Właściwości farmakodynamiczne leku Kivenul (ibuprofen 200 mg + paracetamol 500 mg)

Produkt leczniczy Kivenul, zawierający 200 mg ibuprofenu i 500 mg paracetamolu, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako paracetamol, produkty złożone (bez psycholeptyków), oznaczonej kodem ATC: N02BE51. Tabletki powlekane Kivenul charakteryzują się białym do prawie białego kolorem, owalnym kształtem oraz wymiarami 19,7 mm x 9,2 mm.¹

Mechanizm działania

Działanie farmakologiczne ibuprofenu i paracetamolu różni się zarówno pod względem miejsca, jak i mechanizmu działania. Te uzupełniające się mechanizmy wykazują efekt synergiczny, co prowadzi do uzyskania większego efektu przeciwbólowego i przeciwgorączkowego niż w przypadku stosowania każdej substancji czynnej osobno.²

Dokładny mechanizm działania przeciwbólowego paracetamolu nie został całkowicie wyjaśniony, jednak przypuszcza się, że zmniejsza on ból poprzez podniesienie progu bólowego. Potencjalny mechanizm działania paracetamolu obejmuje zahamowanie szlaku tlenku azotu, w którym uczestniczą różne rodzaje receptorów neurotransmiterów, w tym N-metylo-D-asparaginian i substancja P.³

Ibuprofen, będący pochodną kwasu propionowego, wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz przeciwgorączkowe. Jego działanie jako niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ) wynika z hamującego wpływu na enzym cyklooksygenazę, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn.⁴

Działanie farmakodynamiczne

Efekt przeciwgorączkowy ibuprofenu jest rezultatem ośrodkowego hamowania prostaglandyn w podwzgórzu. Ibuprofen hamuje w sposób odwracalny agregację płytek krwi. U ludzi zmniejsza ból, obrzęk i gorączkę związane z procesami zapalnymi.⁵

Wyniki badań eksperymentalnych wskazują, że ibuprofen może kompetycyjnie hamować wpływ kwasu acetylosalicylowego w małej dawce na agregację płytek krwi, jeśli oba leki są stosowane jednocześnie. W jednym z badań, gdzie podano pojedynczą dawkę ibuprofenu (400 mg) w ciągu 8 godzin przed podaniem dawki kwasu acetylosalicylowego o natychmiastowym uwalnianiu (81 mg) lub 30 minut po jej podaniu, zaobserwowano osłabienie wpływu kwasu acetylosalicylowego na powstawanie tromboksanu lub agregację płytek. Pomimo braku pewności co do możliwości ekstrapolacji tych danych na sytuacje kliniczne, nie można wykluczyć wpływu regularnego, długotrwałego stosowania ibuprofenu na kardioprotekcyjne działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego. W przypadku sporadycznego stosowania ibuprofenu, wystąpienie klinicznie istotnego działania jest mało prawdopodobne.⁶

Skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne

Skuteczność kliniczna połączenia ibuprofenu 200 mg z paracetamolem 500 mg była przedmiotem badań zarówno w leczeniu bólu ostrego, jak i przewlekłego.⁷

Badania w bólu ostrym

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu kontrolowanym placebo wzięło udział 735 pacjentów z pooperacyjnym bólem zębów. Pacjenci otrzymywali ½, 1 lub 2 tabletki produktu złożonego, paracetamol lub ibuprofen w monoterapii, albo placebo.⁸

Skuteczność pojedynczej dawki oceniano za pomocą parametru SPRID 0-8 (różnica sumy ulgi w bólu i intensywności bólu od 0 do 8 godzin). Wyniki badania wykazały, że:

• Jednorazowa dawka 1 tabletki kombinacji była bardziej skuteczna niż placebo, 500 mg i 1000 mg paracetamolu (p<0,0001) oraz 200 mg ibuprofenu (p=0,0001)<sup data-drug="Kivenul" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Skuteczność pojedynczej dawki oceniano za pomocą SPRID 0-8 (różnica sumy ulgi w bólu i intensywności bólu od 0 do 8 godzin). Wyniki wskazują, że jednorazowa dawka kombinacji w postaci 1 tabletki była bardziej skuteczna niż placebo, 500 i 1000 mg paracetamolu (p9
• Pojedyncza 2-tabletkowa dawka kombinacji była bardziej skuteczna niż placebo, 1000 mg paracetamolu (p<0,0001) i 400 mg ibuprofenu (p=0,0221)<sup data-drug="Kivenul" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Podobnie, pojedyncza 2-tabletkowa dawka kombinacji była bardziej skuteczna niż placebo, 1000 mg paracetamolu (p10
• Jedna tabletka produktu złożonego była bardziej skuteczna niż ½ tabletki (p=0,0189), ale nie różniła się znacząco od 2 tabletek produktu złożonego¹¹

Skuteczność wielokrotnych dawek produktu złożonego (przyjmowanych w odstępie co najmniej 8 godzin) oceniano jako „liczbę ukończonych 24 godzin z ≤ 1 lekiem ratunkowym” (0, 1, 2, 3 okresy) w ciągu 72 godzin po zabiegu, z uwzględnieniem samopoczucia pacjentów. Wyniki jednoznacznie wskazują, że wielokrotne dawki produktu złożonego (½, 1 i 2 tabletki) były bardziej skuteczne niż placebo (wszystkie p<0,0001).<sup data-drug="Kivenul" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Skuteczność wielokrotnych dawek produktu złożonego (przyjmowanych w odstępie co najmniej 8 godzin) oceniano jako liczzbę ukończonych 24 godzin z ≤ 1 lekiem ratunkowym (0, 1, 2, 3 okresy) 72 godziny po zabiegu, przy dobrym samopoczuciu pacjentów. Wyniki wskazują, że wielokrotne dawki produktu złożonego (½, 1 i 2 tabletki) były bardziej skuteczne niż placebo (wszystkie p12

Badania w bólu przewlekłym

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, aktywnie kontrolowanym badaniu klinicznym uczestniczyło 892 pacjentów z przewlekłym bólem kolana. Pacjenci otrzymywali 1 lub 2 tabletki produktu złożonego, 1000 mg paracetamolu lub 400 mg ibuprofenu w monoterapii przez 13 tygodni, przyjmując leki trzy razy dziennie (TID).¹³

Krótkoterminową skuteczność oceniono za pomocą podskali WOMAC dla bólu (0-100 mm VAS) w dniu 10. Wyniki wykazały, że dwie tabletki kombinacji (ale nie jedna tabletka) były bardziej skuteczne niż 1000 mg paracetamolu (-5,3 [-8,5, -2,1]; p=0,0012), natomiast nie różniły się istotnie od 400 mg ibuprofenu.¹⁴

Skuteczność długoterminową oceniono w 13. tygodniu jako zadowolenie pacjentów z badanego leku, używając 5-punktowej skali Likerta (1 = doskonały, 5 = niedopuszczalny). Wyniki wskazują, że w dłuższej perspektywie czasowej pacjenci byli bardziej zadowoleni z kombinacji (zarówno 1, jak i 2 tabletki) w porównaniu do 1000 mg paracetamolu (-0,28 [-0,51, -0,05], p=0,0152 i -0,43 [-0,66, -0,20], p=0,0002, odpowiednio). Nie stwierdzono natomiast istotnej różnicy w porównaniu z 400 mg ibuprofenu.¹⁵