Właściwości farmakodynamiczne
Soltopin 20 mg/g

Soltopin, zawierający mupirocynę w stężeniu 20 mg/g, jest antybiotykiem stosowanym miejscowo w dermatologii, należącym do grupy leków dermatologicznych o kodzie ATC D06AX09. Mupirocyna działa poprzez hamowanie syntetazy izoleucynowej tRNA, co prowadzi do zahamowania syntezy białek bakteryjnych. W minimalnym stężeniu wykazuje efekt bakteriostatyczny, natomiast w wyższych stężeniach, osiąganych po aplikacji miejscowej, działa bakteriobójczo. Lek wykazuje aktywność przede wszystkim wobec Staphylococcus aureus oraz Streptococcus pyogenes, co potwierdzają badania kliniczne. Nie obserwuje się oporności krzyżowej z innymi antybiotykami, co jest istotne z punktu widzenia terapii zakażeń skórnych.

Właściwości farmakodynamiczne leku Soltopin

Produkt leczniczy Soltopin, występujący w postaci maści o stężeniu 20 mg/g mupirocyny, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki dermatologiczne, antybiotyki i chemioterapeutyki do stosowania w dermatologii (kod ATC: D06AX09). 1

Mechanizm działania

Mupirocyna jest nowoczesnym antybiotykiem, który uzyskuje się w procesie fermentacji Pseudomonas fluorescens. Jej działanie polega na hamowaniu syntetazy izoleucynowej transferowego RNA, co w konsekwencji prowadzi do blokady syntezy białka bakteryjnego. 2

Działanie mupirocyny charakteryzuje się dwojakim efektem zależnym od stężenia:

  • W minimalnym stężeniu hamującym wykazuje działanie bakteriostatyczne
  • W większych stężeniach, które występują po aplikacji miejscowej, działa bakteriobójczo

3

Mechanizm oporności

Oporność na mupirocynę może przybierać różne formy:

  • Oporność niskiego stopnia u gronkowców – wynika z mutacji punktowych w zwykłym genie chromosomalnym gronkowców (ileS), który odpowiada za kodowanie docelowego enzymu syntetazy izoleucynowej tRNA. 4
  • Oporność wysokiego stopnia u gronkowców – spowodowana jest obecnością charakterystycznego, kodowanego w plazmidzie enzymu syntetazy izoleucynowej tRNA. 5
  • Oporność wewnętrzna drobnoustrojów Gram-ujemnych (np. Enterobacteriaceae) – może wynikać z ograniczonej przepuszczalności błony zewnętrznej ścian komórki bakterii Gram-ujemnych dla antybiotyku. 6

Istotną cechą mupirocyny jest brak oporności krzyżowej z innymi dostępnymi klinicznie antybiotykami. Jest to możliwe dzięki szczególnemu mechanizmowi działania oraz unikalnej strukturze chemicznej tego związku. 7

Wrażliwość mikrobiologiczna

Należy zauważyć, że częstość występowania nabytej oporności na mupirocynę może różnić się w zależności od regionu geograficznego oraz okresu zbierania próbek. W praktyce klinicznej wskazane jest uzyskanie informacji o poziomie oporności szczepów na danym obszarze, szczególnie podczas leczenia ciężkich zakażeń. W przypadkach gdy miejscowa oporność jest na wysokim poziomie, co może podważać użyteczność leku przynajmniej w niektórych typach zakażeń, zalecana jest konsultacja z ekspertem. 8

Klasyfikacja wrażliwości Drobnoustroje Informacje dodatkowe
Gatunki zwykle wrażliwe Staphylococcus aureus
Streptococcus pyogenes
Streptococcus spp. (β-hemolizujące, inne niż S. pyogenes)
Aktywność została potwierdzana w badaniach klinicznych dla S. aureus i S. pyogenes
Gatunki, dla których może wystąpić problem oporności nabytej Staphylococcus spp., koagulazo-ujemne Wymaga monitorowania wzorców oporności
Drobnoustroje o oporności wrodzonej Corynebacterium spp.
Micrococcus spp.
Nie należy oczekiwać skuteczności przeciwko tym patogenom

W badaniach klinicznych w sposób przekonujący wykazano aktywność mupirocyny wobec Staphylococcus aureus oraz Streptococcus pyogenes, co potwierdza skuteczność leku w stosunku do tych patogenów. 9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl