Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt z liści babki lancetowatej

Ekstrakt z liści babki lancetowatej (Plantaginis lanceolatae folii extractum) stosowany w preparacie Plantagis (4,34 g ekstraktu w 10 ml syropu, proporcja 1:7) posiada określone przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ekstrakt lub substancje pomocnicze, takie jak benzoesan sodu (65,5 mg/10 ml) i etanol (200 mg/10 ml, ≤1,54%). Szczególną uwagę należy zwrócić na cukrzycę, gdyż syrop zawiera wysoką ilość sacharozy – 7,99 g/10 ml, co może destabilizować kontrolę glikemii i prowadzić do powikłań. Ponadto, obecność etanolu wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących oraz dzieci, a także u osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem.

Przeciwwskazania stosowania ekstraktu z liści babki lancetowatej

Ekstrakt z liści babki lancetowatej (Plantaginis lanceolatae folii extractum) jest substancją stosowaną w lecznictwie ze względu na swoje właściwości terapeutyczne. Jednak, jak w przypadku każdej substancji leczniczej, istnieją określone przeciwwskazania do jego stosowania, które należy brać pod uwagę podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Zrozumienie tych przeciwwskazań jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności leczenia.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania ekstraktu z liści babki lancetowatej jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu zawierającego tę substancję. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się w różny sposób, od łagodnych objawów skórnych po poważne reakcje alergiczne. W przypadku produktu leczniczego Plantagis, który zawiera ekstrakt z liści babki lancetowatej w stężeniu 2,17 g/5 ml w postaci syropu, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na jakikolwiek składnik tego preparatu.2

Warto zauważyć, że nadwrażliwość może dotyczyć zarówno substancji czynnej (ekstraktu z liści babki lancetowatej), jak i substancji pomocniczych zawartych w preparacie. W przypadku Plantagis, pacjenci mogą wykazywać nadwrażliwość na sam ekstrakt roślinny lub na substancje pomocnicze, takie jak benzoesan sodu czy etanol.3

Przeciwwskazania związane z cukrzycą

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających ekstrakt z liści babki lancetowatej, takich jak Plantagis, jest cukrzyca. Przeciwwskazanie to wynika z zawartości sacharozy w preparacie. W przypadku syropu Plantagis, 10 ml produktu zawiera aż 7,99 g sacharozy, co stanowi znaczące obciążenie dla pacjentów z cukrzycą.4 5

Spożywanie produktów o wysokiej zawartości sacharozy przez pacjentów z cukrzycą może prowadzić do niekontrolowanych wzrostów poziomu glukozy we krwi, destabilizując kontrolę glikemii i potencjalnie prowadząc do powikłań. Z tego powodu lekarz powinien odradzić stosowanie syropu Plantagis pacjentom ze zdiagnozowaną cukrzycą, niezależnie od jej typu czy stopnia zaawansowania.6

Uwagi dotyczące zawartości etanolu

Choć nie jest to bezwzględne przeciwwskazanie, należy zwrócić uwagę na zawartość etanolu w preparatach z ekstraktem z liści babki lancetowatej. W przypadku syropu Plantagis, zawartość etanolu wynosi nie więcej niż 1,54%, a 10 ml syropu zawiera około 200 mg etanolu.7

Obecność etanolu w preparacie może być istotna klinicznie w przypadku następujących grup pacjentów, dla których lekarz powinien rozważyć potencjalne przeciwwskazania lub zachować szczególną ostrożność:

8

Szczegółowe informacje o składzie preparatu

Dla pełnego zrozumienia potencjalnych przeciwwskazań, istotne jest zapoznanie się z dokładnym składem preparatu zawierającego ekstrakt z liści babki lancetowatej. W przypadku syropu Plantagis, 10 ml produktu zawiera:

  • 4,34 g ekstraktu z liści babki lancetowatej (Plantaginis lanceolatae folii extractum) w proporcji 1:7, gdzie rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest mieszanina wody i etanolu (95:5)
  • 65,5 mg benzoesanu sodu
  • 200 mg etanolu
  • 7,99 g sacharozy

9

Zawartość benzoesanu sodu może być istotna dla pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję konserwującą, która może wywoływać reakcje pseudo-alergiczne u niektórych osób. W takich przypadkach lekarz powinien odradzić stosowanie preparatu Plantagis.10

Składnik Zawartość w 10 ml syropu Plantagis Potencjalne przeciwwskazania/uwagi
Ekstrakt z liści babki lancetowatej 4,34 g (1:7) Nadwrażliwość na substancję czynną
Sacharoza 7,99 g Cukrzyca (bezwzględne przeciwwskazanie)
Etanol 200 mg (≤1,54%) Choroby wątroby, uzależnienie od alkoholu, ciąża, interakcje lekowe
Benzoesan sodu 65,5 mg Nadwrażliwość na konserwanty

Warunki odradzenia stosowania ekstraktu z liści babki lancetowatej

Podsumowując, lekarz powinien odradzić stosowanie preparatów zawierających ekstrakt z liści babki lancetowatej, takich jak syrop Plantagis, w następujących sytuacjach klinicznych:11

  1. Potwierdzona nadwrażliwość na ekstrakt z liści babki lancetowatej lub jakikolwiek inny składnik preparatu.
  2. Cukrzyca w każdej postaci – ze względu na wysoką zawartość sacharozy w syropie (7,99 g/10 ml).
  3. Pacjentom z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu – z uwagi na zawartość etanolu, choć jest ona stosunkowo niewielka (≤1,54%).
  4. Osobom z nadwrażliwością na konserwanty, w szczególności benzoesan sodu.
  5. W przypadku łączenia z lekami, które mogą wchodzić w istotne klinicznie interakcje z etanolem.

Decyzja o odradzeniu stosowania preparatu powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta, współistniejących chorób, przyjmowanych leków oraz potencjalnych korzyści z zastosowania preparatu w stosunku do możliwych zagrożeń.12 13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl