Leki zawierające w składzie
kwas 4-aminobenzoesowy

Kwas 4-aminobenzoesowy (PABA) to organiczny związek chemiczny należący do grupy witamin B (czasem określany jako witamina B10). Jest prekursorem kwasu foliowego, który jest niezbędny w syntezie DNA i metabolizmie aminokwasów. W medycynie PABA był stosowany głównie ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz jako składnik preparatów do ochrony przeciwsłonecznej, dzięki zdolności absorpcji promieniowania UV-B.

W preparatach leczniczych PABA znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu niektórych schorzeń skórnych, takich jak twardzina czy zespół Peyroniego. W Polsce substancja ta występuje w preparatach takich jak Potaba (Medac), dostępna w formie tabletek i granulatu do sporządzania roztworu doustnego. Dawniej stosowana była również w kremach przeciwsłonecznych, choć obecnie została w dużej mierze zastąpiona przez inne filtry UV.

Główną zaletą kwasu 4-aminobenzoesowego jest jego działanie przeciwzwłóknieniowe, szczególnie przydatne w terapii twardziny skórnej oraz choroby Peyroniego. Dodatkowo wykazuje działanie wspomagające w przypadku niektórych chorób autoimmunologicznych poprzez modulację odpowiedzi immunologicznej. W połączeniu z odpowiednią terapią może przyczyniać się do zmniejszenia objawów bólowych i poprawy jakości życia pacjentów cierpiących na schorzenia związane z nieprawidłowym odkładaniem się kolagenu.

Stosowanie PABA wiąże się jednak również z pewnymi zagrożeniami. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje alergiczne, które mogą objawiać się wysypką, świądem czy pokrzywką. W przypadku długotrwałej terapii mogą wystąpić zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunka. Rzadziej obserwuje się wpływ na układ krwiotwórczy. Ze względu na możliwość interakcji z innymi lekami, w tym przede wszystkim z sulfonamidami (PABA może zmniejszać ich skuteczność), należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi farmaceutykami.