Przeciwwskazania stosowania
Diklofenak potasowy

Przeciwwskazania stosowania diklofenaku potasowego

Diklofenak potasowy, substancja czynna zawarta w produktach leczniczych takich jak Voltaren Acti Forte, podlega licznym przeciwwskazaniom, które należy bezwzględnie uwzględnić przed zaleceniem pacjentowi terapii tym lekiem. Stosowanie diklofenaku potasowego jest niewskazane w wielu stanach klinicznych i należy dokładnie rozważyć ryzyko oraz korzyści przed włączeniem tego leku do terapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku potasowego jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku Voltaren Acti Forte należy zwrócić uwagę na zawartość sacharozy (45,4 mg w jednej tabletce), która może stanowić problem u niektórych pacjentów.^{2 3}

Choroby przewodu pokarmowego

Diklofenak potasowy jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁴

• Czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy
• Krwawieniami z przewodu pokarmowego
• Perforacjami przewodu pokarmowego

⁵

Ponadto, stosowanie diklofenaku potasowego jest przeciwwskazane u osób z wywiadem wskazującym na krwawienia z przewodu pokarmowego lub perforacje, które były związane z wcześniejszym leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Dotyczy to również pacjentów z czynną lub stwierdzoną w wywiadzie nawracającą chorobą wrzodową i/lub krwotokiem, gdzie wystąpiły dwa lub więcej odrębnych przypadków potwierdzonego owrzodzenia lub krwawienia.⁶

Ciąża – trzeci trymestr

Stosowanie diklofenaku potasowego jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i matki.⁷

Niewydolność narządów

Diklofenak potasowy nie powinien być stosowany u pacjentów z:⁸

• Ciężką niewydolnością wątroby
• Niewydolnością nerek definiowaną jako GFR poniżej 15 ml/minutę/1,73m²

⁹

Choroby układu krążenia

Przeciwwskazaniami do stosowania diklofenaku potasowego są również:¹⁰

• Stwierdzona zastoinowa niewydolność serca (klasa II–IV według klasyfikacji NYHA)
• Choroba niedokrwienna serca
• Choroba naczyń obwodowych
• Choroba naczyń mózgowych

¹¹

Reakcje nadwrażliwości wzorowane na aspirynie

Podobnie jak w przypadku innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub pochodnych kwasu acetylosalicylowego, stosowanie diklofenaku potasowego jest przeciwwskazane u pacjentów, u których podanie kwasu acetylosalicylowego lub innych leków hamujących syntezę prostaglandyn może wywołać:¹²

• Napad astmy
• Obrzęk naczynioruchowy
• Pokrzywkę
• Ostry nieżyt błony śluzowej nosa

¹³

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie diklofenaku potasowego?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, stosowanie diklofenaku potasowego należy odradzić pacjentom w następujących sytuacjach klinicznych:

Pacjenci z wysokim ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych

Należy odradzić stosowanie diklofenaku potasowego pacjentom z wywiadem choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego, nawet jeśli nie spełniają oni kryteriów bezwzględnych przeciwwskazań. Dotyczy to szczególnie pacjentów w podeszłym wieku, stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, glikokortykosteroidy lub inne NLPZ, gdyż w tych przypadkach ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego jest znacznie zwiększone.¹⁴

Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością wątroby

Chociaż jedynie ciężka niewydolność wątroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć odradzenie stosowania diklofenaku potasowego także pacjentom z umiarkowaną niewydolnością wątroby, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń funkcji tego narządu.¹⁵

Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek

U pacjentów z umiarkowanym upośledzeniem funkcji nerek (GFR 15-59 ml/min/1,73m²), mimo że nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, należy rozważyć odradzenie stosowania diklofenaku potasowego lub zalecenie zmniejszenia dawki oraz ścisłego monitorowania funkcji nerek w trakcie leczenia.¹⁶

Pacjentki w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Chociaż bezwzględnym przeciwwskazaniem jest tylko trzeci trymestr ciąży, należy odradzić stosowanie diklofenaku potasowego również pacjentkom w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, a potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu.¹⁷

Pacjenci ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym

Chociaż potwierdzona choroba sercowo-naczyniowa stanowi przeciwwskazanie, diklofenak potasowy należy stosować szczególnie ostrożnie lub odradzić jego stosowanie także u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).¹⁸

Pacjenci z astmą i skłonnością do alergii

Diklofenak potasowy należy odradzić pacjentom z astmą, szczególnie gdy współistnieje ona z przewlekłym nieżytem nosa, przewlekłym zapaleniem zatok i polipami nosa. U tych pacjentów istnieje zwiększone ryzyko reakcji alergicznych na NLPZ, w tym zaostrzenia astmy, pokrzywki lub obrzęku naczynioruchowego.¹⁹

Pacjenci stosujący liczne leki

Należy zachować szczególną ostrożność lub odradzić stosowanie diklofenaku potasowego pacjentom przyjmującym jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego (np. antykoagulanty, kwas acetylosalicylowy), leki nefrotoksyczne lub leki mogące wchodzić w interakcje z diklofenakiem.²⁰