Działania niepożądane
Trifas 20 5 mg/ml
Preparaty Trifas 10 i Trifas 20 zawierające torasemid (odpowiednio 10 mg/2 ml i 20 mg/4 ml roztworu do wstrzykiwań dożylnych) wykazują szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, zasadowica metaboliczna, a także hiperglikemia, hiperurykemia i dyslipidemia. Często obserwuje się również objawy ogólne, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, uczucie zmęczenia i osłabienie. Rzadziej występują poważne powikłania hematologiczne (trombocytopenia, niedokrwistość, leukopenia), reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz zaburzenia naczyniowe, takie jak niedociśnienie tętnicze, stany splątania czy powikłania zakrzepowo-zatorowe. W zakresie funkcji wątroby często obserwuje się wzrost aktywności gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), a w nerkach podwyższenie stężenia kreatyniny i mocznika (niezbyt często).
- Działania niepożądane torasemidu w leku Trifas 10 i Trifas 20
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Tabela działań niepożądanych torasemidu (Trifas 10, Trifas 20)
- Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane torasemidu w leku Trifas 10 i Trifas 20
Stosowanie preparatów Trifas 10 i Trifas 20 zawierających torasemid (odpowiednio 10 mg w 2 ml roztworu i 20 mg w 4 ml roztworu) w postaci soli sodowej do wstrzykiwań dożylnych może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają uwagi klinicznej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii tym lekiem.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Dla prawidłowej oceny profilu bezpieczeństwa leku istotna jest kategoryzacja częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych. W przypadku torasemidu przyjęto następującą klasyfikację:<sup data-drug="Trifas 20" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych oceniana jest według następujących kryteriów: Bardzo często: ≥ 1/10 […] Często: ≥ 1/100 do < 1/10 […] Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100 […] Rzadko: ≥ 1/10000 do < 1/1 000 […] Bardzo rzadko: 2
- Bardzo często: występujące z częstością ≥ 1/10 przypadków
- Często: występujące z częstością ≥ 1/100 do < 1/10 przypadków
- Niezbyt często: występujące z częstością ≥ 1/1000 do < 1/100 przypadków
- Rzadko: występujące z częstością ≥ 1/10000 do < 1/1000 przypadków
- Bardzo rzadko: występujące z częstością < 1/10000 przypadków
- Częstość nieznana: gdy częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
W zakresie wpływu torasemidu na parametry hematologiczne, obserwowane są:3
- Bardzo rzadko: zmniejszenie liczby płytek krwi (trombocytopenia), zmniejszenie liczby erytrocytów (niedokrwistość) oraz zmniejszenie liczby leukocytów (leukopenia). Zaburzenia te mogą mieć potencjalnie poważne konsekwencje kliniczne w postaci zwiększonego ryzyka krwawień czy obniżonej odporności.
Zaburzenia układu immunologicznego
Torasemid może wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, które należy traktować jako potencjalnie zagrażające życiu:4
- Bardzo rzadko: reakcje alergiczne manifestujące się świądem, wysypką, nadwrażliwością na światło (fotosensytywność) oraz ciężkimi reakcjami skórnymi.
- Szczególnej uwagi wymagają ostre, potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, które mogą wystąpić po dożylnym podaniu leku. Sytuacje takie wymagają natychmiastowego podjęcia działań ratunkowych.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Mechanizm działania torasemidu jako diuretyku pętlowego predysponuje do występowania istotnych klinicznie zaburzeń elektrolitowych:5
- Często:
- Zasadowica metaboliczna – nasilenie istniejących zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
- Kurcze mięśni – występujące głównie na początku leczenia
- Hiperurykemia – podwyższenie stężenia kwasu moczowego we krwi
- Hiperglikemia – podwyższenie stężenia glukozy we krwi
- Dyslipidemia – podwyższenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu
- Hipokaliemia (obniżone stężenie potasu) – szczególnie u pacjentów stosujących dietę ubogą w potas, z objawami jak wymioty czy biegunka, nadużywających środków przeczyszczających lub z przewlekłymi chorobami wątroby
Należy podkreślić, że intensywność i częstość zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej zależą od dawki i czasu trwania leczenia torasemidem. Do najczęstszych zaburzeń należą hipowolemia (zmniejszona objętość krwi krążącej), hipokaliemia (niedobór potasu) oraz hiponatremia (niedobór sodu).
Zaburzenia naczyniowe
Torasemid może prowadzić do wystąpienia poważnych zaburzeń naczyniowych:6
- Bardzo rzadko:
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe związane z zagęszczeniem krwi (hemokoncentracja)
- Stany splątania
- Niedociśnienie tętnicze (hipotensja)
- Zaburzenia w krążeniu wieńcowym lub centralnym, w tym niedokrwienie mięśnia sercowego i niedokrwienie mózgu
Te zaburzenia naczyniowe mogą skutkować poważnymi konsekwencjami klinicznymi, takimi jak zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, ostry zawał mięśnia sercowego lub omdlenia.
Zaburzenia żołądka i jelit
W zakresie wpływu torasemidu na przewód pokarmowy obserwowano:7
- Często: zaburzenia żołądkowo-jelitowe manifestujące się jako:
- Utrata apetytu (anoreksja)
- Bóle brzucha
- Nudności
- Wymioty
- Biegunki
- Zaparcia
Objawy te występują szczególnie często w początkowym okresie leczenia.
- Bardzo rzadko: zapalenie trzustki – poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Wpływ na funkcję wątroby manifestuje się następująco:8
- Często: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi, szczególnie gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP). Wzrost aktywności tych enzymów może wskazywać na toksyczny wpływ leku na komórki wątrobowe.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Wpływ torasemidu na funkcję nerek jest istotny z klinicznego punktu widzenia:9
- Niezbyt często:
- Podwyższone stężenie kreatyniny we krwi
- Podwyższone stężenie mocznika we krwi
Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z zaburzeniami mikcji, np. w przebiegu przerostu gruczołu krokowego. U takich osób diuretyczny efekt torasemidu może prowadzić do zatrzymania moczu i nadmiernego rozciągnięcia pęcherza moczowego z poważnymi konsekwencjami klinicznymi.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Torasemid może wywoływać różnorodne objawy ogólne:10
- Często:
- Bóle głowy
- Zawroty głowy
- Uczucie zmęczenia
- Osłabienie
Te objawy występują zwłaszcza w początkowym okresie leczenia.
- Niezbyt często:
- Suchość w jamie ustnej
- Parestezje (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia, pieczenia)
- Bardzo rzadko:
- Zaburzenia widzenia
- Szumy uszne (tinnitus)
- Utrata słuchu
Tabela działań niepożądanych torasemidu (Trifas 10, Trifas 20)
| Klasyfikacja układowo-narządowa | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i potencjalne zagrożenia |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zmniejszona liczba płytek krwi (trombocytopenia) | Bardzo rzadko | Zwiększone ryzyko krwawień |
| Zmniejszona liczba erytrocytów (niedokrwistość) | Bardzo rzadko | Osłabienie, zmęczenie, duszność | |
| Zmniejszona liczba leukocytów (leukopenia) | Bardzo rzadko | Zwiększone ryzyko infekcji | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne (świąd, wysypka, nadwrażliwość na światło, ciężkie reakcje skórne) | Bardzo rzadko | Dyskomfort, możliwe powikłania skórne |
| Wstrząs anafilaktyczny | Bardzo rzadko | Stan zagrożenia życia, wymaga natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zasadowica metaboliczna | Często | Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej |
| Kurcze mięśni | Często | Szczególnie na początku leczenia | |
| Podwyższone stężenie kwasu moczowego (hiperurykemia) | Często | Ryzyko dny moczanowej | |
| Podwyższone stężenie glukozy (hiperglikemia) | Często | Zaburzenia metabolizmu węglowodanów | |
| Podwyższone stężenie lipidów (dyslipidemia) | Często | Podwyższone ryzyko kardiologiczne | |
| Hipokaliemia | Często | Zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśni | |
| Hipowolemia, hiponatremia | Często | Odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, osłabienie | |
| Zaburzenia naczyniowe | Powikłania zakrzepowo-zatorowe | Bardzo rzadko | Związane z zagęszczeniem krwi, zagrożenie życia |
| Stany splątania | Bardzo rzadko | Zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych | |
| Niedociśnienie tętnicze | Bardzo rzadko | Zawroty głowy, omdlenia | |
| Zaburzenia krążenia wieńcowego (niedokrwienie mięśnia sercowego) | Bardzo rzadko | Dławica piersiowa, zawał serca | |
| Zaburzenia krążenia mózgowego (niedokrwienie mózgu) | Bardzo rzadko | Udar, przejściowe niedokrwienie mózgu | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Utrata apetytu | Często | Spadek masy ciała, osłabienie |
| Bóle brzucha | Często | Dyskomfort, trudności w codziennym funkcjonowaniu | |
| Nudności | Często | Dyskomfort, utrata apetytu | |
| Wymioty | Często | Zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie | |
| Biegunki | Często | Zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie | |
| Zaparcia | Często | Dyskomfort, bolesne wypróżnienia | |
| Zapalenie trzustki | Bardzo rzadko | Ostry stan zapalny, silny ból, zagrożenie życia | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększona aktywność gamma-GT | Często | Wskaźnik toksycznego wpływu na wątrobę |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Podwyższone stężenie kreatyniny | Niezbyt często | Marker zaburzeń funkcji nerek |
| Podwyższone stężenie mocznika | Niezbyt często | Marker zaburzeń funkcji nerek | |
| Zatrzymanie moczu i rozciągnięcie pęcherza moczowego | Niezbyt często | U pacjentów z zaburzeniami mikcji (np. przerost prostaty) | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bóle głowy | Często | Dyskomfort, utrudnione funkcjonowanie |
| Zawroty głowy | Często | Ryzyko upadków, zaburzenia koordynacji | |
| Uczucie zmęczenia | Często | Ograniczenie codziennej aktywności | |
| Osłabienie | Często | Ograniczenie codziennej aktywności | |
| Suchość w jamie ustnej | Niezbyt często | Dyskomfort, trudności w przyjmowaniu pokarmów | |
| Parestezje | Niezbyt często | Zaburzenia czucia (mrowienie, drętwienie) | |
| Zaburzenia widzenia | Bardzo rzadko | Pogorszenie ostrości wzroku, niewyraźne widzenie | |
| Szumy uszne | Bardzo rzadko | Dyskomfort, zaburzenia koncentracji | |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Pogorszenie słuchu, głuchota |
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego Trifas do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku.11
Personel medyczny powinien zgłaszać podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa do zgłoszeń: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania