Dawkowanie i sposób podawania
Klorazepat

Dawkowanie i sposób podawania klorazepatu

Klorazepat w postaci soli dwupotasowej jest dostępny w kilku postaciach farmaceutycznych, co determinuje jego dawkowanie oraz sposób podawania. Podczas terapii klorazepatem należy uwzględnić zarówno wiek pacjenta, jak i stan jego narządów wewnętrznych, szczególnie wątroby oraz nerek. Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarską, z regularnym monitorowaniem stanu pacjenta.¹

Ogólne zasady dawkowania

Leczenie klorazepatem powinno rozpoczynać się od dawki początkowej, którą następnie stopniowo zwiększa się do dawki efektywnej terapeutycznie. Postępowanie takie ma na celu zminimalizowanie ryzyka występowania działań niepożądanych. Maksymalna dawka dobowa przy stosowaniu doustnym nie powinna przekraczać 30 mg. Istotne jest, aby czas terapii był możliwie najkrótszy i nie przekraczał 8-12 tygodni, włączając w to okres stopniowego zmniejszania dawki.²

W trakcie leczenia konieczne jest regularne monitorowanie pacjenta w celu oceny konieczności modyfikacji dawki lub częstości podawania leku. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych, preparat należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę dobową.³

Dawkowanie u dorosłych – postać doustna

W przypadku preparatu Tranxene w postaci kapsułek, dawka terapeutyczna dla pacjentów dorosłych wynosi od 5 do 30 mg na dobę. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 5 mg na dobę. Całkowitą dawkę dobową można przyjmować jednorazowo, wieczorem.⁴

Dawkowanie u dorosłych – postać parenteralna

Preparat Tranxene 20 w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań stosuje się w następujących dawkach, zależnie od wskazania:⁵

• Ostre napady lęku i stany pobudzenia psychoruchowego lub agresji: 20-200 mg na dobę domięśniowo lub dożylnie, z możliwością kontynuacji leczenia preparatem doustnym⁶
• Objawy zespołu abstynencji w uzależnieniu alkoholowym: 50-100 mg na dobę, parenteralnie. Po 2-3 dniach dawka powinna zostać zmniejszona o połowę; dalsze leczenie można kontynuować w postaci doustnej⁷
• Tężec:
  • W przypadkach niewymagających tracheotomii: 120-500 mg na dobę we wlewach dożylnych
  • W ciężkim tężcu, z oddychaniem wspomaganym: 500-2000 mg na dobę we wlewie dożylnym⁸

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w wieku podeszłym

U pacjentów w wieku podeszłym konieczna jest redukcja dawki o 50% w stosunku do dawki standardowej. Zaleca się również, aby leczenie w tej grupie wiekowej trwało możliwie najkrócej.⁹ Podobne zalecenie dotyczy postaci parenteralnej.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dawkę leku należy zmniejszyć o 50% w stosunku do dawki standardowej.¹¹ W przypadku postaci parenteralnej również zaleca się redukcję dawki.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby preparat Tranxene należy stosować z wyjątkową ostrożnością, ze względu na ryzyko wystąpienia encefalopatii u pacjentów z niewydolnością wątroby.¹³ W przypadku postaci parenteralnej (Tranxene 20) u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby również konieczne jest zmniejszenie dawki.¹⁴

Dzieci i młodzież

Preparat Tranxene w dawce 10 mg przeznaczony jest wyłącznie do stosowania u osób dorosłych. Dane dotyczące stosowania klorazepatu u dzieci i młodzieży w leczeniu lęku są ograniczone, dlatego nie zaleca się stosowania w tej grupie wiekowej.¹⁵

Preparat Tranxene w dawce 5 mg może być stosowany u dzieci w wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych przez lekarza specjalistę, u pacjentów powyżej 9 roku życia, w dawce 0,5 mg/kg masy ciała na dobę, podawanej w dawkach podzielonych.¹⁶

Stosowanie postaci parenteralnej (Tranxene 20) u dzieci jest przeciwwskazane.¹⁷

Sposób podawania

Postać doustna

Preparat Tranxene w postaci kapsułek przyjmuje się doustnie. Dawkę dobową można przyjmować jednorazowo wieczorem.¹⁸

Postać parenteralna

Preparat Tranxene 20 w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań można podawać:¹⁹

• Domięśniowo – wstrzyknięcie powinno być wykonane głęboko domięśniowo²⁰
• Dożylnie – w powolnym wstrzyknięciu lub wlewie dożylnym. Ze względu na ryzyko wystąpienia bezdechu przy szybkim wstrzyknięciu dożylnym, lek należy podawać powoli do dużej żyły²¹

Należy pamiętać, że placówka, w której podawany jest preparat Tranxene 20, powinna być wyposażona w sprzęt do prowadzenia intensywnej terapii oddechowej.²²

Ważne jest, aby unikać mieszania leków w tej samej strzykawce oraz stosować wyłącznie rozpuszczalnik dołączony w opakowaniu produktu leczniczego.²³

Czas trwania leczenia

Leczenie klorazepatem powinno trwać możliwie najkrócej, niezależnie od postaci leku. W przypadku postaci doustnej terapia nie powinna przekraczać 8-12 tygodni, włączając okres zmniejszania dawki.²⁴

W przypadku postaci parenteralnej, zwłaszcza przy zmianie na postać doustną, należy regularnie weryfikować obecność wskazań do jej stosowania.²⁵

Tabela dawkowania klorazepatu

Podczas dawkowania i stosowania klorazepatu kluczowe jest przestrzeganie zasady rozpoczynania leczenia od możliwie najniższej dawki i stopniowego jej zwiększania. Równie ważne jest regularne monitorowanie pacjenta oraz stopniowe odstawianie leku poprzez zmniejszanie dawki, aby uniknąć objawów odstawiennych.^{26 27}