Leki w grupie
„leki stosowane w zapobieganiu osteoporozie”

Leki stosowane w zapobieganiu osteoporozie to substancje, które mają na celu zahamowanie utraty masy kostnej oraz zmniejszenie ryzyka złamań osteoporotycznych. Działają one głównie poprzez hamowanie resorpcji kości (leki antyresorpcyjne) lub stymulowanie tworzenia nowej tkanki kostnej (leki anaboliczne).

Do głównych grup leków stosowanych w zapobieganiu osteoporozie należą: bisfosfoniany, denosumab, selektywne modulatory receptorów estrogenowych (SERM), teryparatyd, romosozumab oraz preparaty hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

Bisfosfoniany to najbardziej rozpowszechniona grupa leków antyresorpcyjnych. Hamują one aktywność osteoklastów, komórek odpowiedzialnych za resorpcję kości. Do najczęściej stosowanych bisfosfonianów należą: alendronian (Ostenil, Ostolek, Alendronat), rizedronian (Risendros), ibandronian (Bonviva, Ibandronic Acid) oraz kwas zoledronowy (Zometa, Zoledronic Acid) podawany dożylnie.

Denosumab (Prolia) to ludzkie przeciwciało monoklonalne, które wiąże się z RANKL (ligand receptora aktywującego czynnik jądrowy κB), hamując powstawanie, funkcję i przeżycie osteoklastów. Jest podawany podskórnie co 6 miesięcy, co stanowi zaletę w porównaniu z częstszym dawkowaniem bisfosfonianów.

Selektywne modulatory receptorów estrogenowych (SERM), jak raloksyfen (Evista), działają jak estrogeny na tkankę kostną, hamując jej resorpcję, ale nie wywierają estrogenowego działania na tkankę gruczołu sutkowego i endometrium, co zmniejsza ryzyko raka piersi i macicy.

Teryparatyd (Forsteo) to rekombinowany ludzki parathormon (PTH), który w przeciwieństwie do większości leków na osteoporozę, stymuluje tworzenie nowej tkanki kostnej. Jest wskazany dla pacjentów z ciężką osteoporozą lub nieskutecznością innych terapii.

Romosozumab (Evenity) to stosunkowo nowy lek, będący przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko sklerostynie, białku hamującemu tworzenie kości. Działa dwukierunkowo – zwiększa tworzenie kości i zmniejsza ich resorpcję.

Największą zaletą stosowania leków zapobiegających osteoporozie jest znaczące zmniejszenie ryzyka złamań, szczególnie kręgosłupa, biodra i nadgarstka. Regularne przyjmowanie tych leków może zmniejszyć ryzyko złamań nawet o 40-70%, co przekłada się na poprawę jakości życia i zmniejszenie śmiertelności związanej z powikłaniami złamań osteoporotycznych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują: dla bisfosfonianów – martwicę żuchwy, atypowe złamania kości udowej, podrażnienia przełyku (przy formach doustnych); dla denosumabu – hipokalcemię, zwiększone ryzyko infekcji; dla teryparatydu – możliwość rozwoju osteosarkomy (przy długotrwałym stosowaniu); dla SERM – zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. HTZ wiąże się z podwyższonym ryzykiem raka piersi, udaru mózgu i choroby zakrzepowo-zatorowej.

Suplementacja wapnia i witaminy D, choć nie jest bezpośrednio lekiem na osteoporozę, stanowi istotne uzupełnienie farmakoterapii. Preparaty handlowe to m.in. Calperos, Vitrum Calcium, Osteomag, Calcium D3.