Dawkowanie i sposób podawania
Deksmedetomidyna

Deksmedetomidyna jest silnym lekiem sedatywnym stosowanym wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel, głównie w dwóch wskazaniach: sedacji dorosłych pacjentów na OIOM z poziomem sedacji od 0 do -3 w skali RASS oraz sedacji proceduralnej z zachowaniem świadomości. W OIOM dawka początkowa wynosi 0,7 μg/kg mc./godz., z możliwością dostosowania w zakresie 0,2-1,4 μg/kg mc./godz., bez stosowania dawki nasycającej ze względu na ryzyko działań niepożądanych. W sedacji proceduralnej stosuje się dawkę nasycającą 1,0 μg/kg mc. przez 10 minut (lub 0,5 μg/kg mc. dla mniej inwazyjnych procedur), a następnie infuzję podtrzymującą 0,6-0,7 μg/kg mc./godz., dostosowywaną w zakresie 0,2-1,0 μg/kg mc./godz. Maksymalna dawka wynosi odpowiednio 1,4 μg/kg mc./godz. dla OIOM i 1,0 μg/kg mc./godz. dla sedacji proceduralnej. Deksmedetomidyna wymaga podawania w formie rozcieńczonej infuzji dożylnej, nie wolno jej podawać w bolusie, a czas stosowania nie powinien przekraczać 14 dni bez regularnej oceny klinicznej.

Dawkowanie i sposób podawania deksmedetomidyny

Deksmedetomidyna jest silnie działającym lekiem, który należy stosować wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel medyczny. Dawkowanie i sposób podawania różnią się w zależności od wskazania klinicznego oraz indywidualnych cech pacjenta.1 2

Wskazania do stosowania

Deksmedetomidyna jest stosowana w dwóch głównych wskazaniach:3

  1. Sedacja dorosłych pacjentów w Oddziale Intensywnej Opieki Medycznej (OIOM) wymagających poziomu sedacji nie głębszego niż pobudzenie w reakcji na głos (poziom od 0 do -3 w skali Richmond Agitation-Sedation (RASS)).
  2. Sedacja niezaintubowanych pacjentów przed i (lub) podczas procedur diagnostycznych lub zabiegów chirurgicznych wymagających sedacji, np. sedacji proceduralnej/z zachowaniem świadomości.

Dawkowanie w OIOM

W przypadku sedacji pacjentów w OIOM, deksmedetomidyna powinna być podawana przez personel medyczny wyspecjalizowany w leczeniu pacjentów wymagających intensywnej opieki.4

U pacjentów już zaintubowanych i znieczulonych można rozpocząć stosowanie deksmedetomidyny w początkowej dawce dożylnej 0,7 mikrogramów/kg mc./godz. i stopniowo ją dostosowywać w zakresie dawek od 0,2 do 1,4 mikrogramów/kg mc./godz., w zależności od reakcji pacjenta, w celu osiągnięcia pożądanego poziomu sedacji.5

U pacjentów osłabionych należy rozważyć podanie mniejszej dawki początkowej. Po dostosowaniu dawki, uzyskanie stabilnego poziomu sedacji może trwać nawet godzinę.6

Dawka maksymalna: Nie należy przekraczać dawki 1,4 mikrogramów/kg mc./godz. Pacjentom, u których nie udało się uzyskać odpowiedniego poziomu sedacji po podaniu maksymalnej dawki deksmedetomidyny, należy podać inny środek do sedacji.7

Nie zaleca się stosowania dawki wysycającej (nasycającej) deksmedetomidyny do sedacji w OIOM, ponieważ jej stosowanie wiąże się ze zwiększeniem ryzyka działań niepożądanych. W razie potrzeby można podać propofol lub midazolam do czasu, aż deksmedetomidyna zacznie działać.8

Okres stosowania: Nie ma doświadczenia w stosowaniu deksmedetomidyny dłużej niż 14 dni. Stosowanie deksmedetomidyny przez dłuższy okres wymaga regularnych ponownych ocen.9

Dawkowanie w sedacji proceduralnej

W przypadku sedacji proceduralnej/z zachowaniem świadomości, deksmedetomidyna powinna być podawana wyłącznie przez personel medyczny przeszkolony w opiece anestezjologicznej nad pacjentami w sali operacyjnej lub podczas procedur diagnostycznych.10

Jeśli deksmedetomidyna jest podawana do wywołania sedacji z zachowaną świadomością, pacjent powinien być w sposób ciągły monitorowany przez osobę, która nie jest zaangażowana w procedurę diagnostyczną ani zabieg chirurgiczny. Należy stale obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia wczesnych objawów niedociśnienia, nadciśnienia, bradykardii, depresji oddechowej, niedrożności dróg oddechowych, bezdechu, duszności i/lub desaturacji krwi tlenem.11

Powinien być dostępny tlen do natychmiastowego podania, w razie wskazania. Należy monitorować wysycenie krwi tlenem za pomocą pulsoksymetrii.12

Deksmedetomidyna jest podawana w infuzji nasycającej, a następnie w infuzji podtrzymującej. W zależności od zabiegu, można zastosować jednocześnie miejscowe znieczulenie lub analgezję w celu osiągnięcia pożądanego efektu klinicznego.13

W przypadku bolesnych zabiegów lub gdy konieczne jest głębokie uspokojenie, zaleca się zastosowanie dodatkowego leku przeciwbólowego lub sedatywnego (na przykład opioidy, midazolam lub propofol).14

Szacuje się, że farmakokinetyczny okres półtrwania deksmedetomidyny w fazie dystrybucji wynosi około 6 minut, co należy wziąć pod uwagę przy ocenie właściwego czasu dostosowania dawki, uwzględniając działanie innych podawanych leków, w celu uzyskania pożądanego efektu klinicznego.15

Rozpoczynanie sedacji proceduralnej

Podanie w infuzji nasycającej dawki 1 mikrograma/kg mc. przez 10 minut. W przypadku mniej inwazyjnych procedur, takich jak zabiegi okulistyczne, może wystarczyć dawka 0,5 mikrograma/kg mc. przez 10 minut.16

Podtrzymanie sedacji proceduralnej

Infuzję podtrzymującą rozpoczyna się zazwyczaj od dawki 0,6-0,7 mikrograma/kg mc./godz. i stopniowo dostosowuje do uzyskania wymaganego działania klinicznego, w zakresie dawek od 0,2 mikrograma/kg mc./godz. do 1 mikrograma/kg mc./godz. Szybkość infuzji podtrzymującej należy dostosować do docelowego poziomu sedacji.17

Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Zazwyczaj nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów w podeszłym wieku. Wydaje się jednak, że ryzyko wystąpienia niedociśnienia jest większe u pacjentów w podeszłym wieku, chociaż ograniczone dane dotyczące sedacji proceduralnej nie wskazują na wyraźną zależność od dawki.18

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczne dostosowanie dawki.19

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Deksmedetomidyna jest metabolizowana w wątrobie i należy stosować ją ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Można rozważać stosowanie zmniejszonej dawki podtrzymującej.20

Dzieci i młodzież

Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności deksmedetomidyny u dzieci w wieku od 0 do 18 lat. Dane są ograniczone i nie jest możliwe podanie zaleceń dawkowania.21

Sposób podawania

Deksmedetomidynę należy podawać wyłącznie jako rozcieńczoną infuzję dożylną za pomocą zestawu do kontrolowanej infuzji. Nie należy jej podawać w bolusie.22

Szczegółowa tabela dawkowania deksmedetomidyny

Wskazanie Dawka początkowa/nasycająca Dawka podtrzymująca Dawka maksymalna Uwagi
Sedacja w OIOM
(poziom 0 do -3 w skali RASS)
0,7 μg/kg mc./godz.
Nie zaleca się dawki nasycającej.
0,2-1,4 μg/kg mc./godz.
Dostosowywana do reakcji pacjenta.
1,4 μg/kg mc./godz. – U pacjentów osłabionych rozważyć mniejszą dawkę początkową
– Stabilny poziom sedacji może być osiągnięty do godziny po zmianie dawki
– Przy braku efektu podać inny środek sedacyjny
Sedacja proceduralna
(z zachowaniem świadomości)
1,0 μg/kg mc. przez 10 minut
(dawka nasycająca)
0,6-0,7 μg/kg mc./godz.
Zakres: 0,2-1,0 μg/kg mc./godz.
1,0 μg/kg mc./godz. – Dla mniej inwazyjnych procedur (np. okulistyczne): 0,5 μg/kg mc. przez 10 min
– Możliwe jednoczesne zastosowanie miejscowego znieczulenia lub analgezji
– Dla bolesnych zabiegów można dodać opioidy, midazolam lub propofol
Pacjenci w podeszłym wieku Zazwyczaj nie wymaga dostosowania dawki, ale uwaga na zwiększone ryzyko niedociśnienia. Monitorować ciśnienie tętnicze.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Nie wymaga dostosowania dawki.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Rozważyć stosowanie zmniejszonej dawki podtrzymującej. Ostrożne stosowanie ze względu na metabolizm wątrobowy leku.

Uwagi dotyczące podawania:23

  • Wyłącznie do stosowania w warunkach szpitalnych
  • Podawać tylko jako rozcieńczoną infuzję dożylną za pomocą zestawu do kontrolowanej infuzji
  • Nie podawać w bolusie
  • Maksymalny czas stosowania z doświadczeń klinicznych: 14 dni
  • Przy dłuższym stosowaniu konieczna regularna ponowna ocena

24

Przygotowanie roztworu do infuzji

Deksmedetomidyna jest dostępna w postaci koncentratu o stężeniu 100 mikrogramów/ml, który wymaga rozcieńczenia przed podaniem. Stężenie gotowego roztworu po rozcieńczeniu powinno wynosić albo 4 mikrogramy/ml, albo 8 mikrogramów/ml.25

Koncentrat jest klarownym, bezbarwnym (lub w przypadku Dexmedetomidine Kalceks może być żółtawym) roztworem i wymaga rozcieńczenia przed podaniem, zgodnie z instrukcjami producenta.26

Na rynku dostępna jest również gotowa postać leku – Dexmedetomidine Altan 4 mikrogramy/ml, roztwór do infuzji, który nie wymaga dalszego rozcieńczania przed podaniem.27

Szczegółowe instrukcje dotyczące rozcieńczenia leku przed podaniem znajdują się w charakterystyce produktu leczniczego.28

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl