Przedawkowanie
Eferox 137 mcg

Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej (Eferox) manifestuje się objawami klinicznymi typowymi dla nadczynności tarczycy, z dominującą rolą podwyższonego stężenia T3 jako bardziej wiarygodnego markera niż T4 lub fT4. Objawy obejmują pobudzenie, dezorientację, tachykardię, ból w klatce piersiowej, przyspieszone oddychanie, skurcze mięśni, drżenia, bezsenność, gorączkę oraz zaburzenia psychiczne, takie jak lęk i nerwowość. Dawki do 10 mg lewotyroksyny są zazwyczaj tolerowane bez poważnych powikłań, jednak dawki przekraczające tę wartość, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wieńcową, zwiększają ryzyko ciężkich powikłań, w tym przełomu tarczycowego, napadów drgawek, niewydolności serca i nagłej śmierci sercowej. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem do 6 dni, co wynika z konwersji T4 do aktywnego T3.

Przedawkowanie leku Eferox

Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej zawartej w preparacie Eferox może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów klinicznych przypominających nadczynność tarczycy. Zjawisko to może być wynikiem zarówno niezrównoważonego leczenia, jak i celowego przedawkowania leku. Warto podkreślić, że bardziej wiarygodnym wskaźnikiem laboratoryjnym przedawkowania jest zwiększone stężenie T3 niż podwyższony poziom T4 lub fT4 w surowicy krwi.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Manifestacja kliniczna przedawkowania lewotyroksyny może obejmować szerokie spektrum objawów wynikających z nadmiernej stymulacji metabolizmu. U pacjentów można zaobserwować zarówno objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, jak i układu sercowo-naczyniowego, pokarmowego oraz neuroendokrynnego. Wśród najczęściej występujących symptomów wymienia się: pobudzenie, dezorientację, drażliwość oraz gorączkę. Pacjenci mogą zgłaszać również ból w klatce piersiowej o charakterze dławicy piersiowej, bardzo szybkie lub nieregularne bicie serca oraz przyspieszone oddychanie.2

Dodatkowo mogą wystąpić: skurcze mięśni, ból głowy, niepokój, nadpobudliwość, nagłe zaczerwienienie skóry, wzmożona potliwość, rozszerzenie źrenic, biegunka, drżenie, bezsenność, bardzo wysoka gorączka, chwiejność emocjonalna, zmęczenie oraz stany lękowe i nerwowość. U pacjentów predysponowanych odnotowano pojedyncze przypadki napadów padaczkowych po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji na lek.3

Tolerowane dawki i powikłania

W udokumentowanych przypadkach zatrucia lewotyroksyną, w tym próbach samobójczych, zaobserwowano, że dawki do 10 mg były tolerowane przez pacjentów bez poważniejszych powikłań. Ciężkie komplikacje zagrażające podstawowym czynnościom życiowym (oddychaniu i krążeniu) są stosunkowo rzadkie, jednak ryzyko ich wystąpienia znacząco wzrasta u osób z współistniejącą chorobą wieńcową serca.4

Po ciężkim lub przewlekłym zatruciu lewotyroksyną opisywano sporadyczne przypadki przełomu tarczycowego, który może prowadzić do napadów drgawek, zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca i śpiączki. W literaturze medycznej odnotowano również pojedyncze przypadki nagłej śmierci sercowej u pacjentów, którzy przez wiele lat nadużywali lewotyroksynę.5

Należy zaznaczyć, że kliniczne objawy nadczynności tarczycy wywołanej przedawkowaniem lewotyroksyny mogą pojawić się z opóźnieniem, nawet do 6 dni po przyjęciu leku. Jest to związane z procesem stopniowej konwersji lewotyroksyny (T4) do aktywnej metabolicznie liotyroniny (T3).6

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania lewotyroksyny ma przede wszystkim charakter objawowy i podtrzymujący. Głównym celem terapeutycznym jest przywrócenie prawidłowej czynności tarczycy zarówno w aspekcie klinicznym, jak i biochemicznym. Osiąga się to poprzez tymczasowe pomijanie lub redukcję dawek lewotyroksyny, a także stosowanie innych środków farmakologicznych dostosowanych do stanu klinicznego pacjenta.7

W przypadku ostrego przedawkowania można ograniczyć dalsze wchłanianie leku z przewodu pokarmowego przez podanie węgla leczniczego. Przy wystąpieniu nasilonych objawów beta-sympatykomimetycznych, takich jak tachykardia, niepokój, pobudzenie czy ruchy mimowolne, zaleca się zastosowanie leków blokujących receptory beta-adrenergiczne (np. propranolol), diazepam i/lub chloropromazynę. Należy podkreślić, że leki przeciwtarczycowe nie są wskazane w tej sytuacji klinicznej, ponieważ czynność tarczycy jest już w pełni zahamowana.8

W przypadkach ekstremalnie dużych dawek lewotyroksyny, zwłaszcza w próbach samobójczych, pomocna może okazać się plazmafereza. Ze względu na możliwość opóźnionego pojawienia się objawów przedawkowania, pacjenci wymagają dłuższego okresu obserwacji klinicznej, nawet do 6 dni.9

Tabela objawów przedawkowania

Układ/Narząd Objawy przedawkowania Opis Dawka wywołująca (jeśli określono)
Układ nerwowy Pobudzenie, dezorientacja, drażliwość, niepokój, nadpobudliwość Objawy wynikające z nadmiernej stymulacji ośrodkowego układu nerwowego, mogą prowadzić do zaburzeń zachowania i świadomości Indywidualna dla pacjenta
Układ nerwowy Ból głowy, bezsenność, drżenie, napady padaczkowe Napady padaczkowe występują szczególnie u pacjentów predysponowanych po przekroczeniu indywidualnego progu tolerancji Indywidualna dla pacjenta
Układ sercowo-naczyniowy Ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa), tachykardia, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca Szczególnie niebezpieczne u pacjentów z współistniejącą chorobą wieńcową serca; w skrajnych przypadkach może prowadzić do nagłej śmierci sercowej Zwiększone ryzyko przy dawkach >10 mg
Układ oddechowy Przyspieszony oddech (tachypnoe) Związany z podwyższonym metabolizmem i zwiększonym zapotrzebowaniem na tlen Indywidualna dla pacjenta
Układ mięśniowy Skurcze mięśni, ruchy mimowolne Wynikają z nadmiernej stymulacji układu nerwowo-mięśniowego Indywidualna dla pacjenta
Układ termoregulacji Gorączka (może być bardzo wysoka), pocenie się, nagłe zaczerwienienie Efekt wzmożonego metabolizmu i produkcji ciepła Indywidualna dla pacjenta
Układ pokarmowy Biegunka Wynik przyspieszonej perystaltyki jelit Indywidualna dla pacjenta
Układ autonomiczny Rozszerzenie źrenic Efekt nadmiernej stymulacji układu współczulnego Indywidualna dla pacjenta
Stan psychiczny Chwiejność emocjonalna, zmęczenie, lęki, nerwowość Skutek oddziaływania nadmiaru hormonów tarczycy na ośrodkowy układ nerwowy Indywidualna dla pacjenta
Powikłania ciężkie Przełom tarczycowy, napady drgawek, śpiączka Występują po ciężkim lub przewlekłym zatruciu, stanowią zagrożenie życia Zwykle przy dawkach znacznie przekraczających 10 mg lub przy przewlekłym nadużywaniu
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl