Wskazania do stosowania
Ziele rdestu ptasiego

Wskazania do stosowania zieła rdestu ptasiego

Rdest ptasi (Polygonum aviculare L., herba) jest surowcem roślinnym wykorzystywanym w tradycyjnej medycynie ze względu na jego właściwości lecznicze. Ziele rdestu ptasiego stanowi ważny składnik preparatów złożonych stosowanych w różnych dolegliwościach układu moczowego oraz stanach zapalnych układu moczowo-płciowego. Substancja ta wchodzi w skład preparatów leczniczych dostępnych na polskim rynku farmaceutycznym, takich jak Fitolizyna i Vagosan.¹²

Zastosowanie w schorzeniach układu moczowego

W produkcie leczniczym Fitolizyna, ziele rdestu ptasiego stanowi 15,0 części składu wyciągu złożonego i jest jednym z dziewięciu składników roślinnych. Fitolizyna zawiera 3,36 g wyciągu złożonego w 5 g produktu, gdzie ekstrahent stanowi etanol 45% (V/V). Wskazania do stosowania preparatu Fitolizyna obejmują pomocnicze leczenie w następujących schorzeniach:³⁴

• Zakażenia i stany zapalne dróg moczowych
• Kamica dróg moczowych, szczególnie w przypadku drobnych złogów (tzw. piasku nerkowego)
• Profilaktyka kamicy nerkowej

⁵

Należy podkreślić, że Fitolizyna jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym do stosowania w określonych wskazaniach wynikających wyłącznie z jego długotrwałego stosowania. Postać farmaceutyczna produktu to pasta doustna.⁶⁷

Zastosowanie w stanach zapalnych układu moczowo-płciowego

Ziele rdestu ptasiego jest również składnikiem produktu leczniczego Vagosan, gdzie stanowi 17,5 g w 100 g mieszanki ziołowej. W tym przypadku rdest ptasi jest jednym z sześciu składników roślinnych. Postać farmaceutyczna produktu to zioła do zaparzania.⁸

Vagosan, jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, wskazany jest do stosowania w następujących przypadkach:⁹

• Łagodne stany zapalne zewnętrznych kobiecych narządów płciowych (wargi sromowe)

¹⁰

Produkt Vagosan jest przeznaczony do przemywania okolic zewnętrznych kobiecych narządów płciowych, co wskazuje na miejscowe zastosowanie zieła rdestu ptasiego w leczeniu stanów zapalnych.¹¹

Porównanie produktów zawierających ziele rdestu ptasiego

Kiedy zalecać stosowanie produktów z rdestem ptasim

Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających ziele rdestu ptasiego, należy rozważyć zalecenie tych produktów w następujących przypadkach:¹²¹³

Zalecenia dla Fitolizyny

• Pacjenci z zakażeniami dróg moczowych – jako leczenie pomocnicze, uzupełniające standardową farmakoterapię
• Pacjenci ze stanami zapalnymi dróg moczowych – jako element kompleksowego leczenia, szczególnie w przypadkach nawracających
• Pacjenci z drobną kamicą nerkową – w celu ułatwienia wydalania złogów, szczególnie drobnych (piasek nerkowy)
• Pacjenci z predyspozycją do kamicy nerkowej – jako element profilaktyki, zwłaszcza po wcześniejszych epizodach kamicy

¹⁴

Zalecenia dla Vagosanu

• Pacjentki z łagodnymi stanami zapalnymi warg sromowych – do przemywań zewnętrznych narządów płciowych
• Pacjentki z podrażnieniami okolic intymnych – jako uzupełnienie standardowego leczenia lub samodzielna terapia w łagodnych przypadkach

¹⁵

Wnioski praktyczne dla lekarzy

Ziele rdestu ptasiego (Polygonum aviculare L., herba) znajduje zastosowanie głównie w dwóch obszarach terapeutycznych: w schorzeniach układu moczowego oraz w łagodnych stanach zapalnych zewnętrznych narządów płciowych u kobiet. Przy zalecaniu pacjentom preparatów zawierających tę substancję czynną należy uwzględnić:¹⁶¹⁷

1. Status preparatów – zarówno Fitolizyna, jak i Vagosan są tradycyjnymi produktami leczniczymi roślinnymi, których wskazania wynikają z długotrwałego stosowania
2. Charakter terapii – w przypadku Fitolizyny jest to leczenie pomocnicze lub profilaktyczne, natomiast Vagosan stosuje się miejscowo w formie przemywań
3. Uzupełniający charakter – preparaty te mogą stanowić element kompleksowego postępowania terapeutycznego, szczególnie w łagodnych przypadkach lub jako uzupełnienie standardowego leczenia

Należy pamiętać, że skuteczność kliniczna produktów tradycyjnych nie została w pełni udokumentowana zgodnie z obecnie obowiązującymi standardami badań klinicznych, lecz wynika z wieloletnich doświadczeń stosowania w tradycyjnej medycynie. W przypadku poważniejszych schorzeń układu moczowego czy stanów zapalnych narządów płciowych, preparaty zawierające ziele rdestu ptasiego powinny być traktowane jako uzupełnienie, a nie alternatywa dla standardowego postępowania medycznego.¹⁸¹⁹