Przedawkowanie
Eskulina

Eskulina, będąca 6-glukozydem 6,7-dihydrokumaryny, jest substancją czynną stosowaną w produktach leczniczych takich jak Proktosedon (10 mg eskuliny w postaci półtorawodzianu na 1 g maści lub w jednym czopku) oraz Venescin (0,5 mg eskuliny w tabletce drażowanej), wykorzystywanych w terapii schorzeń proktologicznych i chorób układu żylnego. W dostępnej dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków zatrucia ani przedawkowania eskuliny w tych preparatach. W przypadku przypadkowego połknięcia czopków Proktosedon zaleca się wykonanie płukania żołądka jako środek ostrożności. Ze względu na obecność innych substancji czynnych w Proktosedonie (hydrokortyzon, cynchokaina, siarczan neomycyny), potencjalne przedawkowanie mogłoby nasilić działania niepożądane tych składników.

Przedawkowanie eskuliny (Aesculinum)

Eskulina jest substancją czynną wchodzącą w skład produktów leczniczych stosowanych w schorzeniach proktologicznych oraz w leczeniu chorób układu żylnego. Występuje m.in. w preparatach Proktosedon w postaci maści doodbytniczej i czopków (10 mg eskuliny w postaci półtorawodzianu na 1 g maści lub w jednym czopku) oraz w leku Venescin w tabletkach drażowanych (0,5 mg eskuliny w jednej tabletce).123

Informacje o przedawkowaniu eskuliny

W dostępnej dokumentacji medycznej dotyczącej produktów leczniczych zawierających eskulinę informacje na temat przedawkowania tej substancji są ograniczone. Zarówno w przypadku produktu Proktosedon, jak i Venescin, nie odnotowano przypadków zatrucia czy przedawkowania.45

W charakterystyce produktu leczniczego Proktosedon wskazano jedynie zalecenie dotyczące postępowania w przypadku przypadkowego spożycia czopków – rekomenduje się wówczas wykonanie płukania żołądka.6

Potencjalne niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem eskuliny

Mimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania eskuliny w analizowanych produktach leczniczych, należy zachować ostrożność podczas stosowania tych preparatów. Eskulina (Aesculinum) jako 6-glukozyd 6,7-dihydrokumaryny, jest związkiem pochodnym kumaryny, co teoretycznie może sugerować potencjalne działania niepożądane przy znaczącym przedawkowaniu.7

W przypadku produktu Proktosedon, który zawiera oprócz eskuliny również inne substancje czynne (hydrokortyzon, cynchokainę, siarczan neomycyny), potencjalne przedawkowanie mogłoby teoretycznie wiązać się z nasileniem działań niepożądanych tych składników.8

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Zgodnie z dostępnymi informacjami z charakterystyk produktów leczniczych zawierających eskulinę, w przypadku przypadkowego połknięcia czopków Proktosedon zaleca się wykonanie płukania żołądka jako środka ostrożności.9

Ze względu na ograniczone dane dotyczące przedawkowania eskuliny, w przypadku podejrzenia przedawkowania produktów ją zawierających, postępowanie powinno obejmować standardowe procedury leczenia objawowego i podtrzymującego, stosownie do stanu klinicznego pacjenta.

Tabela objawów przedawkowania

Produkt leczniczy Zawartość eskuliny Objawy przedawkowania Zalecane postępowanie
Proktosedon maść 10 mg eskuliny w postaci półtorawodzianu na 1 g maści Nie notowano przypadków zatrucia W razie przypadkowego połknięcia – płukanie żołądka
Proktosedon czopki 10 mg eskuliny w postaci półtorawodzianu na czopek Nie notowano przypadków zatrucia W razie przypadkowego połknięcia – płukanie żołądka
Venescin tabletki drażowane 0,5 mg eskuliny na tabletkę Nie są znane objawy przedawkowania produktu Brak specyficznych zaleceń

10
11
12
13

Wnioski kliniczne

Dostępne dane z charakterystyk produktów leczniczych wskazują, że przedawkowanie eskuliny nie zostało dotychczas szczegółowo udokumentowane w praktyce klinicznej. Brak jest raportów o zatruciach czy specyficznych objawach przedawkowania zarówno w przypadku preparatu Proktosedon, jak i Venescin.1415

Ze względu na właściwości chemiczne eskuliny jako pochodnej kumaryny, w przypadku podejrzenia znaczącego przedawkowania, wskazane jest monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi oraz funkcji wątroby. Jednakże dawki obecne w omawianych produktach leczniczych (10 mg w Proktosedonie i 0,5 mg w Venescinie) są relatywnie niewielkie, co może tłumaczyć brak raportów o poważnych działaniach niepożądanych związanych z przedawkowaniem.1617

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl