Działania niepożądane
Ibuprofen Pharmaclan 200 mg
Ibuprofen, stosowany zarówno w dawkach do 1200 mg/doustnie i 1800 mg/czopki podczas krótkotrwałej terapii, jak i w dawkach do 2400 mg/dobę w leczeniu chorób reumatycznych, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak wrzody trawienne, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, stosowanie wysokich dawek ibuprofenu zwiększa ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Rzadkie, ale poważne działania obejmują aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ciężkie reakcje nadwrażliwości (wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia), toksyczną neuropatię nerwu wzrokowego, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz poważne uszkodzenia nerek, w tym ostrą niewydolność nerek i martwicę brodawek nerkowych.
- Działania niepożądane leku Ibuprofen Pharmaclan
- Szczegółowe działania niepożądane
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Powikłania żołądkowo-jelitowe
- Powikłania sercowo-naczyniowe
- Reakcje nadwrażliwości
- Ciężkie reakcje skórne
- Powikłania nerkowe
- Zaburzenia krwiotwórcze
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Ibuprofen Pharmaclan
Przedstawiony poniżej przegląd obejmuje wszystkie działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem ibuprofenu, zarówno podczas krótkotrwałej terapii mniejszymi dawkami, jak i długotrwałego leczenia dużymi dawkami u pacjentów z chorobami reumatycznymi. Częstości działań niepożądanych określone jako wyższe niż „bardzo rzadkie” odnoszą się do krótkotrwałego stosowania dawek do 1200 mg ibuprofenu w postaciach doustnych oraz do 1800 mg w przypadku czopków.1
Należy podkreślić, że występowanie i nasilenie działań niepożądanych jest ściśle związane z zastosowaną dawką leku i wykazuje dużą zmienność międzyosobniczą.2
Ryzyko sercowo-naczyniowe
Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, szczególnie w wysokich dawkach (2400 mg na dobę), może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. W czasie terapii NLPZ obserwowano również obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca.3
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Najczęściej raportowane działania niepożądane ibuprofenu dotyczą układu pokarmowego. U pacjentów przyjmujących ibuprofen mogą wystąpić wrzody trawienne, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach, szczególnie u osób w podeszłym wieku, mogą prowadzić do zgonu. Inne zgłaszane objawy to: nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, bóle brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Crohna.4
Szczegółowe działania niepożądane
Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd działań niepożądanych ibuprofenu, uwzględniający klasyfikację układów i narządów oraz częstość występowania zgodnie z konwencją: Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (<1/10 000) i Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Bardzo rzadko | Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Objawy obejmują sztywność karku, ból głowy, nudności, wymioty, gorączkę lub zaburzenia świadomości. Szczególnie narażeni są pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi (SLE, mieszana choroba tkanki łącznej). |
| Martwicze zapalenie powięzi | Ciężkie zakażenie tkanek miękkich o szybkim przebiegu. | ||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Zaburzenia układu krwiotwórczego | Niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza. Objawy ostrzegawcze to: gorączka, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia jamy ustnej, objawy grypopodobne, skrajne zmęczenie, niewyjaśnione krwawienie i siniaki. |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Reakcje nadwrażliwości | Wysypka skórna, świąd, ataki astmy (z możliwym spadkiem ciśnienia krwi). |
| Bardzo rzadko | Ciężkie uogólnione reakcje nadwrażliwości | Obrzęk twarzy, języka i gardła, duszność, tachykardia, spadek ciśnienia krwi, mogące prowadzić do wstrząsu zagrażającego życiu. | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo rzadko | Depresja, reakcje psychotyczne | Zaburzenia nastroju i zachowania wymagające konsultacji specjalistycznej. |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Ból głowy, senność, zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość, zmęczenie | Objawy ze strony układu nerwowego o charakterze czynnościowym, ustępujące po odstawieniu leku. |
| Częstość nieznana | Zapalenie nerwu wzrokowego, parestezje | Zaburzenia czucia opisywane jako mrowienie, drętwienie lub pieczenie skóry. | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Zaburzenia widzenia | Przejściowe zaburzenia ostrości widzenia, widzenia barwnego czy inne anomalie widzenia. |
| Rzadko | Toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego | Uszkodzenie nerwu wzrokowego spowodowane działaniem toksycznym leku. | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Rzadko | Utrata słuchu, szumy uszne | Zaburzenia słuchu, które mogą być czasowe lub trwałe, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. |
| Zaburzenia serca | Bardzo rzadko | Kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | Poważne powikłania kardiologiczne, wymagające natychmiastowej pomocy medycznej. |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo rzadko | Nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń krwionośnych | Zmiany ciśnienia krwi oraz stany zapalne ścian naczyń. |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bardzo rzadko | Astma, skurcz oskrzeli, duszność | Objawy ze strony układu oddechowego, szczególnie u osób z astmą lub alergią w wywiadzie. |
| Częstość nieznana | Katar | Nieprawidłowe wydzielanie śluzu przez błonę śluzową nosa. | |
| Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Często | Objawy żołądkowo-jelitowe | Gorączka, ból żołądka, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcia i niewielkie krwawienia z przewodu pokarmowego, które w rzadkich przypadkach mogą powodować niedokrwistość. |
| Niezbyt często | Owrzodzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenia | Owrzodzenia potencjalnie z krwawieniem i perforacją, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Crohna, zapalenie błony śluzowej żołądka. | |
| Bardzo rzadko | Zapalenie trzustki, zapalenie przełyku, zwężenia jelita | Zapalenie trzustki, zapalenie przełyku, tworzenie się przeponopodobnych zwężeń jelita. | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko | Uszkodzenie wątroby | Zaburzenia czynności wątroby, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, uszkodzenie wątroby, szczególnie w przypadku długotrwałego leczenia. |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Różne wysypki skórne | Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu. |
| Bardzo rzadko | Ciężkie reakcje skórne | Rumień wielopostaciowy, reakcje pęcherzowe (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), łysienie. | |
| Częstość nieznana | Reakcje skórne specyficzne | Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcje nadwrażliwości na światło. | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Uszkodzenie nerek, zmiany biochemiczne | Martwica brodawek nerkowych, podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi, podwyższone stężenie mocznika we krwi. |
| Bardzo rzadko | Ciężkie powikłania nerkowe | Obrzęk (zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością nerek), zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek z możliwością ostrej niewydolności nerek. |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Powikłania żołądkowo-jelitowe
Wśród najpoważniejszych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem ibuprofenu wymienia się powikłania ze strony przewodu pokarmowego. Krwawienia z przewodu pokarmowego, perforacje i wrzody mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, a w niektórych przypadkach nawet do zgonu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u osób w podeszłym wieku.6
Powikłania sercowo-naczyniowe
Stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w wysokich dawkach i przez dłuższy czas, wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia incydentów zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Pacjenci z wcześniej istniejącymi chorobami układu krążenia powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tego leku.7
Reakcje nadwrażliwości
Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się jako obrzęk twarzy, języka i gardła prowadzący do zaburzeń oddychania, a nawet wstrząsu anafilaktycznego. Reakcje te mogą wystąpić nagle i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.8
Ciężkie reakcje skórne
Ibuprofen może wywoływać rzadkie, ale bardzo poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Stany te charakteryzują się rozległymi zmianami pęcherzowymi na skórze i błonach śluzowych, mogą prowadzić do poważnych powikłań, a w skrajnych przypadkach do zgonu.9
Powikłania nerkowe
U pacjentów z predyspozycjami (nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek) ibuprofen może powodować uszkodzenie nerek aż do ostrej niewydolności nerek. Martwica brodawek nerkowych oraz śródmiąższowe zapalenie nerek to rzadkie, ale poważne powikłania mogące prowadzić do trwałego upośledzenia funkcji nerek.10
Zaburzenia krwiotwórcze
W rzadkich przypadkach ibuprofen może powodować zaburzenia hematologiczne, w tym niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię, a nawet agranulocytozę czy pancytopenię. Stany te mogą manifestować się gorączką, bólem gardła, owrzodzeniami jamy ustnej, objawami grypopodobnymi, skrajnym zmęczeniem oraz niewyjaśnionymi krwawieniami i siniakami.11
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezbędne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: +48 22 49 21 301
- Faks: +48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania