alergiczne całoroczne zapalenie spojówek
Wskazanie

Alergiczne całoroczne zapalenie spojówek (ang. perennial allergic conjunctivitis, PAC) to przewlekła choroba zapalna oka, występująca przez cały rok, niezależnie od pory roku. W przeciwieństwie do sezonowego zapalenia spojówek, które pojawia się w określonych okresach, całoroczne zapalenie jest zwykle spowodowane stałym kontaktem z alergenami domowymi, takimi jak roztocza kurzu domowego, naskórek zwierząt, pleśnie czy niektóre alergeny zawodowe.

Charakterystyczne objawy to świąd (najważniejszy objaw), zaczerwienienie oczu, łzawienie, uczucie pieczenia i dyskomfortu, obrzęk spojówek oraz wydzielina śluzowa. Pacjenci często zgłaszają nasilenie objawów w pomieszczeniach zamkniętych lub po kontakcie z konkretnymi alergenami. Diagnostyka obejmuje wywiad lekarski, badanie okulistyczne oraz testy alergiczne (punktowe lub z surowicy krwi).

W leczeniu stosuje się kilka grup leków. Preparaty przeciwhistaminowe do stosowania miejscowego to skuteczna pierwsza linia terapii, dostępne w Polsce jako: Allergodil (azelastyna), Emadine (emedastyna), Starazolin Alergia (lewokabastatyna) czy Zaditen (ketotifen). W przypadkach bardziej nasilonych objawów stosuje się stabilizatory komórek tucznych, takie jak Cromoxal (kromoglikan sodowy) oraz leki o podwójnym działaniu jak Opatanol (olopatadyna).

W umiarkowanych i ciężkich przypadkach pomocne są miejscowe kortykosteroidy, np. Flarex (fluorometolon), Lotemax (loteprednol) czy Softacort (hydrokortyzon), choć należy je stosować ostrożnie ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Preparaty nawilżające (sztuczne łzy) takie jak Hyabak, Systane Ultra czy Thealoz Duo stanowią ważne uzupełnienie terapii, zmniejszając stężenie alergenów i łagodząc objawy.

Największe trudności w leczeniu alergicznego całorocznego zapalenia spojówek to przede wszystkim problemy z identyfikacją i eliminacją alergenów z otoczenia pacjenta. Przewlekły charakter schorzenia prowadzi często do spadku compliance pacjentów i samowolnego przerywania terapii. Wyzwaniem jest również ryzyko powikłań po długotrwałym stosowaniu miejscowych kortykosteroidów (jaskra, zaćma, infekcje oportunistyczne). U pacjentów z współistniejącym atopowym zapaleniem skóry czy astmą oskrzelową leczenie bywa bardziej skomplikowane i wymaga podejścia multidyscyplinarnego. W przypadkach opornych na standardowe leczenie konieczna może być immunoterapia swoista.