcji seksualnej i można się ich nauczyć poprzez poradnictwo seksualne, jeśli ona i partner tego pragną.66
- Identyfikację czynników wpływających na seksualność pacjentki. Zwrócenie uwagi na czynniki kulturowe, społeczne, etniczne, rasowe i religijne, które mogą przyczyniać się do konfliktów dotyczących różnych praktyk seksualnych.67
- Akceptację i brak osądzania. Seksualność jest bardzo osobistym i wrażliwym tematem; pacjentka chętniej podzieli się tymi informacjami, jeśli nie będzie obawiać się, że pielęgniarka ją oceni.68
- Zapewnienie pozytywnego wzmocnienia. Obserwowanie zachowań pacjentki i reakcji, jakie wywołuje u innych; udzielanie uwagi społecznej (np. uśmiech, skinienie głową) na pożądane zachowania.69
Planowanie opieki pielęgniarskiej
Główne cele planowania opieki pielęgniarskiej w przypadku dysfunkcji seksualnych obejmują:
- Pacjentka wznowi aktywność seksualną na poziomie satysfakcjonującym dla siebie i partnera (czas jest indywidualnie określany).70
- Pacjentka wyrazi zadowolenie z własnego wzorca seksualności.71
- Pacjentka i partner wyrażą zadowolenie z relacji seksualnej.72
W ramach diagnozy pielęgniarskiej: Dysfunkcja seksualna, oczekiwane wyniki dla pacjentki obejmują:
- Wyrażenie poprawy satysfakcji z aktywności seksualnej.73
- Możliwość omówienia obaw dotyczących funkcjonowania seksualnego.74
- Dostosowanie terapii seksualnych w razie potrzeby w celu poprawy wydajności.75
Komunikacja i wsparcie w pracy pielęgniarskiej
Pielęgniarki powinny inicjować dyskusję na temat wpływu leczenia na seksualność i reprodukcję, używając na przykład modelu PLISSIT.76 Powinny również zachęcać pacjentki do utrzymywania otwartej komunikacji z partnerami na temat potrzeb i obaw.77
Jeśli pacjentka jest w wieku rozrodczym, pielęgniarka powinna zapytać, czy istnieje możliwość ciąży przed rozpoczęciem leczenia.78 Powinna także omówić możliwość zmniejszonej reakcji seksualnej lub pożądania.79
Pielęgniarka powinna omówić możliwość tymczasowej lub trwałej bezpłodności wynikającej z leczenia i nauczyć pacjentki znaczenia antykoncepcji podczas leczenia, jeśli jest to istotne.80
Strategie wsparcia i samoopieki dla kobiet z dysfunkcją seksualną
Aby zwiększyć swoje zdrowie seksualne, znajdź sposoby, aby być zadowoloną ze swojej seksualności, popraw swoją samoocenę i zaakceptuj swoje ciało.81
Zmiany stylu życia i techniki samopomocowe
Regularne ćwiczenia aerobowe mogą dać ci więcej energii, pomóc lepiej czuć się ze swoim ciałem i wprawić w lepszy nastrój.82 Bycie zrelaksowanym może pomóc ci skupić się podczas seksu.83
Lubrykanty dopochwowe mogą pomóc podczas stosunku, jeśli masz suchość pochwy lub ból podczas seksu.84 Możesz używać tego w dowolnym momencie, aby złagodzić suchość pochwy.85
Możesz to robić sama lub z partnerem. Może to również złagodzić dyskomfort pochwy poprzez zwiększenie przepływu krwi do pochwy.86
Jakiekolwiek porady dotyczące podstawowych przyczyn, ogólne porady dotyczące zdrowia i dobrego samopoczucia oraz sprawności fizycznej, a także porady dotyczące stylu życia mające na celu promowanie zdrowia sercowo-naczyniowego, w tym porady dotyczące palenia i alkoholu, prawdopodobnie będą pomocne.87
Komunikacja z partnerem i specjalistami
Porozmawiaj z partnerem. Bądź szczera co do problemu, który masz. Pomyśl o innych sposobach, aby być blisko siebie. Znajdź czas na intymność.88
Jeśli masz problemy seksualne, które cię denerwują, umów się na wizytę u pracownika służby zdrowia.89 Twój główny pracownik służby zdrowia albo zdiagnozuje i będzie leczył problem, albo skieruje cię do specjalisty.90
Musisz powiedzieć swojemu pracownikowi służby zdrowia o swoich obawach.91 Sporządź listę: wszystkiego, co brałaś, w tym leków na receptę, suplementów diety i leków dostępnych bez recepty; wszystkich swoich objawów, w tym tych, które mogą wydawać się niezwiązane z twoim problemem; szczegółów swojego życia seksualnego, w tym problemów, które cię niepokoją; wszystkich ostatnich zmian życiowych; wszystkich chorób, operacji lub urazów.92
Koniecznie zadaj wszystkie pytania, które masz.93 Twój pracownik służby zdrowia może zadawać osobiste pytania i może chcieć włączyć twojego partnera do wywiadu.94
Radzenie sobie z aspektami emocjonalnymi
Dysfunkcja seksualna kobiet ma charakter wieloczynnikowy, często z wieloma różnymi etiologiami przyczyniającymi się do problemu. Niemniej jednak, staranna ocena i wykorzystanie dostępnych terapii może poprawić funkcje seksualne u wielu pacjentek.95
Zakończ ocenę i diagnozę – Oceń pacjentkę pod kątem zakresu problemów seksualnych oraz czynników fizycznych, psychologicznych i związanych z relacjami związanych z jej obawami przed rozpoczęciem leczenia. Większość pacjentek z problemami seksualnymi ma problemy kliniczne wpływające na więcej niż jeden aspekt funkcji seksualnych. Problem może dotyczyć więcej niż jednej fazy normalnego cyklu reakcji seksualnej (pożądanie, podniecenie, orgazm), bólu seksualnego lub ogólnego zmniejszenia satysfakcji seksualnej. Na przykład, jeśli pacjentka skarży się na zmniejszone libido, pełna ocena może również ujawnić problemy z podnieceniem lub bólem.96
Edukacja i najnowsze trendy w opiece nad dysfunkcją seksualną kobiet
Biorąc pod uwagę częstość występowania i wpływ FSD, a także ustalone ograniczenia w wiedzy i komforcie dotyczącym zarządzania FSD wśród stażystów i klinicystów, istnieje wyraźna potrzeba działań edukacyjnych w tej dziedzinie.97
Szkolenia dla personelu medycznego
Pracownicy służby zdrowia mogą zwiększyć prawdopodobieństwo, że FSD zostanie zidentyfikowana i rozwiązana, inicjując rozmowę z pacjentkami, co wzmocni relację między HCP a pacjentką i pomoże znormalizować obawy pacjentek.97 Gdy obie strony czują się komfortowo, HCP może zebrać wywiad seksualny, przeprowadzić dokładne badanie fizykalne i zlecić odpowiednie badania laboratoryjne.98
Warsztaty edukacyjne wspierają pracowników podstawowej opieki zdrowotnej poprzez poprawę ich zdolności do diagnozowania i leczenia FSD oraz ich umiejętności w skoncentrowanej na pacjencie, skutecznej komunikacji.99
Przeszkolenie pracowników służby zdrowia w zakresie modelu PLISSIT (Permission, Limited Information, Specific Suggestions, Intensive Therapy) i innych skutecznych interwencji w przypadku dysfunkcji seksualnej kobiet jest niezbędne, aby zwiększyć świadczenie opieki i wyniki pacjentek.100
Interdyscyplinarne podejście do opieki
Najlepsze praktyki leczenia FSD często obejmują podejście zespołowe, składające się z modalności niefarmakologicznych i farmakologicznych.101
Pacjentki są pod opieką dedykowanego multidyscyplinarnego zespołu opiekuńczego, co oznacza, że skorzystają z wiedzy wielu specjalistów z różnych dyscyplin.102
Zespół certyfikowanych położników i ginekologów, subspecjalistów po stażu, fizjoterapeutów dna miednicy, zaawansowanych pracowników medycznych i innych współpracuje, aby zapewnić niezrównaną opiekę pacjentkom na każdym etapie.103
Efektywna komunikacja między członkami zespołu jest kluczowa dla skoordynowanej opieki. Regularne konferencje na temat przypadków, spotkania interdyscyplinarne i wspólne rejestry zdrowotne ułatwiają wymianę informacji, podejmowanie decyzji i ciągłość opieki.104
Nowe podejścia terapeutyczne i badania
Badacze badają następujące leczenie dysfunkcji seksualnej kobiet:
- Lasery waginalne i inne urządzenia wykorzystujące fale lub ultradźwięki. Te urządzenia są używane do leczenia suchości pochwy i bólu podczas stosunku.105
- Zabiegi miejscowe. Mogą one zawierać DHEA (dehidroepiandrosteron), testosteron lub estrogeny.106
- Bremelanotide. To zastrzyk, który można stosować jako potrzebny lek na niskie pożądanie seksualne.107
Ponieważ dysfunkcja seksualna kobiet jest złożona, nawet najlepsze leki prawdopodobnie nie zadziałają, jeśli inne emocjonalne lub społeczne czynniki nie zostaną rozwiązane.108
Wnioski i perspektywy dla opieki pielęgniarskiej
Dysfunkcja seksualna kobiet jest powszechnym i często leczonym problemem, który wpływa na jakość życia i zdrowie emocjonalne, niezależnie od wieku.109 Ocena obaw dotyczących zdrowia seksualnego powinna być częścią rutynowego badania zdrowotnego, szczególnie po porodzie i innych ważnych wydarzeniach medycznych, chirurgicznych, psychologicznych i życiowych.110
Pielęgniarki odgrywają istotną rolę w opiece nad pacjentkami z dysfunkcją seksualną, oferując wsparcie i doradztwo na różnych etapach diagnozy i leczenia. Poprzez rozumienie złożoności dysfunkcji seksualnej kobiet, pielęgniarki mogą pomagać pacjentkom w znalezieniu odpowiednich rozwiązań dopasowanych do ich indywidualnych potrzeb i okoliczności.
W świetle rosnącego zainteresowania zdrowiem seksualnym kobiet, ważne jest ciągłe doskonalenie wiedzy i umiejętności personelu medycznego w zakresie rozpoznawania i leczenia dysfunkcji seksualnej. Wykorzystanie interdyscyplinarnego podejścia oraz regularne szkolenia personelu mogą przyczynić się do poprawy jakości opieki i satysfakcji pacjentek.
Ostatecznie, cel opieki nad kobietami z dysfunkcją seksualną powinien uwzględniać zarówno aspekty fizyczne, jak i psychologiczne, dążąc do poprawy ogólnego dobrostanu i jakości życia pacjentek.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.