Specjalne ostrzeżenia
Dexafree

Stosowanie kropli do oczu zawierających deksametazon fosforan wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta przez okulistę. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna diagnostyka okulistyczna, zwłaszcza w przypadku nierozpoznanej przyczyny zaczerwienienia oka. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak nadciśnienie wewnątrzgałkowe, jaskra, zaćma (w tym tylna podtorebkowa), a także zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych z powodu tłumienia odpowiedzi immunologicznej i opóźnienia gojenia. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, cukrzycą, dzieci oraz osoby starsze. Produkt zawiera 80 mikrogramów fosforanów w każdej kropli, co może prowadzić do zwapnień rogówki wymagających interwencji chirurgicznej, dlatego w przypadku ich wystąpienia należy odstawić lek i zastosować preparat bez fosforanów.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Dexafree 1 mg/ml

Stosowanie kropli do oczu zawierających deksametazon fosforan w postaci roztworu wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz regularnego monitorowania pacjenta. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i zalecenia dla personelu medycznego związane z przepisywaniem tego produktu leczniczego.1

Przeciwwskazania podstawowe

Nie należy podawać miejscowo kortykosteroidów, w tym Dexafree, w przypadku nierozpoznanej przyczyny zaczerwienienia oka. Niezbędna jest wcześniejsza dokładna diagnostyka okulistyczna przed wdrożeniem terapii kortykosteroidowej.2

Ryzyko powikłań ocznych związanych z długotrwałym stosowaniem

Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów ocznych może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

  • Nadciśnienie wewnątrzgałkowe/jaskra – szczególnie zagrożeni są pacjenci, u których wcześniej ciśnienie wewnątrzgałkowe było podwyższone pod wpływem steroidów lub z istniejącym wcześniej wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub jaskrą3
  • Zaćma – ryzyko jej rozwoju jest podwyższone zwłaszcza u dzieci, osób w podeszłym wieku oraz pacjentów z cukrzycą4
  • Zaćma tylna podtorebkowa – może wystąpić po skumulowaniu się dawek deksametazonu5

Ryzyko zakażeń oportunistycznych

Stosowanie kortykosteroidów ocznych może sprzyjać rozwojowi zakażeń oportunistycznych z powodu:

  • Tłumienia reakcji obronnej organizmu gospodarza6
  • Opóźnienia procesu zdrowienia7
  • Nasilania, pogarszania lub maskowania objawów istniejących zakażeń oczu8

Pacjenci z zakażeniami oczu mogą być leczeni miejscowo podawanymi steroidami tylko przy jednoczesnym stosowaniu skutecznej terapii przeciwzakaźnej. Tacy pacjenci wymagają dokładnego i regularnego monitorowania przez lekarza okulistę.9

Leczenie stanów zapalnych

W określonych stanach zapalnych, takich jak zapalenie nadtwardówki, leczeniem pierwszego rzutu są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Deksametazon należy stosować wyłącznie w przypadkach, gdy NLPZ są przeciwwskazane.10

Owrzodzenie rogówki

Zasadniczo nie zaleca się stosowania deksametazonu miejscowo u pacjentów z owrzodzeniem rogówki. Wyjątkiem są przypadki, gdy stan zapalny jest główną przyczyną opóźnienia gojenia i jednocześnie wdrożone jest odpowiednie leczenie przyczynowe. Pacjenci tacy wymagają dokładnego i regularnego monitorowania okulistycznego.11

Ryzyko perforacji

Ścieńczenie rogówki i twardówki oka może zwiększać ryzyko perforacji w przypadku miejscowego stosowania kortykosteroidów. Z tego powodu należy dokładnie ocenić stan struktur oka przed włączeniem leczenia Dexafree.12

Zwapnienia rogówki związane z fosforanami

Produkt leczniczy Dexafree zawiera 80 mikrogramów fosforanów w każdej kropli. U pacjentów leczonych preparatami okulistycznymi zawierającymi fosforany odnotowano przypadki zwapnień rogówki wymagające operacji przeszczepu rogówki i rehabilitacji narządu wzroku. Po zaobserwowaniu pierwszych objawów zwapnienia rogówki produkt należy odstawić i zastosować lek niezawierający fosforanów.13

Alergiczne zapalenie spojówek

Miejscowe stosowanie steroidów w przypadku alergicznego zapalenia spojówek zalecane jest wyłącznie w ciężkich postaciach schorzenia, które nie odpowiadają na standardowe leczenie, i to tylko przez krótki okres.14

Działania ogólnoustrojowe

Ogólnoustrojowe wchłanianie deksametazonu w wyniku intensywnego lub długotrwałego podawania do oczu może spowodować wystąpienie:

  • Zespołu Cushinga i/lub zahamowania czynności nadnerczy u predysponowanych pacjentów15

Szczególnie narażone grupy pacjentów to:

  • Dzieci16
  • Pacjenci leczeni inhibitorami CYP3A4 (w tym rytonawirem i kobicystatem)17

W przypadku wystąpienia objawów ogólnoustrojowych należy stopniowo zakończyć leczenie, nie przerywając go nagle.18

Zaburzenia widzenia

Zarówno ogólnoustrojowe, jak i miejscowe stosowanie kortykosteroidów może powodować zaburzenia widzenia. Jeśli u pacjenta wystąpią objawy takie jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia wzrokowe, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn, do których mogą należeć:

  • Zaćma19
  • Jaskra20
  • Centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR) – rzadka choroba notowana po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów21

Soczewki kontaktowe

W trakcie leczenia kortykosteroidami w postaci kropli do oczu zaleca się unikanie noszenia soczewek kontaktowych.22

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl