Działania niepożądane
Trifas 20 5 mg/ml

Preparaty Trifas 10 i Trifas 20 zawierające torasemid (odpowiednio 10 mg/2 ml i 20 mg/4 ml roztworu do wstrzykiwań dożylnych) wykazują szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiponatremia, zasadowica metaboliczna, a także hiperglikemia, hiperurykemia i dyslipidemia. Często obserwuje się również objawy ogólne, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, uczucie zmęczenia i osłabienie. Rzadziej występują poważne powikłania hematologiczne (trombocytopenia, niedokrwistość, leukopenia), reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz zaburzenia naczyniowe, takie jak niedociśnienie tętnicze, stany splątania czy powikłania zakrzepowo-zatorowe. W zakresie funkcji wątroby często obserwuje się wzrost aktywności gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), a w nerkach podwyższenie stężenia kreatyniny i mocznika (niezbyt często).

Działania niepożądane torasemidu w leku Trifas 10 i Trifas 20

Stosowanie preparatów Trifas 10 i Trifas 20 zawierających torasemid (odpowiednio 10 mg w 2 ml roztworu i 20 mg w 4 ml roztworu) w postaci soli sodowej do wstrzykiwań dożylnych może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają uwagi klinicznej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii tym lekiem.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Dla prawidłowej oceny profilu bezpieczeństwa leku istotna jest kategoryzacja częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych. W przypadku torasemidu przyjęto następującą klasyfikację:<sup data-drug="Trifas 20" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych oceniana jest według następujących kryteriów: Bardzo często: ≥ 1/10 […] Często: ≥ 1/100 do < 1/10 […] Niezbyt często: ≥ 1/1000 do < 1/100 […] Rzadko: ≥ 1/10000 do < 1/1 000 […] Bardzo rzadko: 2

  • Bardzo często: występujące z częstością ≥ 1/10 przypadków
  • Często: występujące z częstością ≥ 1/100 do < 1/10 przypadków
  • Niezbyt często: występujące z częstością ≥ 1/1000 do < 1/100 przypadków
  • Rzadko: występujące z częstością ≥ 1/10000 do < 1/1000 przypadków
  • Bardzo rzadko: występujące z częstością < 1/10000 przypadków
  • Częstość nieznana: gdy częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie wpływu torasemidu na parametry hematologiczne, obserwowane są:3

  • Bardzo rzadko: zmniejszenie liczby płytek krwi (trombocytopenia), zmniejszenie liczby erytrocytów (niedokrwistość) oraz zmniejszenie liczby leukocytów (leukopenia). Zaburzenia te mogą mieć potencjalnie poważne konsekwencje kliniczne w postaci zwiększonego ryzyka krwawień czy obniżonej odporności.

Zaburzenia układu immunologicznego

Torasemid może wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, które należy traktować jako potencjalnie zagrażające życiu:4

  • Bardzo rzadko: reakcje alergiczne manifestujące się świądem, wysypką, nadwrażliwością na światło (fotosensytywność) oraz ciężkimi reakcjami skórnymi.
  • Szczególnej uwagi wymagają ostre, potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, które mogą wystąpić po dożylnym podaniu leku. Sytuacje takie wymagają natychmiastowego podjęcia działań ratunkowych.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Mechanizm działania torasemidu jako diuretyku pętlowego predysponuje do występowania istotnych klinicznie zaburzeń elektrolitowych:5

  • Często:
    • Zasadowica metaboliczna – nasilenie istniejących zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
    • Kurcze mięśni – występujące głównie na początku leczenia
    • Hiperurykemia – podwyższenie stężenia kwasu moczowego we krwi
    • Hiperglikemia – podwyższenie stężenia glukozy we krwi
    • Dyslipidemia – podwyższenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu
    • Hipokaliemia (obniżone stężenie potasu) – szczególnie u pacjentów stosujących dietę ubogą w potas, z objawami jak wymioty czy biegunka, nadużywających środków przeczyszczających lub z przewlekłymi chorobami wątroby

Należy podkreślić, że intensywność i częstość zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej zależą od dawki i czasu trwania leczenia torasemidem. Do najczęstszych zaburzeń należą hipowolemia (zmniejszona objętość krwi krążącej), hipokaliemia (niedobór potasu) oraz hiponatremia (niedobór sodu).

Zaburzenia naczyniowe

Torasemid może prowadzić do wystąpienia poważnych zaburzeń naczyniowych:6

Te zaburzenia naczyniowe mogą skutkować poważnymi konsekwencjami klinicznymi, takimi jak zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, ostry zawał mięśnia sercowego lub omdlenia.

Zaburzenia żołądka i jelit

W zakresie wpływu torasemidu na przewód pokarmowy obserwowano:7

  • Często: zaburzenia żołądkowo-jelitowe manifestujące się jako:
    • Utrata apetytu (anoreksja)
    • Bóle brzucha
    • Nudności
    • Wymioty
    • Biegunki
    • Zaparcia

    Objawy te występują szczególnie często w początkowym okresie leczenia.

  • Bardzo rzadko: zapalenie trzustki – poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Wpływ na funkcję wątroby manifestuje się następująco:8

  • Często: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi, szczególnie gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP). Wzrost aktywności tych enzymów może wskazywać na toksyczny wpływ leku na komórki wątrobowe.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Wpływ torasemidu na funkcję nerek jest istotny z klinicznego punktu widzenia:9

  • Niezbyt często:
    • Podwyższone stężenie kreatyniny we krwi
    • Podwyższone stężenie mocznika we krwi

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z zaburzeniami mikcji, np. w przebiegu przerostu gruczołu krokowego. U takich osób diuretyczny efekt torasemidu może prowadzić do zatrzymania moczu i nadmiernego rozciągnięcia pęcherza moczowego z poważnymi konsekwencjami klinicznymi.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Torasemid może wywoływać różnorodne objawy ogólne:10

  • Często:
    • Bóle głowy
    • Zawroty głowy
    • Uczucie zmęczenia
    • Osłabienie

    Te objawy występują zwłaszcza w początkowym okresie leczenia.

  • Niezbyt często:
    • Suchość w jamie ustnej
    • Parestezje (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia, pieczenia)
  • Bardzo rzadko:
    • Zaburzenia widzenia
    • Szumy uszne (tinnitus)
    • Utrata słuchu

Tabela działań niepożądanych torasemidu (Trifas 10, Trifas 20)

Klasyfikacja układowo-narządowa Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne zagrożenia
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zmniejszona liczba płytek krwi (trombocytopenia) Bardzo rzadko Zwiększone ryzyko krwawień
Zmniejszona liczba erytrocytów (niedokrwistość) Bardzo rzadko Osłabienie, zmęczenie, duszność
Zmniejszona liczba leukocytów (leukopenia) Bardzo rzadko Zwiększone ryzyko infekcji
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne (świąd, wysypka, nadwrażliwość na światło, ciężkie reakcje skórne) Bardzo rzadko Dyskomfort, możliwe powikłania skórne
Wstrząs anafilaktyczny Bardzo rzadko Stan zagrożenia życia, wymaga natychmiastowej interwencji
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zasadowica metaboliczna Często Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
Kurcze mięśni Często Szczególnie na początku leczenia
Podwyższone stężenie kwasu moczowego (hiperurykemia) Często Ryzyko dny moczanowej
Podwyższone stężenie glukozy (hiperglikemia) Często Zaburzenia metabolizmu węglowodanów
Podwyższone stężenie lipidów (dyslipidemia) Często Podwyższone ryzyko kardiologiczne
Hipokaliemia Często Zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśni
Hipowolemia, hiponatremia Często Odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, osłabienie
Zaburzenia naczyniowe Powikłania zakrzepowo-zatorowe Bardzo rzadko Związane z zagęszczeniem krwi, zagrożenie życia
Stany splątania Bardzo rzadko Zaburzenia świadomości i funkcji poznawczych
Niedociśnienie tętnicze Bardzo rzadko Zawroty głowy, omdlenia
Zaburzenia krążenia wieńcowego (niedokrwienie mięśnia sercowego) Bardzo rzadko Dławica piersiowa, zawał serca
Zaburzenia krążenia mózgowego (niedokrwienie mózgu) Bardzo rzadko Udar, przejściowe niedokrwienie mózgu
Zaburzenia żołądka i jelit Utrata apetytu Często Spadek masy ciała, osłabienie
Bóle brzucha Często Dyskomfort, trudności w codziennym funkcjonowaniu
Nudności Często Dyskomfort, utrata apetytu
Wymioty Często Zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie
Biegunki Często Zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie
Zaparcia Często Dyskomfort, bolesne wypróżnienia
Zapalenie trzustki Bardzo rzadko Ostry stan zapalny, silny ból, zagrożenie życia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększona aktywność gamma-GT Często Wskaźnik toksycznego wpływu na wątrobę
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Podwyższone stężenie kreatyniny Niezbyt często Marker zaburzeń funkcji nerek
Podwyższone stężenie mocznika Niezbyt często Marker zaburzeń funkcji nerek
Zatrzymanie moczu i rozciągnięcie pęcherza moczowego Niezbyt często U pacjentów z zaburzeniami mikcji (np. przerost prostaty)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bóle głowy Często Dyskomfort, utrudnione funkcjonowanie
Zawroty głowy Często Ryzyko upadków, zaburzenia koordynacji
Uczucie zmęczenia Często Ograniczenie codziennej aktywności
Osłabienie Często Ograniczenie codziennej aktywności
Suchość w jamie ustnej Niezbyt często Dyskomfort, trudności w przyjmowaniu pokarmów
Parestezje Niezbyt często Zaburzenia czucia (mrowienie, drętwienie)
Zaburzenia widzenia Bardzo rzadko Pogorszenie ostrości wzroku, niewyraźne widzenie
Szumy uszne Bardzo rzadko Dyskomfort, zaburzenia koncentracji
Utrata słuchu Bardzo rzadko Pogorszenie słuchu, głuchota

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Trifas do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem tego leku.11

Personel medyczny powinien zgłaszać podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • tel.: + 48 22 49 21 301
  • faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa do zgłoszeń: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.12

  1. 26.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl