przełom cholinergiczny

Przełom cholinergiczny to stan zagrożenia życia charakteryzujący się nadmierną stymulacją receptorów cholinergicznych w wyniku zwiększonego stężenia acetylocholiny w organizmie. Najczęściej powstaje wskutek zatrucia inhibitorami cholinesterazy, takimi jak insektycydy fosforoorganiczne, karbaminiany lub leki stosowane w leczeniu miastenii (neostygmina, pirydostygmina).

Objawy przełomu cholinergicznego obejmują: nadmierne wydzielanie śliny i potu, łzawienie, zwężenie źrenic (mioza), nudności, wymioty, biegunkę, bradykardię, skurcz oskrzeli, wzmożone wydzielanie w drogach oddechowych oraz osłabienie mięśni z możliwością wystąpienia niewydolności oddechowej. Charakterystycznym obrazem klinicznym jest zespół SLUDGE (Salivation, Lacrimation, Urination, Defecation, Gastrointestinal distress, Emesis).

Diagnostyka przełomu cholinergicznego opiera się głównie na obrazie klinicznym oraz wywiadzie dotyczącym możliwego narażenia na substancje cholinergiczne. W przypadkach zatruć fosforoorganicznych pomocne może być oznaczenie aktywności cholinesterazy w osoczu lub erytrocytach, która jest znacząco obniżona.

Leczenie obejmuje natychmiastowe podanie atropiny w celu blokady receptorów muskarynowych oraz pralidoksymu (w zatruciach fosforoorganicznych) dla reaktywacji cholinesterazy. Kluczowe jest zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, wspomaganie wentylacji oraz monitorowanie czynności życiowych. W ciężkich przypadkach może być konieczna intubacja i mechaniczna wentylacja.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Pirydostygmina – Działania niepożądane

Pirydostygmina, jako inhibitor acetylocholinesterazy, wywołuje działania niepożądane wynikające z nadmiernej stymulacji receptorów muskarynowych i nikotynowych. Efekty muskarynopodobne obejmują nudności, biegunkę, wzmożoną sekrecję oskrzelową, bradykardię oraz zaburzenia widzenia, natomiast efekty nikotynopodobne manifestują się skurczami mięśni, drżeniem pęczkowym i paradoksalnym osłabieniem siły mięśniowej. Działania te są zwykle zależne od dawki, przy czym dawki doustne powyżej 150-200 mg/dobę nasilają objawy takie jak nadmierna potliwość, ślinotok, łzawienie i drżenia mięśniowe, a dawki rzędu 500-600 mg/dobę mogą prowadzić do poważnych zaburzeń sercowo-naczyniowych, w tym bradykardii i niedociśnienia tętniczego. Szczególnie niebezpieczny jest przełom cholinergiczny, wymagający natychmiastowej interwencji, którego pierwszymi symptomami mogą być nasilone działania niepożądane. U pacjentów z chorobami układu oddechowego (POChP, astma) pirydostygmina może powodować wzmożoną sekrecję oskrzelową i skurcz oskrzeli, co zagraża funkcji oddechowej.
acetylocholinesteraza, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dławica Prinzmetala, drżenie pęczkowe, hipotonia mięśni, inhibitor acetylocholinesterazy, mioza, nadmierna potliwość, nadwrażliwość na lek, niedociśnienie tętnicze, obturacja płuc, pirydostygmina bromek, POChP, przełom cholinergiczny, przełom miasteniczny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, ślinotok, tachykardia, układ immunologiczny, zaburzenia akomodacji

przełom cholinergiczny

Powiązane wpisy

Pirydostygmina – Działania niepożądane