farmakologiczna kastracja
Farmakologiczna kastracja to metoda leczenia polegająca na hamowaniu wydzielania hormonów płciowych przy użyciu leków, prowadząca do odwracalnego zablokowania funkcji gonad. W przeciwieństwie do kastracji chirurgicznej, jest to metoda nieinwazyjna i w większości przypadków odwracalna po zakończeniu terapii.
W przypadku mężczyzn najczęściej stosuje się analogi lub antagonistów GnRH (gonadoliberyny), które blokują wydzielanie hormonu luteinizującego (LH) i folikulotropowego (FSH), co prowadzi do zahamowania produkcji testosteronu. Alternatywnie stosowane są antyandrogeny, blokujące działanie testosteronu na poziomie receptorów. Główne wskazania obejmują leczenie zaawansowanego raka prostaty zależnego od androgenów oraz parafilii.
U kobiet farmakologiczna kastracja wykorzystywana jest w terapii endometriozy, mięśniaków macicy, a także nowotworów hormonozależnych. Stosuje się analogi GnRH, które hamują wydzielanie estrogenów przez jajniki, powodując stan zbliżony do menopauzy farmakologicznej. Ze względu na potencjalne działania niepożądane (utrata masy kostnej, objawy menopauzalne) terapia ta jest zwykle czasowa.
Efekty uboczne farmakologicznej kastracji mogą obejmować uderzenia gorąca, zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji u mężczyzn, osteoporozę przy długotrwałym stosowaniu, zmiany nastroju oraz zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. W leczeniu nowotworów korzyści kliniczne zwykle przewyższają potencjalne ryzyko działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone Olainfarm 250 mg
Abiraterone Olainfarm, zawierający 250 mg abirateronu octanu w jednej tabletce, jest stosowany w leczeniu przerzutowego raka gruczołu krokowego, zarówno hormonowrażliwego (mHSPC), jak i opornego na kastrację (mCRPC). Zalecana dawka wynosi 1000 mg (4 tabletki) raz na dobę, podawana na czczo, aby uniknąć zwiększonego narażenia na substancję czynną. Terapia abirateronem zawsze wymaga skojarzenia z glikokortykosteroidem: 5 mg prednizonu lub prednizolonu na dobę w mHSPC oraz 10 mg w mCRPC. U pacjentów bez kastracji chirurgicznej konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych obejmuje aktywność aminotransferaz (przed leczeniem, co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc), ciśnienie tętnicze, stężenie potasu (dążąc do ≥ 4,0 mM) oraz ocenę zastojów płynów co miesiąc, z częstszą kontrolą u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca.
abirateron octan, AlAT, aminotransferaza, analog gonadoliberyny, AspAT, ciśnienie tętnicze, farmakologiczna kastracja, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, hipokaliemia, kastracja chirurgiczna, klasyfikacja Child-Pugh, leczenie skojarzone, LHRH, mCRPC, mHSPC, nadciśnienie, obrzęk, prednizolon, prednizon, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, stężenie potasu, toksyczność mineralokortykosteroidowa, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca