Dawkowanie i sposób podawania
Enoksaparyna

Enoksaparyna sodowa, będąca produktem depolimeryzacji heparyny, stosowana jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Dawkowanie leku jest dostosowane do indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego, ocenianego za pomocą walidowanych modeli stratyfikacji ryzyka. U pacjentów z umiarkowanym ryzykiem zaleca się podawanie 2000 j.m. (20 mg) enoksaparyny raz na dobę podskórnie, rozpoczynając profilaktykę 2 godziny przed zabiegiem i kontynuując przez minimum 7–10 dni, aż do ustąpienia ograniczenia sprawności ruchowej. W grupie wysokiego ryzyka dawka wynosi 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę, z rozpoczęciem podawania optymalnie 12 godzin przed zabiegiem, a kolejne dawki podaje się co 24 godziny, z pierwszą po 12 godzinach od zabiegu. Preparat dostępny jest w ampułko-strzykawkach o różnych stężeniach, m.in. 20 mg (2000 j.m.) w 0,2 ml oraz 40 mg (4000 j.m.) w 0,4 ml roztworu o pH 5,5-7,5.

  1. Dawkowanie i sposób podawania enoksaparyny
    1. Dawkowanie w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
    2. Dostępne dawki enoksaparyny
    3. Schemat dawkowania w zależności od ryzyka
    4. Sposób podania
    5. Szczegółowe zalecenia dla pacjenta
    6. Informacje do uwzględnienia podczas wywiadu medycznego
    7. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania enoksaparyny

Enoksaparyna sodowa to substancja biologiczna otrzymywana w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń. Dostępna jest w postaci roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawkach jako przejrzysty, bezbarwny lub żółtawy roztwór o wartości pH 5,5-7,5. 1

Dawkowanie w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Schematy dawkowania enoksaparyny sodowej różnią się w zależności od grupy ryzyka pacjenta poddawanego zabiegowi chirurgicznemu. Indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe należy oszacować na podstawie walidowanego modelu stratyfikacji ryzyka. 2

Pacjenci z umiarkowanym ryzykiem

U pacjentów z umiarkowanym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej zalecana dawka enoksaparyny sodowej wynosi 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym (SC). Rozpoczęcie profilaktyki powinno nastąpić 2 godziny przed zabiegiem chirurgicznym. Taki schemat dawkowania wykazał skuteczność i bezpieczeństwo w zabiegach chirurgicznych związanych z umiarkowanym ryzykiem. 3

Stosowanie enoksaparyny sodowej w grupie umiarkowanego ryzyka należy kontynuować przez co najmniej 7–10 dni, niezależnie od stanu pacjenta (np. przywrócenia mobilności). Profilaktykę należy utrzymać dopóki występuje istotne ograniczenie sprawności ruchowej pacjenta. 4

Pacjenci z wysokim ryzykiem

U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej zalecana dawka enoksaparyny sodowej wynosi 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym. Optymalnie, podawanie należy rozpocząć 12 godzin przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. 5

W przypadku konieczności rozpoczęcia profilaktyki wcześniej niż 12 godzin przed zabiegiem chirurgicznym (np. u pacjenta z grupy wysokiego ryzyka oczekującego na zabieg chirurgii ortopedycznej), należy pamiętać, że ostatnie wstrzyknięcie powinno być wykonane nie później niż 12 godzin przed zabiegiem. Ponowne podanie leku powinno nastąpić 12 godzin po zabiegu. 6

Dostępne dawki enoksaparyny

Enoksaparyna sodowa w postaci produktu leczniczego Clexane dostępna jest w następujących dawkach w ampułko-strzykawkach: 7

Dawka enoksaparyny sodowej Aktywność anty-Xa Objętość roztworu
20 mg 2000 j.m. 0,2 ml
40 mg 4000 j.m. 0,4 ml
60 mg 6000 j.m. 0,6 ml
80 mg 8000 j.m. 0,8 ml
100 mg 10 000 j.m. 1,0 ml

Każda ampułko-strzykawka zawiera enoksaparynę sodową w ilości odpowiadającej określonej aktywności anty-Xa w odpowiedniej objętości wody do wstrzykiwań. 8

Schemat dawkowania w zależności od ryzyka

Poniższa tabela podsumowuje zalecenia dotyczące dawkowania enoksaparyny sodowej w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej:

Poziom ryzyka Dawka enoksaparyny Czas rozpoczęcia przed zabiegiem Czas trwania profilaktyki
Umiarkowane ryzyko 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę 2 godziny przed zabiegiem Minimum 7-10 dni, dopóki utrzymuje się ograniczenie sprawności ruchowej
Wysokie ryzyko 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę Optymalnie 12 godzin przed zabiegiem W zależności od indywidualnego ryzyka; ponowne podanie 12 godzin po zabiegu

Sposób podania

Enoksaparyna sodowa (Clexane) podawana jest we wstrzyknięciu podskórnym (SC). Wstrzyknięcie należy wykonywać zgodnie z ogólnymi zasadami techniki podawania iniekcji podskórnych, uwzględniając aseptykę miejsca wkłucia. 9 10

Szczegółowe zalecenia dla pacjenta

Podczas wywiadu medycznego i przy przekazywaniu informacji pacjentowi należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

  • Konieczność przestrzegania zaleconego czasu rozpoczęcia profilaktyki względem zabiegu chirurgicznego
  • Właściwe przechowywanie leku Clexane – w temperaturze pokojowej, chronić przed światłem i wilgocią
  • Prawidłową technikę wykonywania wstrzyknięć podskórnych, jeśli pacjent będzie samodzielnie podawał lek
  • Konieczność kontynuowania profilaktyki przez zalecony okres, nawet po wypisie ze szpitala
  • Obserwację miejsca wstrzyknięcia pod kątem ewentualnych siniaków lub innych powikłań

11

Informacje do uwzględnienia podczas wywiadu medycznego

Podczas zbierania wywiadu medycznego przed zaleceniem enoksaparyny sodowej należy uwzględnić:

  • Indywidualną ocenę ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej pacjenta (na podstawie walidowanego modelu stratyfikacji ryzyka)
  • Rodzaj planowanego zabiegu chirurgicznego i związane z nim ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych
  • Wcześniejsze epizody choroby zakrzepowo-zatorowej
  • Choroby współistniejące, które mogą wpływać na właściwy dobór dawki enoksaparyny
  • Wydolność nerek i wątroby
  • Masę ciała pacjenta
  • Stosowane jednocześnie leki, zwłaszcza wpływające na hemostazę

12

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl