profilaktyka ostrego napadu dny moczanowej
Wskazanie

Profilaktyka ostrego napadu dny moczanowej dotyczy działań zapobiegających występowaniu bolesnych epizodów artretycznych u pacjentów z hiperurykemią. Dna moczanowa to choroba metaboliczna charakteryzująca się odkładaniem kryształów moczanu sodu w stawach i tkankach, co prowadzi do ostrych napadów zapalenia stawów, najczęściej w obrębie palucha stopy (podagra), ale również innych stawów.

Profilaktyka farmakologiczna jest wskazana u pacjentów z nawracającymi atakami dny (≥2 rocznie), obecnością guzków dnawych (tophi), artropatią dnawą lub kamicą nerkową. Podstawowym celem jest długotrwałe obniżenie stężenia kwasu moczowego w surowicy poniżej 6 mg/dl (360 μmol/l), a w przypadku ciężkiej dny (obecność guzków) poniżej 5 mg/dl (300 μmol/l).

W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki hamujące syntezę kwasu moczowego – inhibitory oksydazy ksantynowej, takie jak allopurynol (Allupol, Milurit) oraz febuksostat (Adenuric). W przypadku nieskuteczności monoterapii lub przeciwwskazań można zastosować leki urykozuryczne, zwiększające wydalanie kwasu moczowego przez nerki, jak probenecyd czy benzbromaron (niedostępne w Polsce) lub lezynurad (Zurampic). W szczególnych przypadkach stosuje się peglotykaza – rekombinowana oksydaza moczanowa.

Podczas rozpoczynania leczenia obniżającego stężenie kwasu moczowego, paradoksalnie wzrasta ryzyko ostrego napadu dny. Dlatego przez pierwsze 3-6 miesięcy stosuje się profilaktykę z użyciem kolchicyny (Colchicum-Dispert) w niskiej dawce 0,5-1 mg/dobę, niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. Ketonal, Diclac, Metafen) lub niskich dawek glikokortykosteroidów (Encorton).

Największe trudności w leczeniu obejmują niską adherencję pacjentów do długotrwałej terapii, działania niepożądane leków (szczególnie hepatotoksyczność allopurynolu), interakcje lekowe oraz niewystarczającą skuteczność monoterapii u pacjentów z ciężką dną moczanową. Wyzwaniem jest również właściwe balansowanie dawek podczas wprowadzania leków obniżających stężenie kwasu moczowego, aby zminimalizować ryzyko wywołania ostrego napadu dny. Dodatkowym problemem jest często współwystępowanie z innymi chorobami metabolicznymi jak otyłość, cukrzyca czy niewydolność nerek, co komplikuje schemat leczenia.