zakażenie szczęki
Wskazanie

Zakażenie szczęki (osteomyelitis żuchwy lub szczęki) to poważne zakażenie kości twarzoczaszki, które może być spowodowane przez różne patogeny, najczęściej bakterie, rzadziej grzyby. Zazwyczaj rozwija się jako powikłanie po ekstrakcji zęba, urazie, operacji w obrębie jamy ustnej lub jako następstwo nieleczonego zakażenia zębów, dziąseł czy tkanek okolicznych. Czynnikami ryzyka są immunosupresja, cukrzyca, radioterapia okolicy głowy i szyi oraz stosowanie bisfosfonianów.

Objawy zakażenia szczęki obejmują silny ból, obrzęk, zaczerwienienie, gorączkę, trudności w otwieraniu ust (szczękościsk), nieprzyjemny zapach z ust, ropną wydzielinę oraz odsłonięcie kości w jamie ustnej. W przypadkach zaawansowanych może dojść do powstania przetok skórnych, zaburzeń czucia w obrębie twarzy, a nawet złamania patologicznego kości.

Leczenie zakażenia szczęki wymaga kompleksowego podejścia. Podstawą jest antybiotykoterapia, początkowo empiryczna, a następnie celowana po uzyskaniu wyniku posiewu z określeniem lekowrażliwości. W Polsce stosuje się najczęściej amoksycylinę z kwasem klawulanowym (Augmentin, Amoksiklav), klindamycynę (Dalacin C, Clindamycin MIP), metronidazol (Metronidazol, Metronidazole Polpharma) w skojarzeniu z cefalosporynami (Zinacef, Biofuroksym) lub fluorochinolonami (Cipronex, Proxacin). W ciężkich przypadkach konieczne może być leczenie szpitalne z dożylnym podawaniem antybiotyków.

Leczenie chirurgiczne to nieodłączny element terapii, obejmujący drenaż ropni, usunięcie martwiczych tkanek (sekwestrektomia), ekstrakcję przyczynowych zębów oraz czasem rekonstrukcję ubytku kostnego. W przypadkach wywołanych przez stosowanie bisfosfonianów istotne jest zastosowanie terapii hiperbarycznej tlenem.

Największe trudności w leczeniu zakażeń szczęki wynikają z często opóźnionej diagnozy, narastającej antybiotykooporności patogenów oraz trudności w uzyskaniu odpowiedniego stężenia antybiotyku w zakażonej kości. Dodatkowo, szczególnie problematyczne jest leczenie zakażeń związanych z bisfosfonianami (MRONJ), które są oporne na standardowe postępowanie i często wymagają długotrwałej, wielokierunkowej terapii. Wyzwaniem pozostaje również rekonstrukcja rozległych ubytków kostnych po radykalnym leczeniu chirurgicznym oraz zapobieganie nawrotom zakażenia, co wymaga ścisłej współpracy między chirurgiem szczękowo-twarzowym, periodontologiem i specjalistą chorób zakaźnych.