Dawkowanie i sposób podawania
Digoksyna

Dawkowanie i sposób podawania digoksyny

Dawkowanie digoksyny należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta w zależności od wskazania, wieku, masy ciała, wydolności nerek i stężenia elektrolitów w surowicy krwi. W trakcie terapii dawkowanie należy modyfikować w zależności od reakcji organizmu na lek. W przypadku rozbieżności między spodziewanym a uzyskanym efektem terapeutycznym wskazana jest modyfikacja dawkowania na podstawie objawów klinicznych oraz stężenia leku we krwi.¹

Monitorowanie stężenia leku może być pomocne w prowadzeniu terapii i diagnostyce przedawkowania. Stężenia digoksyny w surowicy poniżej 0,8 ng/ml bardzo rzadko powodują wystąpienie objawów toksyczności. U około 2/3 pacjentów z objawami zatrucia digoksyną stwierdza się stężenie powyżej 2 ng/ml. Stężenia większe niż 3 ng/ml prawie zawsze powodują wystąpienie objawów zatrucia.²

Należy zwrócić uwagę, że w przypadkach, w których glikozydy nasercowe były przyjmowane w ciągu ostatnich dwóch tygodni, należy ponownie rozważyć zalecenia dotyczące początkowego dawkowania – zalecane jest zmniejszenie dawki.³

Dawkowanie u dorosłych

Leczenie digoksyną rozpoczyna się od dawki nasycającej. W nasycaniu szybkim dawka początkowa wynosi od 500 μg do 750 μg. Następnie podaje się od 125 μg do 375 μg co 6–8 godzin, do sumarycznej dawki nasycającej od 750 μg do 1500 μg podanej w czasie pierwszej doby. Dawka nasycająca zależy od masy ciała i wynosi od 10 μg do 15 μg/kg mc./dobę podawane w 2–3 dawkach, co 6–8 godzin.⁴

W nasycaniu powolnym podaje się od 250 μg do 750 μg na dobę, co u pacjentów z prawidłową czynnością nerek doprowadza w czasie 6–7 dni do stężenia stacjonarnego leku.⁵

Zwykle stosowana dawka podtrzymująca wynosi 250 μg raz lub dwa razy na dobę. U chorych przed 60 rokiem życia, z prawidłową czynnością nerek, dawka podtrzymująca, zapewniająca terapeutyczne stężenie leku w surowicy wynosi zwykle 375 μg; od 60 do 80 roku życia – 250 μg digoksyny na dobę.⁶

W przypadku parenteralnego podania leku (Digoxin WZF) całkowita dawka nasycająca wynosi 0,5 mg do 1 mg (2 ml do 4 ml) w zależności od wieku pacjenta, masy ciała i czynności nerek. Dawka ta powinna być podawana w dawkach podzielonych, przy czym pierwsza dawka powinna stanowić połowę całkowitej dawki leku, a następne powinny być podawane co 4 do 8 godzin, oceniając efekt kliniczny przed podaniem kolejnej dawki.⁷

Dawkę podtrzymującą przy podaniu parenteralnym można wyliczyć korzystając z wzoru:⁸

Dawka podtrzymująca = Dawka nasycająca × % eliminowany na dobę / 100

gdzie:

• dawka nasycająca – dawka ustalona indywidualnie dla pacjenta
• % eliminowany na dobę = 14 + Ccr / 5
• Ccr – jest klirensem kreatyniny, korygowanym na 70 kg masy ciała lub 1,73 m² powierzchni ciała

⁹

Jeżeli znane jest tylko stężenie kreatyniny w osoczu, Ccr można obliczyć stosownie do wieku w przybliżeniu:

• dla mężczyzn: Ccr = (140 – wiek) / stężenie kreatyniny (mg/100ml)
• dla kobiet – uzyskany wynik należy pomnożyć przez 0,85

¹⁰

Praktycznie dla większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi od 125 do 250 μg digoksyny na dobę. U pacjentów podatnych, u których występują nasilone działania niepożądane, zaleca się stosowanie mniejszych dawek, tj. wystarczająca może być dawka 62,5 μg na dobę lub mniejsza. Niektórzy pacjenci wymagają jednak zastosowania większych dawek.¹¹

Dawkowanie u dzieci

U dzieci dawkę dobową ustala się w zależności od wieku i masy ciała i podaje się w 3–4 dawkach podzielonych.¹²

Podanie doustne (Digoxin Teva)

• Niemowlęta i dzieci w wieku do 2 lat:
  • dawka nasycająca: od 20 do 35 μg/kg mc.
  • dawka podtrzymująca: od 5 do 9 μg/kg mc. (25%-35% dawki nasycającej)
• Dzieci w wieku od 2 do 12 lat:
  • dawka nasycająca: od 10 do 15 μg/kg mc.
  • dawka podtrzymująca: od 3 do 5 μg/kg mc.

¹³

Podanie dożylne (Digoxin WZF)

Jeśli glikozydy nasercowe podawano w ciągu dwóch tygodni poprzedzających rozpoczęcie leczenia digoksyną, należy spodziewać się, że optymalne dawki nasycające digoksyny będą mniejsze niż zalecane poniżej.¹⁴

U noworodków, szczególnie wcześniaków, klirens nerkowy jest mniejszy, dlatego należy zmniejszyć dawki produktu, wykraczając poza ogólne zalecenia dotyczące dawkowania.¹⁵

Poza okresem noworodkowym, dzieci zasadniczo wymagają proporcjonalnie większych dawek digoksyny niż pacjenci dorośli, w przeliczeniu na masę lub powierzchnię ciała. U dzieci powyżej 10 lat stosuje się dawki jak u osób dorosłych, biorąc pod uwagę masę ciała.¹⁶

Dożylna dawka nasycająca powinna być podana według schematu:¹⁷

• Wcześniaki o masie ciała <1,5 kg: 20 mikrogramów/kg mc. na dobę
• Wcześniaki o masie ciała od 1,5 kg do 2,5 kg: 30 mikrogramów/kg mc. na dobę
• Noworodki oraz dzieci do 2 lat: 35 mikrogramów/kg mc. na dobę
• Dzieci od 2 do 5 lat: 35 mikrogramów/kg mc. na dobę
• Dzieci od 5 do 10 lat: 25 mikrogramów/kg mc. na dobę

<sup data-drug="Digoxin WZF" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Wcześniaki o masie ciała 18

Dawka nasycająca powinna być podawana w dawkach podzielonych – przy czym pierwsza dawka powinna stanowić połowę całkowitej dawki leku, a następne powinny być podawane co 4 do 8 godzin, oceniając efekt kliniczny przed podaniem kolejnej dawki. Każda dawka powinna być podawana w infuzji dożylnej przez 10 do 20 minut.¹⁹

Leczenie podtrzymujące u dzieci przy podaniu dożylnym:²⁰

• Wcześniaki: dawka dobowa = 20% dawki 24-godzinnej nasycającej
• Noworodki urodzone o czasie i dzieci do 10 lat: dawka dobowa = 25% 24-godzinnej dawki nasycającej

²¹

Powyższy schemat należy traktować jako ogólną wskazówkę. W tych grupach dzieci i młodzieży jako podstawę do dostosowania dawkowania należy stosować obserwację kliniczną i kontrolę stężeń digoksyny w surowicy.²²

Dawkowanie u osób starszych

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku należy wziąć pod uwagę możliwość pogorszenia czynności nerek i zmniejszenia beztłuszczowej masy ciała. W razie konieczności dawkę należy zmniejszyć i dostosować do zmienionej farmakokinetyki, aby zapobiec zwiększeniu stężenia digoksyny w surowicy i ryzyku toksyczności. Należy regularnie kontrolować stężenie digoksyny w surowicy i unikać hipokaliemii.²³

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie należy dostosować w zależności od klirensu kreatyniny.²⁴

<sup data-drug="Digoxin Teva" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Klirens kreatyniny (ml/min) Dawka podtrzymująca 50 – 59 188 – 375 g na dobę 20 – 49 125 – 250 g na dobę 25

Zalecenia dotyczące dawkowania należy ponownie rozważyć, jeśli pacjenci są w podeszłym wieku lub istnieją inne przyczyny zmniejszenia klirensu nerkowego digoksyny. Należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej i podtrzymującej.²⁶

Sposób podawania

Podanie doustne (Digoxin Teva)

Najlepiej jest stosować lek przed posiłkami. Jeżeli jednak podawanie leku na czczo powoduje ból brzucha, to można go podać w trakcie posiłku. Należy wówczas unikać przyjmowania pokarmów bogatych w błonnik (otręby, chleb razowy), gdyż mogą one zmniejszyć wchłanianie.²⁷

Podanie dożylne (Digoxin WZF)

Z uwagi na różnice w biodostępności postaci doustnej i dożylnej digoksyny, podczas zmiany z tabletek na roztwór do wstrzykiwań dożylnych, dawkowanie powinno być zmniejszone o 33%.²⁸

Roztwór do wstrzykiwań dożylnych (Digoxin WZF) może być podawany bez rozcieńczenia lub po rozcieńczeniu w czterokrotnej albo większej objętości roztworu do infuzji. Rozcieńczenie w mniejszej niż zalecana objętości może prowadzić do wytrącania się digoksyny.²⁹

Do rozcieńczania można zastosować następujące roztwory do infuzji:³⁰

• 0,9% roztwór NaCl
• 0,18% roztwór NaCl i 4% roztwór glukozy
• 5% roztwór glukozy

³¹

Roztwór do infuzji dożylnej należy przygotować bezpośrednio przed podaniem. Jeżeli zachodzi konieczność, sporządzony roztwór można przechowywać maksymalnie przez 24 godziny w temperaturze od 2°C do 8°C, pod warunkiem, że rozcieńczenie przygotowuje się w kontrolowanych i walidowanych aseptycznych warunkach. Niewykorzystany w ciągu 24 godzin roztwór należy wyrzucić.³²

Każdą dawkę należy podawać dożylnie. Infuzję podawać przez 10 do 20 minut. Całkowitą dawkę nasycającą należy podawać w dawkach podzielonych, przy czym około połowę dawki całkowitej należy podawać jako pierwszą dawkę, a kolejne części dawki całkowitej należy podawać w odstępach od czterech do ośmiu godzin. Przed podaniem każdej dodatkowej dawki należy przeprowadzić ocenę odpowiedzi klinicznej.³³

Ważne ostrzeżenia: Podanie domięśniowe jest bolesne i może spowodować martwicę mięśni. Nie zaleca się podawania domięśniowego. Szybkie wstrzyknięcie dożylne może powodować zwężenie naczyń krwionośnych, powodując wysokie ciśnienie krwi i (lub) zmniejszenie przepływu przez naczynia wieńcowe. Powolne tempo wstrzykiwania jest zatem ważne w niewydolności serca z nadciśnieniem tętniczym i w ostrym zawale mięśnia sercowego.³⁴