Śpiączka
Patofizjologia i mechanizm
Śpiączka to stan głębokiej, przedłużającej się utraty świadomości, wynikający z dysfunkcji obu półkul mózgowych lub układu siatkowatego aktywującego (ARAS). Etiologia śpiączki dzieli się na strukturalną, obejmującą uszkodzenia mechaniczne mózgu (np. krwotok śródmózgowy, wgłobienia, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego), oraz rozproszoną neuronalną, związaną z zaburzeniami metabolicznymi i toksycznymi (np. hipoglikemia, hipoksja, mocznica, zatrucia lekami). Kluczowym parametrem jest ciśnienie perfuzji mózgowej (CPP), które oblicza się jako różnicę między średnim ciśnieniem tętniczym (MAP) a ciśnieniem wewnątrzczaszkowym (ICP); wzrost ICP do wartości zbliżonych do MAP prowadzi do niedokrwienia mózgu i pogorszenia stanu neurologicznego. W patomechanizmie śpiączki istotne są procesy apoptozy i autofagii komórek neuronalnych, a także zaburzenia metabolizmu mózgowego, szczególnie w stanach hipoglikemii, hiperkapnii czy śpiączce cukrzycowej (np. poziom glukozy >600 mg/dl w hiperosmolarnym stanie hiperglikemicznym).
- Śpiączka – Patogeneza, mechanizm
- Podstawowe mechanizmy neurofizjologiczne
- Przyczyny strukturalne i rozproszone
- Mechanizm wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego
- Zespoły wgłobienia
- Mechanizmy komórkowe i molekularne
- Mechanizmy śpiączki w zaburzeniach metabolicznych i toksycznych
- Mechanizmy śpiączki w zakażeniach – malaria mózgowa
- Mechanizmy śpiączki w innych stanach chorobowych
- Śpiączka spowodowana lekami i toksynami
- Śmierć mózgu jako skrajny wynik śpiączki
- Śpiączka a inne stany zaburzonej świadomości
- Wnioski dla praktyki klinicznej
Śpiączka – Patogeneza, mechanizm
Śpiączka (łac. coma) to stan głębokiej, przedłużającej się utraty świadomości, w którym pacjent nie reaguje na bodźce zewnętrzne, nie może zostać wybudzony i nie inicjuje dobrowolnych działań. Jest to wyraz niewydolności mózgu, która może wynikać zarówno z procesów pochodzących z ośrodkowego układu nerwowego, jak i z ogólnoustrojowych zaburzeń metabolicznych.12
Podstawowe mechanizmy neurofizjologiczne
Patofizjologia śpiączki obejmuje dysfunkcję neuronalną wynikającą ze zmniejszenia dopływu glukozy lub tlenu do mózgu. Wiele etiologii może prowadzić do zaburzenia dostarczania podstawowych substratów energetycznych, powodując rozlaną dysfunkcję ośrodkowego układu nerwowego (OUN), przy czym śpiączka stanowi skrajną manifestację kliniczną tego stanu.12
Mechanizm upośledzenia świadomości musi obejmować dysfunkcję obu półkul mózgowych lub układu siatkowatego aktywującego (ang. reticular activating system, RAS), znanego również jako wstępujący układ aktywujący (ang. ascending arousal system, AAS).12 Układ ten stanowi sieć neuronów rozpoczynającą się w nakrywce górnej części mostu i śródmózgowia, kluczową dla indukcji i utrzymania stanu czuwania. Neurony te projektują do struktur międzymózgowia, w tym wzgórza i podwzgórza, a stamtąd do kory mózgowej.1
Wstępujący układ aktywujący (ARAS) składa się z komórek wytwarzających acetylocholinę, odpowiedzialnych za pobudzenie i wybudzanie mózgu. Każde upośledzenie funkcjonowania ARAS, dysfunkcja neuronalna wzdłuż szlaku pobudzenia, uniemożliwia organizmowi świadomość otoczenia. Bez funkcjonujących ośrodków pobudzenia i świadomości organizm nie może się wybudzić, pozostając w stanie śpiączki.1
Przyczyny strukturalne i rozproszone
Wyróżnia się dwa główne podtypy śpiączki: strukturalną i rozproszoną neuronalną.1 Nasilenie i sposób wystąpienia śpiączki zależą od przyczyny podstawowej.2
Przyczyna strukturalna wynika z działania siły mechanicznej, która powoduje uszkodzenie komórkowe, takie jak ciśnienie fizyczne lub blokada przewodnictwa nerwowego.1 Strukturalne zmiany w OUN, takie jak krwotok śródmózgowy, mogą prowadzić do śpiączki poprzez bezpośrednie zniszczenie obszarów mózgu odpowiedzialnych za pobudzenie lub poprzez wtórne uszkodzenie wywołane przemieszczeniem struktur wewnątrzczaszkowych, uciskiem naczyniowym lub zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym.1
Ogniskowe uszkodzenia w obrębie górnego pnia mózgu mogą powodować śpiączkę poprzez bezpośrednie uszkodzenie układu siatkowatego aktywującego. Uszkodzenie półkul mózgowych również może prowadzić do śpiączki, ale w tym przypadku zajęcie jest koniecznie obustronne i rozlane, lub jeśli jednostronne, wystarczająco duże, aby wywierać odległe skutki na przeciwległą półkulę lub pień mózgu.1
Przyczyna rozproszona ogranicza się do zaburzeń funkcji komórkowych, które dzielą się na podgrupę metaboliczną lub toksyczną.1 Dysfunkcja układu siatkowatego aktywującego może wynikać z zaburzeń o rozlanym działaniu, takich jak toksyczne lub metaboliczne zaburzenia (np. hipoglikemia, hipoksja, mocznica, przedawkowanie substancji, narkotyków lub leków).1
Śpiączki wywołane toksynami są spowodowane substancjami egzogennymi, podczas gdy śpiączki wywołane przyczynami metabolicznymi są spowodowane procesami endogennymi, takimi jak termoregulacja organizmu lub zaburzenia jonowe (np. stężenie sodu). Na przykład, ciężka hipoglikemia (niski poziom cukru we krwi) lub hiperkapnia (zwiększone stężenie dwutlenku węgla we krwi) są przykładami metabolicznej rozlanej dysfunkcji neuronalnej.1
Warto zauważyć, że przyczyny strukturalne i rozproszone śpiączki nie są od siebie odizolowane, ponieważ jedna może prowadzić do drugiej w niektórych sytuacjach.1
Mechanizm wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego
Podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe jest częstą przyczyną śpiączki. Ponieważ mózg znajduje się w zamkniętej przestrzeni czaszki, stany powodujące wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego mogą upośledzać perfuzję mózgową.12
Zależność między perfuzją mózgową a ciśnieniem wewnątrzczaszkowym opisuje równanie: CPP (ciśnienie perfuzji mózgowej) = MAP (średnie ciśnienie tętnicze) – ICP (ciśnienie wewnątrzczaszkowe). Gdy ICP zbliża się do wartości MAP, perfuzja mózgowa ulega zmniejszeniu.1
Każdy stan, który zwiększa ciśnienie wewnątrzczaszkowe, może zmniejszyć ciśnienie perfuzji mózgowej, prowadząc do wtórnego niedokrwienia mózgu.1 Gdy uszkodzenie mózgu jest rozległe, może dojść do wgłobienia mózgu, które przyczynia się do pogorszenia stanu neurologicznego, ponieważ bezpośrednio uciska tkankę mózgową, blokuje dopływ krwi do obszarów mózgu, zwiększa ciśnienie wewnątrzczaszkowe, może prowadzić do wodogłowia poprzez utrudnienie odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego, powoduje dysfunkcję komórek neuronalnych i naczyniowych oraz może przemieszczać struktury mózgowe z jednej strony mózgu na drugą.1
Zespoły wgłobienia
Zespoły wgłobienia opisują klinicznie rozpoznawalne cechy badania fizykalnego, które mogą sugerować anatomiczną lokalizację zmiany w OUN. Najczęściej omawianym z zespołów wgłobienia jest wgłobienie haka zakrętu przyhipokampowego, gdy przyśrodkowa część płatów skroniowych przemieszcza się, powodując utratę świadomości w wyniku ucisku pnia mózgu. Patofizjologiczne zmiany obejmują często ucisk pnia mózgu i nerwu czaszkowego III, gdy wychodzi on z pnia mózgu i przecina namiot móżdżku. Prowadzi to do upośledzenia włókien przywspółczulnych (zwężających źrenicę), co w większości przypadków powoduje poszerzenie źrenicy po tej samej stronie (około 90%) co zmiana masowa.1
W przypadku wgłobienia centralnego dochodzi do obniżenia międzymózgowia, śródmózgowia i mostu. Początkowe upośledzenie świadomości w przypadku nadnamiotowych zmian masowych zwykle wiąże się raczej z przemieszczeniem bocznym niż w dół. Dochodzi do rozwoju wodogłowia z powodu ucisku wodociągu mózgu. Deficyt neurologiczny jest prawie zawsze symetryczny.12
Mechanizmy komórkowe i molekularne
Oprócz bezpośrednich skutków zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego na komórki neuronalne i naczyniowe, mogą zostać aktywowane komórkowe szlaki apoptozy i autofagii. Apoptoza ma wczesne i późne fazy, które ostatecznie prowadzą do zniszczenia kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA) w komórkach. W procesie autofagii składniki cytoplazmy komórkowej są poddawane recyklingowi w celu usunięcia niefunkcjonalnych organelli, co czasami może prowadzić do uszkodzenia komórek neuronalnych i naczyniowych.1
W przypadku patofizjologii śmierci komórkowej z niedotlenienia i niedokrwienia, komórki neuronalne pozbawione tlenu doświadczają wyczerpania białek i elektrolitów niezbędnych do utrzymania potencjałów błonowych, powodując depolaryzację komórki i obrzęk ciała komórki. Obrzęk prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia zawartości komórki, inicjując autolizy komórkowe.1
Mechanizmy śpiączki w zaburzeniach metabolicznych i toksycznych
Mechanizm śpiączki w etiologiach toksycznych, metabolicznych, zakaźnych i hipotermii jest mniej dobrze poznany i w pewnym stopniu jest zależny od przyczyny. Uproszczone wyjaśnienie polega na tym, że stany te upośledzają dostarczanie tlenu lub substratów energetycznych, co z kolei zmienia metabolizm mózgu lub zakłóca pobudliwość neuronalną i/lub funkcje synaptyczne.12
W przypadku hipoglikemii, związanej ze śpiączką hipoglikemiczną, dane wskazują, że drgawki obserwowane we wczesnym stadium hipoglikemii wywołanej insuliną są czasowo związane ze wzrostem osmolalności mózgu w wyniku zwiększonego transportu netto do mózgu Na+ i K+, prawdopodobnie spowodowanym przez samą insulinę. Gdy hipoglikemia utrzymuje się, dochodzi również do wyczerpania substratów dostarczających energię (glukoza, mleczan, glutaminian) w mózgu, co zbiega się z początkiem śpiączki.1
W śpiączce mocznicowej dane wskazują, że zmniejszona aktywność cyklu Krebsa w mitochondriach, spowodowana zwiększonym wypłukiwaniem substratów amfibolicznych, prowadzi do utraty wrażliwości na insulinę w toksyczności amonowej. Wspiera to teorię wyczerpania cyklu Krebsa w śpiączce wątrobowej.1
W przypadku śpiączki cukrzycowej wyróżnia się kilka typów mechanizmów:
- Kwasica ketonowa cukrzycowa (DKA) – najczęściej obserwowana u osób z cukrzycą typu 1, jest wywołana gromadzeniem się związków zwanych ketonami. Są one silnie kwasowe, a ich nagromadzenie może powodować zakwaszenie krwi. Jeśli stan ten postępuje i pogarsza się bez leczenia, może ostatecznie doprowadzić do utraty przytomności z powodu bardzo wysokiego poziomu cukru we krwi, odwodnienia, wstrząsu i wyczerpania.12
- Nieketonowy stan hiperosmolarny (NKHC) – spowodowany ciężkim odwodnieniem i bardzo wysokim poziomem glukozy we krwi (hiperglikemią). Hiperosmolarny stan hiperglikemiczny (HHS) to stan zagrażający życiu, dotykający głównie cukrzycę typu 2. HHS występuje, gdy poziom glukozy we krwi jest zbyt wysoki przez długi czas, prowadząc do ciężkiego odwodnienia i splątania. Poziom cukru we krwi zwykle przekracza 600 mg/dl. Jeśli nie zostanie zastosowane leczenie, może prowadzić do śpiączki.12
Podstawowym mechanizmem HHS jest względne zmniejszenie efektywnej ilości krążącej insuliny przy jednoczesnym wzroście stężenia hormonów przeciwregulacyjnych. W normalnych warunkach cała glukoza filtrowana przez nerki jest reabsorbowana. Gdy stężenie glukozy we krwi osiąga około 180 mg/dl, transport proksymalny kanalików glukozę z światła kanalika do śródmiąższu nerkowego ulega wysyceniu i dalsza reabsorpcja glukozy nie jest już możliwa. Glukoza, która pozostaje w kanalikach nerkowych, kontynuuje drogę przechodząc do dystalnej części nefronu, a ostatecznie do moczu, zabierając ze sobą wodę i elektrolity. W wyniku tego dochodzi do diurezy osmotycznej, powodującej zmniejszenie całkowitej objętości wody w organizmie. Diureza prowadzi również do utraty elektrolitów, takich jak sód i potas. Stężenie glukozy wzrasta z powodu utraty krążącej objętości. W stanie niedoboru insuliny hiperglikemia jest zaostrzana przez ciągłą glukoneogenezę i niezdolność do usuwania glukozy. Z powodu utraty krążącej objętości wody pacjenci z HHS mogą mieć niedobór wody sięgający 9 litrów z powodu hiperosmolarności i diurezy.1
Rozwój hiperosmolarności i hipotensji może być przyspieszony przez każdy proces, który przyspiesza utratę wody, taki jak biegunka lub poważne oparzenia. W stanie ciężkiego odwodnienia i hiperosmolarności, hipotensja powoduje masywną stymulację układu renina-angiotensyna-aldosteron i ostatecznie niewydolność nerek. Skąpomocz uniemożliwia dalsze wydalanie glukozy przez nerki, co zachowuje objętość krążącą, ale zaostrza hiperglikemię. Hipotensja powoduje również upośledzenie perfuzji tkanek. Śpiączka jest końcowym etapem tego procesu hiperglikemicznego, gdy występują poważne zaburzenia elektrolitowe w połączeniu z hipotensją.1
W śpiączce indukowanej, znanej również jako medycznie indukowana śpiączka (MIC), stosuje się kontrolowaną dawkę leku anestetycznego, często barbituran, taki jak pentobarbital lub tiopental. Barbiturany zmniejszają tempo metaboliczne tkanki mózgowej, a także przepływ krwi w mózgu. Przy tych redukcjach naczynia krwionośne w mózgu zwężają się, co prowadzi do zmniejszenia objętości mózgu, a tym samym niższego ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Istnieje nadzieja, że po złagodzeniu obrzęku ciśnienie maleje i można zapobiec części lub całości uszkodzenia mózgu.1
Gdy barbiturany są podawane pacjentom z urazami mózgu w celu wywołania śpiączki, działają one poprzez zmniejszenie aktywności elektrycznej mózgu, co zmniejsza zapotrzebowanie metaboliczne i tlenowe. Ich działanie ogranicza oksydacyjne uszkodzenie błon lipidowych i może wyłapywać wolne rodniki. Prowadzą również do zmniejszenia obrzęku naczyniopochodnego, uwalniania kwasów tłuszczowych i uwalniania wewnątrzkomórkowego wapnia.1
Mechanizmy śpiączki w zakażeniach – malaria mózgowa
W przypadku malarii mózgowej upośledzenie funkcji mózgu i ostra niewydolność nerek (AKI) są niezależnymi czynnikami predykcyjnymi śmiertelności zarówno u dorosłych, jak i u dzieci z ciężką malarią wywołaną przez zarodźca sierpowatego (Plasmodium falciparum). Wspólne drogi patofizjologiczne obejmują upośledzenie mikrokrążenia w wyniku sekwestracji zarażonych erytrocytów, ogólnoustrojowe reakcje zapalne i aktywację śródbłonka.1
Cytoadhezja prowadzi do sekwestracji zarażonych erytrocytów w naczyniach włosowatych i żyłkach pozawłosowatych, powodując heterogenną blokadę mikrokrążenia i niedotlenienie tkanek. Niedotlenienie tkanek spowodowane niedrożnością mikrokrążenia jest potęgowane przez dysfunkcję mikronaczyniową i zwiększone zapotrzebowanie na tlen.1 Sekwestracja i przekrwienie mikronaczyniowe są związane ze śpiączką w malarii mózgowej u ludzi.1
Kwas piperynowy (PA) może odgrywać rolę w indukcji śpiączki i biologii pasożytów, charakteryzując nowy mechanizm śpiączki u ludzi i potencjalnie identyfikując biomarker etiologii śpiączki w malarii mózgowej. Wysoki poziom PA we krwi został zidentyfikowany u dzieci z malarią mózgową w porównaniu z łagodną malarią. PA powoduje śpiączkę w modelach zwierzęcych, a ten projekt bada hipotezę, że wysokie stężenia we krwi w malarii mózgowej prowadzą do nieprawidłowo podwyższonego stężenia PA w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), co skutkuje śpiączką.1
Mechanizmy śpiączki w innych stanach chorobowych
Śpiączka śluzowata (myxedema coma) występuje w wyniku długotrwałej, niezdiagnozowanej lub nieleczonej niedoczynności tarczycy. Hormony tarczycy odgrywają ważną rolę w metabolizmie komórkowym. Długotrwała niedoczynność tarczycy wiąże się ze zmniejszonym metabolizmem i zmniejszonym zużyciem tlenu, co wpływa na wszystkie układy narządów. Zmniejszony metabolizm prowadzi do hipotermii. Redukcja metabolizmu i zmniejszenie ilości tlenu skutkują również zmniejszonym metabolizmem leków, prowadząc do przedawkowania leków, szczególnie środków uspokajających, nasennych i anestetycznych, co może wywołać śpiączkę śluzowatą.12
Śpiączka po zatrzymaniu krążenia – patofizjologia śmierci komórkowej z niedotlenienia i niedokrwienia polega na tym, że gdy neurony są pozbawione tlenu, białka i elektrolity niezbędne do utrzymania potencjałów błonowych ulegają wyczerpaniu, powodując depolaryzację komórki i obrzęk ciała komórki. Obrzęk prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia zawartości komórki, inicjując autolizy komórkowe.1
Śpiączka w rabdomiolizie – rabdomioliza może komplikować hiperglikemiczny stan hiperosmolarny, zaostrzając ostrą niewydolność nerek. Patogeneza tej nieurazowej rabdomiolizy jest wieloczynnikowa, obejmując hamowanie pompy Na przez stan hiperosmolarny, kwasicę, hipernatremię, niedobór K, zmniejszenie zaopatrzenia wewnątrzmięśniowego w energię z powodu niedoboru insuliny. Wynikający z tego spadek potencjału przezbłonowego i podwyższony wewnątrzkomórkowy Ca aktywują proteazy z wyciekiem enzymów mięśniowych, co prowadzi do rabdomiolizy.1
Śpiączka spowodowana lekami i toksynami
Śpiączka spowodowana intoksykacją lekami może wynikać z bezpośredniego toksycznego działania leków na mózg lub pośredniego efektu z powodu zaburzeń innych układów. Wyróżnia się następujące mechanizmy:12
- Opioidy: Przedawkowanie różnych opioidów może powodować śpiączkę, co może wystąpić w warunkach szpitalnych, na przykład przy niezamierzonym przedawkowaniu siarczanu morfiny lub przy rekreacyjnym użyciu narkotyków, takim jak heroina.
- Benzodiazepiny: Wzmocnienie aktywności GABA w określonych miejscach mózgu w dużej mierze odpowiada za cechy kliniczne śpiączki wywołanej przez benzodiazepiny.
- Baklofen: Jest to analog GABA, który w niskich dawkach oddziałuje z interneuronami GABA-ergicznymi rdzenia kręgowego.
- Barbiturany: W wysokich stężeniach barbiturany rozpuszczają się w błonach lipidowych i zakłócają transfer jonowy oraz wychwyt wapnia przez błonę komórki nerwowej.
- Kokaina: Jest to psychostymulant i miejscowy anestetyk, który jest wciągany przez nos, wstrzykiwany lub palony.
- Przedawkowanie metamfetaminy: Powoduje majaczenie, tachykardię, przełom nadciśnieniowy, złośliwą hipertermię, zaburzenia rytmu serca, mioklonie, drgawki, mioglobinurię, wstrząs, śpiączkę i śmierć.
- Leki powodujące naczyniowe zaburzenia mózgowe: Zapalenie naczyń mózgowych wywołane lekami, często związane z nadużywaniem narkotyków, jest przykładem powikłań, które mogą być związane ze stanem śpiączki.
- Leki powodujące hipoglikemię: Glukoza jest jedynym składnikiem odżywczym, który komórki mózgowe mogą wykorzystać w wystarczającej ilości, aby zaspokoić swoje potrzeby energetyczne.
- Leki powodujące hiponatremię: Kilka leków wywołuje hiponatremię, która może prowadzić do śpiączki.
Śmierć mózgu jako skrajny wynik śpiączki
Upośledzona świadomość może postępować do śpiączki, a ostatecznie do śmierci mózgu.1 Najczęstszymi przyczynami śpiączki są urazy głowy lub zaburzenia układu krążenia mózgu, które stanowią ponad 50% przypadków śpiączki.1
Śpiączka jest medycznym stanem nagłym, wymagającym szybkiej interwencji w celu zachowania życia i funkcji mózgu.12 Podstawowy mechanizm, który umożliwia wyłonienie się ze śpiączki, jest obecnie jeszcze niekompletnie poznany.1
Śpiączka a inne stany zaburzonej świadomości
Śpiączka jest stanem głębokiej nieświadomości, w którym pacjent nie reaguje na bodźce zewnętrzne i nie może zostać wybudzony.1 Różni się od innych stanów zaburzonej świadomości:12
- Stan wegetatywny (znany również jako zespół niereaktywnego czuwania) – pacjenci mogą otwierać oczy i wykazywać ograniczone ruchy, ale bez odzyskania świadomości lub osiągnięcia wyższych funkcji umysłowych.
- Stan minimalnej świadomości – pacjenci, którzy weszli w stan wegetatywny, odzyskują pewien stopień świadomości.
- Zespół zamknięcia (locked-in syndrome) – stan, w którym funkcje poznawcze pozostają nienaruszone, ale uszkodzenie pnia mózgu upośledza kontrolę motoryczną i dobrowolny ruch mięśni, prowadząc do paraliżu prawie wszystkich mięśni dowolnych, z wyjątkiem tych kontrolujących ruchy oczu. Stan ten skutkuje tym, że osoba jest w pełni świadoma, ale nie może się komunikować ani poruszać, z wyjątkiem ruchów oczu lub mrugania.1
Śpiączka nie jest stanem trwałym, a pacjenci w śpiączce, którzy nie umierają, zaczynają się budzić w ciągu kilku tygodni, niezależnie od ciężkości podstawowego urazu mózgu.1
Wnioski dla praktyki klinicznej
Zrozumienie patofizjologii śpiączki ma istotne implikacje dla diagnostyki i leczenia. Ciągłe drgawki nazywane stanem padaczkowym mogą uniemożliwiać mózgowi regenerację między napadami, co prowadzi do przedłużonej utraty przytomności i śpiączki.1
Spektrum stanów leżących u podstaw śpiączki o nieznanej etiologii (CUE) jest szerokie i może obejmować zaskakująco dużą liczbę zbiegów okoliczności wielu patologii wyjaśniających śpiączkę. Istotne patologie mogą być maskowane przez początkowe wyniki i pojawić się dopiero pod koniec diagnostyki. Ponadto, nawet przemijająca śpiączka wykazuje znaczną śmiertelność, co podaje w wątpliwość wartości progowe w skali Glasgow dla selekcji pacjentów z wysokim i niskim ryzykiem.1
Badania u zwierząt z wykorzystaniem optogenetyki i obrazowania wapnia mogą pomóc wyjaśnić mechanizmy leżące u podstaw wyłaniania się ze śpiączki, badając rolę określonych obwodów pień mózgu-wzgórze-kora w mózgu w stanie śpiączki.1
Pierwsze badanie celem leczenia musi być nakierowane na ochronę komórek mózgowych i próbę wyeliminowania przyczyny śpiączki. Często konieczna jest wentylacja wspomagana.1 Leczenie będzie zależeć od przyczyny śpiączki i będzie ukierunkowane na zapobieganie dalszemu uszkodzeniu mózgu.1
Dokładny mechanizm, dzięki któremu hipotermia terapeutyczna przynosi korzyści pacjentom, jest nieznany, ale uważa się, że jest związany ze zmniejszonym mózgowym zużyciem tlenu, hamowaniem pobudzających neuroprzekaźników oraz zmniejszeniem ilości uszkadzających wolnych rodników i kwasicy wewnątrzkomórkowej.1
Szanse na wyzdrowienie osoby ze śpiączki zależą w dużej mierze od ciężkości i przyczyny jej urazu mózgu, jej wieku oraz czasu trwania śpiączki. Pacjenci mogą stopniowo wychodzić ze śpiączki, niektórzy przechodzą do stanu wegetatywnego, a inni umierają. Niektórzy pacjenci, którzy weszli w stan wegetatywny, odzyskują pewien stopień świadomości. Prawdopodobieństwo znaczącej poprawy funkcjonalnej u pacjentów w śpiączce zmniejsza się z czasem.1
Podsumowując, mechanizmy śpiączki są złożone i zróżnicowane, zależne od etiologii i obejmują zarówno procesy strukturalne, jak i metaboliczne. Zrozumienie tych mechanizmów ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji diagnostyki, leczenia i poprawy rokowania pacjentów w śpiączce.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.