Dawkowanie i sposób podawania
Magnez siarczan

Dawkowanie i sposób podawania siarczanu magnezu

Magnez siarczan w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji wymaga precyzyjnego dawkowania, dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta i wskazania terapeutycznego. Preparat Magnesium sulfate Kalceks o stężeniu 200 mg/ml pozwala osiągnąć stężenie terapeutyczne niemal natychmiast po podaniu dożylnym oraz w ciągu 60 minut od wstrzyknięcia domięśniowego. Jest to istotny parametr farmakokinetyczny, który należy uwzględnić przy planowaniu schematu dawkowania.¹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawkowanie u dorosłych jest ściśle indywidualizowane w zależności od wskazania klinicznego oraz stanu pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące wskazania:

Leczenie hipomagnezemii

W leczeniu hipomagnezemii dawkowanie wymaga dokładnego dostosowania do indywidualnych potrzeb pacjenta. W pierwszej dobie leczenia zaleca się podanie 8-12 g siarczanu magnezu, a następnie przez kolejne 3-4 dni kontynuację terapii w dawce 4-6 g na dobę. Takie postępowanie umożliwia skuteczne uzupełnienie niedoborów w organizmie. Maksymalna szybkość infuzji nie powinna przekraczać 2 g/godz. Celem terapeutycznym jest utrzymanie stężenia magnezu w surowicy powyżej 0,4 mmol/l.²

W praktyce klinicznej zwykle podaje się 10-20 ml produktu Magnesium sulfate Kalceks (2000-4000 mg siarczanu magnezu) powoli dożylnie z szybkością 300 mg/min (co odpowiada 1,5 ml/min). Alternatywne drogi podania obejmują wstrzyknięcie domięśniowe lub, w wyjątkowych sytuacjach, podskórne (należy pamiętać, że ta droga podania jest bolesna). W zależności od potrzeb, dawkę można powtarzać.³

Zapobieganie i leczenie hipomagnezemii w całkowitym żywieniu pozajelitowym

W całkowitym żywieniu pozajelitowym dawka siarczanu magnezu również wymaga indywidualnego dostosowania. Ogólne zalecenie sugeruje podawanie 1-3 g/dobę siarczanu magnezu drogą dożylną.⁴

Ciężki stan przedrzucawkowy lub rzucawka

W przypadku ciężkiego stanu przedrzucawkowego lub rzucawki, zaleca się następujący schemat dawkowania:

• Dawka nasycająca: 4 g siarczanu magnezu dożylnie we wlewie, po odpowiednim rozcieńczeniu (np. w 250 ml 5% roztworu glukozy lub 0,9% roztworu chlorku sodu), z maksymalną szybkością 4 ml/min (64 mg/min)
• Dawka podtrzymująca: zastosowanie jednego z dwóch schematów:
  • Wlew dożylny 1-2 g/godzinę (np. 5 g siarczanu magnezu rozpuszczone w 1 litrze 5% roztworu glukozy lub 0,9% roztworu chlorku sodu podawane z szybkością 200 ml/godzinę, co odpowiada 1 g/godzinę)
  • Regularne wstrzyknięcia domięśniowe

⁵

Leczenie należy kontynuować do ustąpienia napadów. Przed każdym kolejnym podaniem siarczanu magnezu należy przeprowadzić dokładną ocenę kliniczną i upewnić się, że spełnione są następujące warunki:

• Obecność głębokich odruchów ścięgnistych
• Częstość oddechów wynosząca co najmniej 16/min
• Diureza od poprzedniego wstrzyknięcia wynosząca co najmniej 100 ml

⁶

Istotne jest, aby w trakcie leczenia siarczanem magnezu mieć dostępny 1 g glukonianu wapnia jako antidotum w przypadku wystąpienia hipermagnezemii.⁷

Torsade de pointes

W leczeniu zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes zaleca się podanie pojedynczego dożylnego bolusa 2 g siarczanu magnezu przez 2-3 minuty. Następnie należy rozpocząć wlew dożylny magnezu z szybkością 2-4 mg/min. W przypadku nawrotu arytmii wskazane jest podanie kolejnej dawki 2 g siarczanu magnezu oraz zwiększenie szybkości wlewu dożylnego do 6-8 mg/min. Trzecia dawka 2 g jest rzadko konieczna.⁸

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Hipomagnezemia

W leczeniu hipomagnezemii u dzieci zaleca się stosowanie roztworu siarczanu magnezu o stężeniu 100 mg/ml. Przy podawaniu dożylnym, szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,1 ml/kg mc./min (10 mg/kg mc./min) roztworu siarczanu magnezu 100 mg/ml, co odpowiada 0,04 mmol/kg mc./min magnezu lub 0,001 g/kg mc./min magnezu.⁹

Zapobieganie i leczenie hipomagnezemii w całkowitym żywieniu pozajelitowym

W całkowitym żywieniu pozajelitowym u dzieci dawkowanie siarczanu magnezu jest ściśle indywidualne i zależy od wieku dziecka.¹⁰

¹¹

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie wymaga znaczącej modyfikacji. Zaleca się redukcję dawki początkowej o 50-75% w porównaniu do dawek stosowanych u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Przy stosowaniu dużych dawek oraz u pacjentów w podeszłym wieku wskazane jest monitorowanie EKG.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Dla pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie opracowano specjalnych zaleceń dotyczących dawkowania ze względu na niewystarczającą ilość danych klinicznych.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie opracowano szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania siarczanu magnezu u osób w podeszłym wieku. Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatu w tej grupie wiekowej ze względu na częstsze występowanie zaburzeń czynności nerek i/lub wątroby oraz potencjalnie mniejszą tolerancję na działania niepożądane.¹⁴

Sposób podawania

Siarczan magnezu może być podawany różnymi drogami w zależności od wskazania klinicznego:¹⁵

• Dożylnie – preferowana droga w stanach nagłych i przy konieczności szybkiego osiągnięcia efektu terapeutycznego
• Domięśniowo – alternatywna droga podania, szczególnie w terapii podtrzymującej
• Podskórnie – stosowane wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, z uwagi na bolesność podania

Przed podaniem dożylnym preparat wymaga odpowiedniego rozcieńczenia zgodnie z zaleceniami producenta.¹⁶

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa podczas dawkowania siarczanu magnezu

Podczas stosowania siarczanu magnezu należy przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa:

1. Przed każdym podaniem kolejnej dawki należy ocenić obecność odruchów głębokich, funkcję oddechową i diurezę
2. Maksymalna szybkość infuzji dożylnej u dorosłych nie powinna przekraczać 2 g/godz., a u dzieci 0,1 ml/kg mc./min roztworu 100 mg/ml
3. Należy mieć dostępny glukonian wapnia (1 g) jako antidotum w przypadku wystąpienia objawów hipermagnezemii
4. Zaleca się monitorowanie EKG przy stosowaniu dużych dawek oraz u pacjentów w podeszłym wieku lub z zaburzeniami czynności nerek
5. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy zmniejszyć o 50-75%

¹⁷