zapalna choroba reumatyczna kręgosłupa
Wskazanie

Zapalna choroba reumatyczna kręgosłupa, znana również jako zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) lub spondyloartropatia osiowa, to przewlekła choroba zapalna, która głównie dotyka kręgosłup i stawy krzyżowo-biodrowe. Charakteryzuje się bólem zapalnym dolnej części pleców, sztywnieniem kręgosłupa oraz ograniczeniem jego ruchomości. Objawy często pojawiają się przed 40 rokiem życia i są bardziej powszechne u mężczyzn. Choroba ma podłoże autoimmunologiczne i silne powiązanie z antygenem HLA-B27.

W leczeniu zapalnych chorób reumatycznych kręgosłupa stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jako leki pierwszego rzutu. Do najczęściej używanych należą: Diclac (diklofenak), Metindol (indometacyna), Nimesil (nimesulid) oraz Xefo (lornoksykam). W przypadku niedostatecznej odpowiedzi na NLPZ, wdraża się leki biologiczne modyfikujące przebieg choroby. W Polsce dostępne są inhibitory TNF-α takie jak Humira (adalimumab), Enbrel (etanercept), Remicade (infliksymab), Simponi (golimumab) oraz inhibitory IL-17 jak Cosentyx (sekukinumab) i Taltz (iksekizumab).

Istotnym elementem terapii są również rehabilitacja i fizjoterapia, które pomagają zachować ruchomość kręgosłupa oraz prawidłową postawę ciała. Zaleca się regularną aktywność fizyczną, ćwiczenia oddechowe i ćwiczenia rozciągające. W ciężkich przypadkach z dużymi deformacjami może być konieczna interwencja chirurgiczna.

Największe trudności w leczeniu zapalnych chorób reumatycznych kręgosłupa obejmują opóźnioną diagnozę, co prowadzi do nieodwracalnych zmian strukturalnych kręgosłupa. Problem stanowi również identyfikacja pacjentów, którzy nie odpowiadają na standardową terapię NLPZ i wymagają szybkiego wdrożenia leków biologicznych. Istotną przeszkodą jest też długotrwałość choroby i konieczność stosowania przewlekłej farmakoterapii, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych oraz problemami z compliance pacjentów. Dodatkowym wyzwaniem jest leczenie chorych z pozastawowymi manifestacjami choroby, takimi jak zapalenie błony naczyniowej oka, zapalne choroby jelit czy zmiany skórne, które wymagają multidyscyplinarnego podejścia.