wskaźnik filtracji kłębuszkowej
Wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR – Glomerular Filtration Rate) to kluczowy parametr określający funkcję nerek, który mierzy objętość osocza przefiltrowanego przez kłębuszki nerkowe w jednostce czasu. Prawidłowa wartość GFR u zdrowej osoby dorosłej wynosi około 90-120 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała.
Obniżenie wartości GFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² utrzymujące się przez ponad 3 miesiące wskazuje na przewlekłą chorobę nerek. Na podstawie wartości GFR można określić stadium przewlekłej choroby nerek: G1 (≥90), G2 (60-89), G3a (45-59), G3b (30-44), G4 (15-29) i G5 (<15 ml/min/1,73 m²).
Do oszacowania GFR najczęściej wykorzystuje się wzory oparte na stężeniu kreatyniny w surowicy, takie jak MDRD (Modification of Diet in Renal Disease) oraz CKD-EPI (Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration). Dokładny pomiar GFR można uzyskać przez oznaczanie klirensu substancji egzogennych (inulina, ioheksol) lub endogennych (kreatynina, cystatyna C).
Monitorowanie GFR jest niezbędne w diagnostyce i leczeniu chorób nerek, dostosowywaniu dawek leków wydalanych przez nerki oraz kwalifikacji do leczenia nerkozastępczego. Wartość GFR może ulec obniżeniu nie tylko w przewlekłej chorobie nerek, ale również w ostrej niewydolności nerek, stanach odwodnienia, wstrząsie czy niewydolności serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Metformina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale potencjalnie śmiertelnym powikłaniem stosowania metforminy, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, niewydolności serca, wątroby, posocznicy oraz stanów niedotlenienia. Diagnostyka opiera się na stwierdzeniu kwasicy metabolicznej (pH < 7,35), podwyższonego stężenia mleczanów w osoczu (> 5 mmol/l), zwiększonej luki anionowej oraz stosunku mleczanów do pirogronianów. Kluczowe jest monitorowanie filtracji kłębuszkowej (GFR), gdyż metformina jest przeciwwskazana przy GFR < 30 ml/min. W sytuacjach ryzyka, takich jak odwodnienie, stosowanie leków nefrotoksycznych, podanie środków kontrastowych jodowych czy zabiegi chirurgiczne, należy tymczasowo przerwać terapię metforminą i wznowić ją dopiero po stabilizacji czynności nerek, co zwykle następuje po minimum 48 godzinach. U pacjentów z niewydolnością serca metformina jest dopuszczalna jedynie w stabilnej, przewlekłej postaci choroby, natomiast jest przeciwwskazana w ostrych i niestabilnych stanach.
AlAT, AspAT, astenia, cukrzyca, czynność nerek, duszność kwasicza, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, hipotermia, inhibitory DPP-4, ketoza, kwasica mleczanowa, luka anionowa, meglitynidy, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, sytagliptyna, wildagliptyna, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zabieg chirurgiczny, znieczulenie ogólne