objawy dotyczące dróg moczowych związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego
Wskazanie

Objawy dotyczące dróg moczowych związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH – benign prostatic hyperplasia) są jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych u mężczyzn powyżej 50. roku życia. Częstość występowania rośnie wraz z wiekiem, dotykając ponad 80% mężczyzn po 80. roku życia. Charakterystyczne objawy to trudności z rozpoczęciem mikcji, osłabiony strumień moczu, uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza, częstomocz oraz nokturia.

Diagnostyka obejmuje ocenę nasilenia objawów przy użyciu kwestionariusza IPSS, badanie per rectum, USG układu moczowego z oceną zalegania moczu po mikcji, oznaczenie PSA oraz ocenę funkcji nerek. Leczenie farmakologiczne jest podstawą terapii u pacjentów z objawami o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego.

Pierwszą linię leczenia stanowią alfa-adrenolityki, które zmniejszają napięcie mięśni gładkich stercza i szyi pęcherza, poprawiając odpływ moczu. W Polsce stosowane są: Doxazosin (Doxar, Kamiren, Doxanorm), Tamsulosin (Omnic, Fokusin, Tanyz, Uprox), Alfuzosin (Dalfaz, Alfurion) oraz Silodosin (Silodyx, Urorec). Leki te przynoszą poprawę u około 70% pacjentów, a efekt jest widoczny już po kilku dniach terapii.

Drugą grupą leków są inhibitory 5-alfa-reduktazy, które hamują konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu, zmniejszając objętość gruczołu krokowego. Dostępne w Polsce preparaty to Finasteryd (Finaster, Proscar, Zasterid) oraz Dutasteryd (Avodart, Dutrys). Te leki wymagają długotrwałego stosowania (3-6 miesięcy) dla osiągnięcia pełnego efektu terapeutycznego.

Coraz częściej stosuje się terapię skojarzoną, łącząc alfa-adrenolityk z inhibitorem 5-alfa-reduktazy (np. Duodart – połączenie tamsulosinu z dutasterydem), co daje lepsze efekty niż monoterapia, szczególnie u pacjentów z większym gruczołem krokowym. W przypadku towarzyszących zaburzeń mikcji typu OAB, dołącza się leki antycholinergiczne lub mirabegron.

Największe trudności w leczeniu to występowanie działań niepożądanych (zawroty głowy, hipotonia ortostatyczna przy alfa-adrenolitykach, zaburzenia erekcji przy inhibitorach 5-alfa-reduktazy), niska adherencja pacjentów do długotrwałego leczenia oraz progresja choroby pomimo farmakoterapii. U ok. 25-30% pacjentów dochodzi do nasilenia objawów wymagających interwencji zabiegowej, najczęściej przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (TURP). Istotnym wyzwaniem jest także różnicowanie BPH z rakiem gruczołu krokowego, który może dawać podobne objawy.