Autyzm
Epidemiologia
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) to przewlekłe zaburzenia neurorozwojowe charakteryzujące się deficytami w komunikacji społecznej oraz powtarzalnymi wzorcami zachowań. Globalna częstość występowania ASD wzrosła znacząco w ostatnich dekadach – obecnie szacuje się, że dotyczy około 1 na 127 osób na świecie, a w USA 1 na 31 dzieci w wieku 8 lat (3,2%). Występuje 3,4-krotnie częściej u chłopców niż u dziewcząt, a rozbieżności w diagnozie obserwuje się także w zależności od grup rasowych i statusu społeczno-ekonomicznego. Średni wiek diagnozy w USA wynosi około 5 lat, mimo że wiarygodna diagnoza jest możliwa już od 24 miesiąca życia. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, wywiadzie rozwojowym oraz narzędziach przesiewowych, takich jak narzędzie SACS, które wykazuje 83% dokładności. Epidemiologiczne dane pochodzą głównie z systemów nadzoru, takich jak sieć ADDM CDC, która monitoruje częstość występowania i charakterystykę ASD w populacji dziecięcej.
- Autyzm – definicja i epidemiologia
- Globalna epidemiologia autyzmu
- Epidemiologia autyzmu w Stanach Zjednoczonych
- Różnice etniczne i socjoekonomiczne w występowaniu autyzmu
- Dynamika zmian w epidemiologii autyzmu
- Systemy nadzoru nad autyzmem
- Sieć Autism and Developmental Disabilities Monitoring (ADDM)
- Inne krajowe systemy nadzoru nad autyzmem
- Wyzwania w diagnostyce i wczesnym wykrywaniu autyzmu
- Aspekty socjomedyczne autyzmu
- Nowe kierunki badań i nadzoru nad autyzmem
Autyzm – definicja i epidemiologia
Zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD) to złożone, trwające całe życie zaburzenie neurorozwojowe, charakteryzujące się deficytami w komunikacji społecznej i interakcjach społecznych oraz ograniczonymi, powtarzalnymi wzorcami zachowań, zainteresowań i aktywności12. Osoby z ASD mogą wykazywać różne style komunikacji, umiejętności i preferencje w porównaniu do osób neurotypowych. Mogą one w inny sposób używać i rozumieć słowa, ton głosu oraz mowę ciała, taką jak gesty i wyrazy twarzy3.
Autyzm wpływa na sposób, w jaki ludzie doświadczają świata i wchodzą z nim w interakcje. Jest to neuroróżnorodność i niepełnosprawność trwająca całe życie. Osoby autystyczne różnią się od siebie, ale do diagnozy muszą wykazywać różnice w stosunku do osób neurotypowych w zakresie myślenia, odczuwania i komunikacji4.
Globalna epidemiologia autyzmu
Częstość występowania autyzmu na świecie znacznie wzrosła w ostatnich dekadach. Według najnowszych danych z 2021 roku, na świecie szacuje się, że 1 na 127 osób jest autystyczna (około 618 milionów osób), co stanowi znaczny wzrost w porównaniu do wcześniejszych szacunków z 2019 roku wskazujących na 1 na 271 osób5. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje międzynarodową częstość występowania ASD na poziomie 0,76%, jednak dane te obejmują jedynie około 16% globalnej populacji dzieci6.
W 2010 roku szacowano, że na świecie było około 52 miliony przypadków ASD, co odpowiadało rozpowszechnieniu 7,6 na 1000 osób lub jednemu przypadkowi na 132 osoby7. Globalne rozpowszechnienie zaburzeń autystycznych wynosiło wówczas ponad 58 DALY (lata życia skorygowane niepełnosprawnością) na 100 000 populacji, a inne zaburzenia ze spektrum autyzmu odpowiadały za 53 DALY na 100 0008.
W 2022 roku przegląd systematyczny globalnej częstości występowania zaburzeń ze spektrum autyzmu wykazał medianę rozpowszechnienia wynoszącą 1% u dzieci w badaniach opublikowanych w latach 2012-2021, z tendencją wzrostową w czasie9. Na całym świecie szacuje się, że autyzm dotyka około 1 na 100 dzieci10.
Epidemiologia autyzmu w Stanach Zjednoczonych
Najnowsze dane z 2022 roku z Centers for Disease Control and Prevention (CDC) za pośrednictwem sieci monitorującej Autism and Developmental Disabilities Monitoring (ADDM) pokazują, że około 1 na 31 (3,2%) dzieci w wieku 8 lat zostało zidentyfikowanych jako mające ASD111213. Stanowi to wzrost w porównaniu do wcześniejszych szacunków wynoszących 1 na 36 w 2020 roku i 1 na 150 w 2000 roku14.
W 2020 roku we wszystkich 11 lokalizacjach objętych monitoringiem ADDM, częstość występowania ASD na 1000 dzieci w wieku 8 lat wahała się od 23,1 w Maryland do 44,9 w Kalifornii. Ogólna częstość występowania ASD wynosiła 27,6 na 1000 (jeden na 36) dzieci w wieku 8 lat15.
Dane pokazują, że ASD jest 3,4 razy częstsze u chłopców niż u dziewcząt16. Badania z 2020 roku wskazują, że ASD było 3,8 razy częstsze wśród chłopców niż wśród dziewcząt (43,0 w porównaniu do 11,4 na 1000)17. Wśród dziewcząt częstość występowania autyzmu w USA wynosi obecnie 1 na 8818.
Różnice etniczne i socjoekonomiczne w występowaniu autyzmu
ASD występuje we wszystkich grupach rasowych, etnicznych i społeczno-ekonomicznych, ale jego diagnoza nie jest jednolita w tych grupach1920. W USA częstość występowania autyzmu jest niższa wśród dzieci białych niż w innych grupach rasowych i etnicznych: białe – 2,7%, latynoskie – 3,3%, czarne – 3,7%, azjatyckie lub wywodzące się z wysp Pacyfiku – 3,8%, rdzenni Amerykanie lub rdzenni mieszkańcy Alaski – 3,8%21.
W 2020 roku ogólna częstość występowania ASD była niższa wśród nie-latynoskich białych dzieci (24,3 na 1000) i dzieci o mieszanym pochodzeniu rasowym (22,9) niż wśród nie-latynoskich czarnych lub afroamerykańskich dzieci, dzieci latynoskich i nie-latynoskich azjatyckich lub pochodzących z wysp Pacyfiku (odpowiednio 29,3, 31,6 i 33,4 na 1000)22.
Po raz pierwszy w 2023 roku dane CDC wykazały, że odsetek 8-letnich dzieci czarnych (2,9%), latynoskich (3,2%) i azjatyckich lub wywodzących się z wysp Pacyfiku (3,3%) z diagnozą autyzmu był wyższy niż odsetek 8-letnich białych dzieci (2,4%)23.
Częstość występowania ASD była najwyższa w najniższym kwintylu dochodów gospodarstw domowych (2,6%) i najniższa w najwyższym kwintylu dochodów gospodarstw domowych (1,1%)24. Średni wiek diagnozy dla dzieci z gospodarstw domowych o niższych dochodach wynosi 4,7 roku, w porównaniu do 5,2 roku w gospodarstwach domowych o wyższych dochodach25.
Dynamika zmian w epidemiologii autyzmu
Liczba dzieci ze zdiagnozowanym autyzmem znacznie wzrosła od lat 80. XX wieku, co najmniej częściowo z powodu zmian w praktyce diagnostycznej26. Zgłaszany wzrost jest w dużej mierze przypisywany zmianom w praktykach diagnostycznych, wzorcom kierowania pacjentów, dostępności usług, wiekowi w momencie diagnozy oraz świadomości społecznej27.
Czynniki wpływające na wzrost występowania
Częstość występowania ASD w USA więcej niż podwoiła się między latami 2000-2002 a 2010-2012, według szacunków sieci monitorującej ADDM28. Zmieniające się kryteria diagnostyczne mogą wpływać na rozpowszechnienie, a pełny wpływ kryteriów diagnostycznych DSM-5 dopiero się ujawni29.
Śledczy CDC zauważyli kilka czynników, które mogą napędzać wzrost częstości występowania autyzmu, w tym szersze kryteria diagnostyczne, większą świadomość wśród rodziców i pediatrów oraz poprawę dostępu do specjalistycznych usług30.
Mandaty ubezpieczeniowe wymagające od komercyjnych planów pokrycia usług dla osób z ASD, wraz z poprawą świadomości, prawdopodobnie przyczyniły się do wzrostu szacunków częstości występowania ASD, a także do zwiększenia diagnozowania łagodniejszych przypadków ASD w USA31.
Istnieją twierdzenia o „epidemii autyzmu” oparte na zwiększonej liczbie zdiagnozowanych przypadków32. Zaproponowano kilka czynników środowiskowych, aby poprzeć hipotezę, że rzeczywista częstość występowania autyzmu wzrosła33.
Metodologiczne aspekty szacowania częstości występowania
Szacunki częstości występowania autyzmu różnią się znacznie w zależności od kryteriów diagnostycznych, wieku badanych dzieci i lokalizacji geograficznej34. Jednym z ważnych źródeł zmienności w szacunkach występowania są różnice metodologiczne w definicji przypadku i procedurach wyszukiwania przypadków35.
W szczególności niektóre badania są prowadzone na istniejących bazach danych administracyjnych, takich jak dane dotyczące edukacji specjalnej, dokumentacja zdrowotna lub społeczna rejestrów krajowych w celu identyfikacji przypadków lub konkretne rejestry warunków36. Inne badania opierają się na podejściu dwuetapowym lub wieloetapowym w celu identyfikacji przypadków w badanych populacjach37.
Ponadto czynniki społeczno-ekonomiczne i świadomość autyzmu mogą wpływać na ocenę przypadku, a w konsekwencji na szacunki częstości występowania38. Analiza literatury dotyczącej badań nad częstością występowania ASD opublikowanych od 2014 roku potwierdza wysoką zmienność szacunków występowania na całym świecie39.
Zmienność ta nadal wiąże się z różnicami metodologicznymi między przeprowadzonymi badaniami, które dotyczą sposobu wykrywania przypadków, populacji objętej badaniem, a w mniejszym stopniu sposobu definiowania przypadków40.
Systemy nadzoru nad autyzmem
Systematyczne monitorowanie ASD pozwala na szacowanie częstości występowania i identyfikację potencjalnych źródeł zmienności w czasie i na różnych obszarach geograficznych41. Nadzór epidemiologiczny nad ASD jest coraz częściej rozważany przez agencje zdrowia publicznego42.
Sieć Autism and Developmental Disabilities Monitoring (ADDM)
Sieć Autism and Developmental Disabilities Monitoring (ADDM) jest programem finansowanym przez CDC, który zbiera dane w celu lepszego zrozumienia liczby i charakterystyki dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i innymi zaburzeniami rozwojowymi4344. Jest to jedyna sieć współpracy, która śledzi liczbę i charakterystykę dzieci z ASD w wielu społecznościach w Stanach Zjednoczonych4546.
Sieć ADDM jest programem aktywnego nadzoru, który dostarcza szacunków częstości występowania ASD wśród dzieci w wieku 8 lat47. W 2020 roku było 11 lokalizacji sieci ADDM w Stanach Zjednoczonych48. W 2022 roku w badaniach nad częstością występowania autyzmu uczestniczyło 16 lokalizacji w USA49.
W celu ustalenia ASD wśród dzieci w wieku 8 lat, personel sieci ADDM przegląda i abstrahuje oceny rozwojowe i dokumentację od społecznych dostawców usług medycznych i edukacyjnych50. Dziecko spełniało definicję przypadku, jeśli jego dokumentacja dokumentowała 1) diagnostyczne stwierdzenie ASD w ocenie, 2) klasyfikację ASD w edukacji specjalnej lub 3) kod ICD dla ASD51.
Sieć ADDM wykorzystuje kompleksowy, wieloźródłowy, oparty na dokumentacji system nadzoru populacyjnego. Każda lokalizacja współpracuje z lokalnymi dostawcami usług zdrowotnych, edukacyjnych i wczesnej interwencji, aby określić liczbę dzieci z ASD w swojej społeczności oraz zrozumieć charakterystykę tych dzieci w celu lepszego zrozumienia, co oznacza posiadanie zaburzenia ze spektrum autyzmu52.
Inne krajowe systemy nadzoru nad autyzmem
W Kanadzie Narodowy System Nadzoru nad Zaburzeniami ze Spektrum Autyzmu (NASS) zbiera zanonimizowane dane na poziomie przypadków w celu badania i raportowania częstości występowania zaburzeń ze spektrum autyzmu, ich charakterystyki i powiązanych wyników53. NASS zbiera informacje na poziomie przypadków o dzieciach z ASD od uczestniczących partnerów prowincjonalnych i terytorialnych z dokumentacji administracyjnej54.
W 2019 roku kanadyjskie badanie zdrowia dzieci i młodzieży (CHSCY) wykazało, że 1 na 50 (czyli 2,0%) kanadyjskich dzieci i młodzieży w wieku od 1 do 17 lat zostało zdiagnozowanych z ASD55. Surowa częstość występowania ASD różniła się w całej Kanadzie, wahając się od 0,8% w Saskatchewan do 4,1% w Nowym Brunszwiku56.
W Stanach Delaware prawo wymaga, aby każdy lekarz, chirurg, dentysta, podolog lub inny pracownik służby zdrowia, który diagnozuje dziecko z autyzmem w wieku poniżej 18 lat, zgłosił takie informacje do Delaware Autism Surveillance and Registration/Autism Registry, nadzorowanego przez Departament Zdrowia i Opieki Społecznej stanu oraz Wydział Zdrowia Publicznego57.
W Australii badania wykazały, że uniwersalny nadzór rozwojowy małych dzieci przez przeszkolonych specjalistów wczesnego dzieciństwa ma potencjał identyfikowania tych, które mają wysokie prawdopodobieństwo autyzmu i innych zaburzeń rozwojowych58. Narzędzie do nadzoru nad uwagą społeczną i komunikacją (SACS) jest obecnie wdrażane w 16 krajach i jest dostępne do wypełnienia online59.
Wyzwania w diagnostyce i wczesnym wykrywaniu autyzmu
Wczesne wykrywanie zaburzeń rozwojowych, które pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, może ułatwić dzieciom osiągnięcie pełnego potencjału rozwojowego60. Wczesna interwencja jest kluczowa – im wcześniej można postawić diagnozę, tym więcej pomocy może otrzymać dziecko61.
Wiek diagnozy i wczesne wykrywanie
Zaburzenia ze spektrum autyzmu można wiarygodnie zdiagnozować już w wieku 24 miesięcy62. Jednak średni wiek diagnozy autyzmu w USA wynosi 5 lat63. Średni wiek pierwszej interwencji w USA wynosi 4,7 roku64.
W Kanadzie w 2019 roku nieco ponad połowa (53,7%) dzieci i młodzieży została zdiagnozowana z ASD przed ukończeniem piątego roku życia65. W Australii średni wiek diagnozy autyzmu dla dzieci poniżej siódmego roku życia wynosi 49 miesięcy, znacznie wyższy niż uznawane 24 miesiące, w których można wiarygodnie zdiagnozować autyzm66.
Tylko 53% 8-letnich dzieci zidentyfikowanych z autyzmem w Wisconsin otrzymało kompleksową ocenę rozwojową do 3 roku życia67. W Maryland tylko 48,3% dzieci z ASD otrzymało kompleksową ocenę do 36 miesiąca życia, a mediana wieku przy najwcześniejszej diagnozie ASD wynosiła 48 miesięcy68.
American Academy of Pediatrics zaleca uniwersalne badania przesiewowe w kierunku ASD w wieku 18 i 24 miesięcy oraz regularne monitorowanie rozwoju69. Małe dzieci i dzieci starsze powinny być kierowane na diagnostyczną ocenę, gdy podczas badań przesiewowych i/lub nadzoru zostanie zidentyfikowane zwiększone ryzyko zaburzeń rozwojowych (w tym ASD)70.
Narzędzia przesiewowe i metody nadzoru
Nie ma medycznego testu na autyzm, takiego jak badanie krwi, który diagnozowałby zaburzenia ze spektrum autyzmu71. Zamiast tego doświadczeni pracownicy medyczni badają historię rozwoju i zachowanie danej osoby, przeprowadzają wywiady i obserwują osobę i jej bliskich oraz używają profesjonalnych narzędzi przesiewowych i diagnostycznych do postawienia diagnozy72.
Nadzór rozwojowy jest elastycznym procesem, w którym kompetentni klinicyści gromadzą istotne informacje z wielu źródeł (w tym od rodziców i poprzez bezpośrednią obserwację) w celu identyfikacji i rozwiązania problemów rozwojowych, w tym tych związanych z ASD73.
Narzędzie SACS (Social Attention and Communication Surveillance) ma obecnie najlepsze właściwości psychometryczne spośród wszystkich narzędzi do identyfikacji autyzmu, z dokładnością wynoszącą 83%74.
Istnieją różne badania przesiewowe dotyczące autyzmu, w tym cyfrowe narzędzia do nadzoru rozwojowego. Wdrożenie cyfrowego programu nadzoru rozwojowego (Watch Me Grow-Electronic) z wykorzystaniem oportunistycznych wizyt u lekarza rodzinnego z automatycznymi przypomnieniami o ciągłym monitorowaniu okazało się wykonalne i akceptowalne75.
Aspekty socjomedyczne autyzmu
Autyzm nie jest zaburzeniem uczenia się ani chorobą psychiczną. Jednak około jedna trzecia osób autystycznych ma również zaburzenia uczenia się. A osoby autystyczne są bardziej narażone na problemy ze zdrowiem psychicznym76.
Autyzm a wspierające systemy i usługi
Dzieci i młodzież z ASD miały mniej optymalne ogólne zdrowie i zdrowie psychiczne w porównaniu do tych bez ASD77. Dzieci i młodzież z ASD były trzy razy bardziej narażone na inne długoterminowe problemy zdrowotne w porównaniu do tych bez ASD78.
Ponad trzy czwarte (78,1%) dzieci i młodzieży w wieku szkolnym z ASD miało specjalne potrzeby edukacyjne79. 74% uczniów autystycznych w USA kończy szkołę z dyplomem, w porównaniu do 86% wszystkich uczniów80. 19% uczniów autystycznych w USA kończy szkołę z certyfikatem81. 8% uczniów autystycznych w USA nie kończy szkoły średniej, w porównaniu do 5% wszystkich uczniów82.
Tylko 21% osób z niepełnosprawnościami, w tym z autyzmem, jest zatrudnionych83. Prawie 60% osób z autyzmem w USA jest zatrudnionych po otrzymaniu usług rehabilitacji zawodowej (VR)84. 70% uprawnionych osób autystycznych w USA otrzymuje VR85. 50% autystycznej młodzieży w USA, która otrzymuje VR, rozpoczyna te usługi w liceum86.
Definiowanie autyzmu jako niepełnosprawności
Osoby autystyczne są niepełnosprawne. Niepełnosprawność jest „chronioną cechą” w prawie brytyjskim i wielu innych krajach. Oznacza to, że osoby autystyczne mają prawną ochronę przed dyskryminacją. Oznacza to również, że są uprawnione do wsparcia, którego potrzebują w edukacji, w pracy lub w dostępie do usług87.
Nasze rozumienie autyzmu stale ewoluuje. Większość osób autystycznych postrzega bycie autystycznym jako centralne dla tego, kim są. Mogą potrzebować wsparcia, aby odnieść sukces w świecie zaprojektowanym dla potrzeb osób neurotypowych. Ale to bariery, z którymi spotykają się w społeczeństwie, są problemem, a nie bycie autystycznym. Jest to znane jako społeczny model niepełnosprawności88.
Według Centrum Badań nad Autyzmem im. Olgi Tennison, wyniki badań wskazują, że narzędzie SACS-R + SACS-PR wykazało bardzo wysoką dokładność diagnostyczną we wczesnym wykrywaniu autyzmu. Ten populacyjny program nadzoru rozwojowego wykazał obiecujące wyniki nie tylko do zastosowania krajowego, ale ma potencjał do przekształcenia wczesnej identyfikacji i wykrywania autyzmu na całym świecie89.
Nowe kierunki badań i nadzoru nad autyzmem
W 2025 roku NIH inwestuje 50 milionów dolarów w kompleksowe badania mające na celu zrozumienie przyczyn ASD i poprawę leczenia poprzez wykorzystanie zasobów danych na dużą skalę i wspieranie współpracy międzysektorowej90.
Nowe podejścia do nadzoru i identyfikacji
Aby zbadać sposoby zwiększenia efektywności procesu przeglądu, Maenner i współpracownicy opracowali algorytm uczenia maszynowego do automatycznego określania, czy dzieci spełniają definicję przypadku nadzoru ADDM dla ASD, wyłącznie na podstawie tekstu zawartego w ich pisemnych ocenach91.
Do celów nadzoru dokładność lub wyniki F1 mogą mieć mniejsze praktyczne znaczenie niż liczba pozytywnych wezwań, które praktycy zdrowia publicznego często wykorzystują do generowania opartych na modelu szacunków częstości występowania92.
Chociaż bardziej zaawansowane modele nie wydają się być konieczne do poprawy przepływu pracy związanej z nadzorem nad autyzmem, te i inne głębokie modele mogą być przydatne w ogólnym sensie dla innych zastosowań zdrowia publicznego; CDC, na przykład, utrzymuje kilka dużych baz danych zawierających nieustrukturyzowany tekst, dla których te metody mogą poprawić wydajność systemów nadzoru93.
Globalne wyzwania i trendy
Zrozumienie obciążenia ASD jest niezbędne dla skutecznego tworzenia polityki. Dokładny opis epidemiologiczny ASD jest potrzebny do informowania polityki zdrowia publicznego i planowania usług edukacyjnych, mieszkaniowych i wsparcia finansowego94.
W 2021 roku autyzm odpowiadał za 115 milionów DALY, co odpowiada 1476 DALY na 100 000 osób (standaryzowane względem wieku) na całym świecie95. Wysoka częstość występowania i wysoka pozycja w rankingu niefatalnego obciążenia zdrowotnego zaburzeń ze spektrum autyzmu u osób poniżej 20 roku życia podkreślają znaczenie wczesnego wykrywania i wsparcia dla autystycznych młodych ludzi i ich opiekunów na całym świecie96.
Epidemiologiczne badania nadzoru nad autyzmem ujawniły, że fenotyp żeński autyzmu może odgrywać rolę w nieprawidłowej diagnozie, późniejszej diagnozie lub pomijaniu dziewcząt97. Według raportu CDC z grudnia 2023 roku, 26,7% osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu ma głęboki autyzm98.
Kontynuowany wzrost wśród dzieci zidentyfikowanych z ASD, szczególnie wśród dzieci nie-białych i dziewcząt, podkreśla potrzebę ulepszonej infrastruktury w celu zapewnienia równego dostępu do diagnostyki, leczenia i usług wsparcia dla wszystkich dzieci z ASD99.
| Rok | Częstość występowania ASD w USA | Stosunek chłopcy:dziewczęta | Źródło danych |
|---|---|---|---|
| 2000 | 1 na 150 dzieci | Brak danych | CDC ADDM Network |
| 2018 | 1 na 44 dzieci (2,3%) | Około 4:1 | CDC ADDM Network |
| 2020 | 1 na 36 dzieci (2,8%) | 3,8:1 (43,0 vs 11,4 na 1000) | CDC ADDM Network |
| 2022 | 1 na 31 dzieci (3,2%) | 3,4:1 (4% chłopców i 1% dziewcząt) | CDC ADDM Network |
Rola systemów nadzoru w kształtowaniu polityki zdrowotnej
Wyniki z sieci ADDM Network służą kluczowym spostrzeżeniom w epidemiologii ASD pod względem zrozumienia częstości występowania, rozbieżności w diagnostyce oraz wkładu czynników ryzyka w zmiany częstości występowania w czasie100.
Opierając się na danych z badania WISADDS i sieci ADDM, prof. Durkin i partnerzy dostarczają ważne dane na temat występowania autyzmu, które mogą prowadzić do lepszego zrozumienia choroby, zwrócenia uwagi na obszary potrzeb i nowe kierunki dla zasobów i interwencji101.
Nadzór CDC nad autyzmem dostarcza ważnych informacji na temat liczby dzieci dotkniętych ASD i pomaga opisać charakterystykę populacji. Nadzór śledzi trendy w czasie i jest istotnym elementem badań populacyjnych, dostarczając wskazówek na temat potencjalnych czynników ryzyka, które wymagają dalszych badań. Nadzór dostarcza również niezwykle ważnych danych, których społeczności mogą używać podczas planowania usług. Ostatecznie nadzór pomaga ocenić postęp programów prewencji i interwencji102.
Dokładne oszacowania epidemiologii spektrum autyzmu i potrzeb zdrowotnych osób autystycznych są niezbędne dla planistów usług i osób przydzielających zasoby103. W wielu krajach o niskich i średnich dochodach, takich jak Argentyna, częstość występowania ASD jest w dużej mierze nieznana, co może utrudniać rozwój skutecznych polityk wspierających osoby z ASD i ich rodziny104.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.