Przedawkowanie
Eferox 137 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej (Eferox) manifestuje się objawami klinicznymi typowymi dla nadczynności tarczycy, z dominującą rolą podwyższonego stężenia T3 jako bardziej wiarygodnego markera niż T4 lub fT4. Objawy obejmują pobudzenie, dezorientację, tachykardię, ból w klatce piersiowej, przyspieszone oddychanie, skurcze mięśni, drżenia, bezsenność, gorączkę oraz zaburzenia psychiczne, takie jak lęk i nerwowość. Dawki do 10 mg lewotyroksyny są zazwyczaj tolerowane bez poważnych powikłań, jednak dawki przekraczające tę wartość, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wieńcową, zwiększają ryzyko ciężkich powikłań, w tym przełomu tarczycowego, napadów drgawek, niewydolności serca i nagłej śmierci sercowej. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem do 6 dni, co wynika z konwersji T4 do aktywnego T3.
Przedawkowanie leku Eferox
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej zawartej w preparacie Eferox może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów klinicznych przypominających nadczynność tarczycy. Zjawisko to może być wynikiem zarówno niezrównoważonego leczenia, jak i celowego przedawkowania leku. Warto podkreślić, że bardziej wiarygodnym wskaźnikiem laboratoryjnym przedawkowania jest zwiększone stężenie T3 niż podwyższony poziom T4 lub fT4 w surowicy krwi.1
Objawy kliniczne przedawkowania
Manifestacja kliniczna przedawkowania lewotyroksyny może obejmować szerokie spektrum objawów wynikających z nadmiernej stymulacji metabolizmu. U pacjentów można zaobserwować zarówno objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, jak i układu sercowo-naczyniowego, pokarmowego oraz neuroendokrynnego. Wśród najczęściej występujących symptomów wymienia się: pobudzenie, dezorientację, drażliwość oraz gorączkę. Pacjenci mogą zgłaszać również ból w klatce piersiowej o charakterze dławicy piersiowej, bardzo szybkie lub nieregularne bicie serca oraz przyspieszone oddychanie.2
Dodatkowo mogą wystąpić: skurcze mięśni, ból głowy, niepokój, nadpobudliwość, nagłe zaczerwienienie skóry, wzmożona potliwość, rozszerzenie źrenic, biegunka, drżenie, bezsenność, bardzo wysoka gorączka, chwiejność emocjonalna, zmęczenie oraz stany lękowe i nerwowość. U pacjentów predysponowanych odnotowano pojedyncze przypadki napadów padaczkowych po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji na lek.3
Tolerowane dawki i powikłania
W udokumentowanych przypadkach zatrucia lewotyroksyną, w tym próbach samobójczych, zaobserwowano, że dawki do 10 mg były tolerowane przez pacjentów bez poważniejszych powikłań. Ciężkie komplikacje zagrażające podstawowym czynnościom życiowym (oddychaniu i krążeniu) są stosunkowo rzadkie, jednak ryzyko ich wystąpienia znacząco wzrasta u osób z współistniejącą chorobą wieńcową serca.4
Po ciężkim lub przewlekłym zatruciu lewotyroksyną opisywano sporadyczne przypadki przełomu tarczycowego, który może prowadzić do napadów drgawek, zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca i śpiączki. W literaturze medycznej odnotowano również pojedyncze przypadki nagłej śmierci sercowej u pacjentów, którzy przez wiele lat nadużywali lewotyroksynę.5
Należy zaznaczyć, że kliniczne objawy nadczynności tarczycy wywołanej przedawkowaniem lewotyroksyny mogą pojawić się z opóźnieniem, nawet do 6 dni po przyjęciu leku. Jest to związane z procesem stopniowej konwersji lewotyroksyny (T4) do aktywnej metabolicznie liotyroniny (T3).6
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie przedawkowania lewotyroksyny ma przede wszystkim charakter objawowy i podtrzymujący. Głównym celem terapeutycznym jest przywrócenie prawidłowej czynności tarczycy zarówno w aspekcie klinicznym, jak i biochemicznym. Osiąga się to poprzez tymczasowe pomijanie lub redukcję dawek lewotyroksyny, a także stosowanie innych środków farmakologicznych dostosowanych do stanu klinicznego pacjenta.7
W przypadku ostrego przedawkowania można ograniczyć dalsze wchłanianie leku z przewodu pokarmowego przez podanie węgla leczniczego. Przy wystąpieniu nasilonych objawów beta-sympatykomimetycznych, takich jak tachykardia, niepokój, pobudzenie czy ruchy mimowolne, zaleca się zastosowanie leków blokujących receptory beta-adrenergiczne (np. propranolol), diazepam i/lub chloropromazynę. Należy podkreślić, że leki przeciwtarczycowe nie są wskazane w tej sytuacji klinicznej, ponieważ czynność tarczycy jest już w pełni zahamowana.8
W przypadkach ekstremalnie dużych dawek lewotyroksyny, zwłaszcza w próbach samobójczych, pomocna może okazać się plazmafereza. Ze względu na możliwość opóźnionego pojawienia się objawów przedawkowania, pacjenci wymagają dłuższego okresu obserwacji klinicznej, nawet do 6 dni.9
Tabela objawów przedawkowania
| Układ/Narząd | Objawy przedawkowania | Opis | Dawka wywołująca (jeśli określono) |
|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | Pobudzenie, dezorientacja, drażliwość, niepokój, nadpobudliwość | Objawy wynikające z nadmiernej stymulacji ośrodkowego układu nerwowego, mogą prowadzić do zaburzeń zachowania i świadomości | Indywidualna dla pacjenta |
| Układ nerwowy | Ból głowy, bezsenność, drżenie, napady padaczkowe | Napady padaczkowe występują szczególnie u pacjentów predysponowanych po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji | Indywidualna dla pacjenta |
| Układ sercowo-naczyniowy | Ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa), tachykardia, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca | Szczególnie niebezpieczne u pacjentów z współistniejącą chorobą wieńcową serca; w skrajnych przypadkach może prowadzić do nagłej śmierci sercowej | Zwiększone ryzyko przy dawkach >10 mg |
| Układ oddechowy | Przyspieszony oddech (tachypnoe) | Związany z podwyższonym metabolizmem i zwiększonym zapotrzebowaniem na tlen | Indywidualna dla pacjenta |
| Układ mięśniowy | Skurcze mięśni, ruchy mimowolne | Wynikają z nadmiernej stymulacji układu nerwowo-mięśniowego | Indywidualna dla pacjenta |
| Układ termoregulacji | Gorączka (może być bardzo wysoka), pocenie się, nagłe zaczerwienienie | Efekt wzmożonego metabolizmu i produkcji ciepła | Indywidualna dla pacjenta |
| Układ pokarmowy | Biegunka | Wynik przyspieszonej perystaltyki jelit | Indywidualna dla pacjenta |
| Układ autonomiczny | Rozszerzenie źrenic | Efekt nadmiernej stymulacji układu współczulnego | Indywidualna dla pacjenta |
| Stan psychiczny | Chwiejność emocjonalna, zmęczenie, lęki, nerwowość | Skutek oddziaływania nadmiaru hormonów tarczycy na ośrodkowy układ nerwowy | Indywidualna dla pacjenta |
| Powikłania ciężkie | Przełom tarczycowy, napady drgawek, śpiączka | Występują po ciężkim lub przewlekłym zatruciu, stanowią zagrożenie życia | Zwykle przy dawkach znacznie przekraczających 10 mg lub przy przewlekłym nadużywaniu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania