Przedawkowanie
Oksazepam

Przedawkowanie oksazepamu

Przedawkowanie oksazepamu może prowadzić do szeregu objawów klinicznych o różnym nasileniu, od łagodnych zaburzeń świadomości do stanów zagrażających życiu. Nasilenie objawów zatrucia jest ściśle związane z przyjętą dawką oraz potencjalnymi interakcjami z innymi substancjami, szczególnie z alkoholem i lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN).¹

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania oksazepamu można podzielić na dwie kategorie w zależności od nasilenia zatrucia: objawy łagodnego oraz ciężkiego przedawkowania. W przypadku łagodnego zatrucia obserwuje się głównie zaburzenia neurologiczne, w tym senność, splątanie, letarg, ataksję, dyzartrię, hipotonię oraz dyskinezję. Sporadycznie mogą wystąpić płytkie i krótkotrwałe utraty przytomności.²

W ciężkich przypadkach przedawkowania obserwuje się zahamowanie czynności ośrodka oddechowego i układu krążenia, które mogą prowadzić do śpiączki, a nawet zgonu. Szczególnie niebezpieczne są zatrucia oksazepamem połączone z jednoczesnym spożyciem alkoholu lub innych leków o działaniu depresyjnym na OUN.^{3 4}

Przedawkowanie benzodiazepin, do których należy oksazepam, powoduje depresję ośrodkowego układu nerwowego, której objawy mogą obejmować spektrum od osłupienia do stanów śpiączki. W ciężkich przypadkach zatrucia obserwuje się również niezborność ruchową, zmniejszone napięcie mięśniowe, spadek ciśnienia tętniczego oraz depresję krążeniowo-oddechową.⁵

Postępowanie w przedawkowaniu

Postępowanie w przypadku zatrucia oksazepamem powinno być wdrożone jak najszybciej i obejmuje szereg działań mających na celu usunięcie niewchłoniętego jeszcze leku oraz minimalizację jego absorpcji z przewodu pokarmowego. W przypadku gdy pacjent jest przytomny, należy rozważyć wywołanie wymiotów. Kolejnymi krokami są płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywnego.^{6 7}

Dawkowanie węgla aktywnego powinno być dostosowane do wieku pacjenta: dorośli – 50 g, dzieci – 10-15 g, jeśli przyjęły więcej niż 1 mg/kg masy ciała w ciągu 1 godziny. Węgiel aktywny można podać pod warunkiem, że pacjent nie jest zbyt senny.⁸

Kluczowym elementem postępowania jest również monitorowanie podstawowych funkcji życiowych (oddech, tętno, ciśnienie tętnicze) oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania objawowego w razie potrzeby. Przy obniżonym ciśnieniu tętniczym zalecane jest dożylne podanie płynów, a w przypadku wskazań – leków sympatomimetycznych, przy czym należy unikać adrenaliny i jej pochodnych.^{9 10}

Swoistym antidotum dla benzodiazepin, w tym oksazepamu, jest flumazenil, który powinien być podawany na oddziale intensywnej opieki medycznej. Flumazenil działa odwracająco na objawy przedawkowania ze strony OUN, przywracając spontaniczne oddychanie i przytomność, co umożliwia uniknięcie intubacji lub pozwala na rozintubację pacjenta.^{11 12}

Należy jednak pamiętać, że flumazenil działa jako antidotum, a nie substytut benzodiazepin, co może zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek. Szczególna ostrożność wymagana jest u pacjentów przewlekle przyjmujących benzodiazepiny lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.¹³

Warto zauważyć, że oksazepam jest bardzo trudny do usunięcia z organizmu za pomocą dializy.¹⁴

Uwagi dodatkowe

W leczeniu przedawkowania jakiegokolwiek leku należy zawsze brać pod uwagę możliwość, że pacjent mógł przyjąć wiele różnych substancji jednocześnie, co może znacząco wpływać na obraz kliniczny i przebieg zatrucia.^{15 16}

Tabela objawów przedawkowania

^{17 18 19}