Interakcje leku
Hydrochlorothiazide Orion 25 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydrochlorotiazyd wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą wymagać dostosowania dawkowania i ścisłego monitorowania pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji tego leku z uwzględnieniem mechanizmów ich powstawania oraz zaleceń dotyczących postępowania klinicznego.¹

Leki wpływające na gospodarkę elektrolitową

Produkty lecznicze związane z utratą potasu i hipokaliemią – jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu z lekami powodującymi utratę potasu, takimi jak kaliuretyczne leki moczopędne (np. furosemid), glikokortykosteroidy, ACTH, leki przeczyszczające, karbenoksolon, amfoterycyna B, sól sodowa penicyliny G oraz kwas salicylowy i jego pochodne może nasilić działanie zmniejszające stężenie potasu we krwi. W takich przypadkach zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy, a stosowanie takiego leczenia skojarzonego wymaga szczególnej ostrożności.²

Glikozydy nasercowe – w przypadku wystąpienia hipokaliemii lub hipomagnezemii wywołanej przez hydrochlorotiazyd, u pacjentów przyjmujących jednocześnie glikozydy naparstnicy mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca. Zalecane jest monitorowanie stężenia elektrolitów i korygowanie wszelkich zaburzeń równowagi elektrolitowej, aby zapobiec potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniom kardiologicznym.³

Sole wapnia – jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu z solami wapnia może prowadzić do hiperkalcemii z powodu zwiększonej kanalikowej reabsorpcji wapnia i zmniejszonego wydalania wapnia z moczem.⁴

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – podczas leczenia skojarzonego SSRI z diuretykami tiazydowymi istnieje zwiększone ryzyko hiponatremii, co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.⁵

Witamina D – jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu i suplementów witaminy D może powodować zwiększenie stężenia wapnia w surowicy krwi ze względu na zmniejszenie wydalania wapnia.⁶

Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) – w przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE (np. kaptopryl, enalapryl) może wystąpić ciężkie niedociśnienie tętnicze i pogorszenie czynności nerek po podaniu pierwszej dawki. Aby zmniejszyć to ryzyko, zaleca się przerwanie leczenia hydrochlorotiazydem na 2-3 dni przed rozpoczęciem stosowania inhibitora ACE.⁷

Inne leki przeciwnadciśnieniowe i leki rozszerzające naczynia – jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu z innymi lekami moczopędnymi, lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze, beta-adrenolitykami, azotanami, barbituranami, fenotiazynamami, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi lub lekami rozszerzającymi naczynia może nasilać przeciwnadciśnieniowe działanie hydrochlorotiazydu.⁸

Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi

Salicylany i inne NLPZ (w tym indometacyna i wybiórcze inhibitory COX-2) mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe i moczopędne działanie hydrochlorotiazydu. U pacjentów z hipowolemią podczas leczenia hydrochlorotiazydem jednoczesne stosowanie NLPZ może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Obserwacje kliniczne wskazują, że ryzyko hospitalizacji jest dwukrotnie większe u pacjentów leczonych równocześnie NLPZ i lekami moczopędnymi w porównaniu z pacjentami przyjmującymi tylko leki moczopędne. Szczególnie narażeni są pacjenci z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek.⁹

Ponadto, hydrochlorotiazyd może nasilać toksyczne działanie salicylanów na ośrodkowy układ nerwowy.¹⁰

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Doustne leki przeciwcukrzycowe i insulina – diuretyki tiazydowe zmniejszają wrażliwość na insulinę, zwiększając nietolerancję glukozy i hiperglikemię. Z tego powodu hydrochlorotiazyd wykazuje interakcje ze wszystkimi lekami przeciwcukrzycowymi, zarówno doustnymi, jak i insuliną, prowadząc do pogorszenia kontroli glikemii. Pacjenci z cukrzycą, którzy rozpoczynają leczenie hydrochlorotiazydem, powinni regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi, gdyż może być konieczne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych.¹¹

Metformina – metforminę należy stosować ostrożnie w połączeniu z hydrochlorotiazydem ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej wywołanej przez potencjalną czynnościową niewydolność nerek związaną ze stosowaniem diuretyku tiazydowego.¹²

Interakcje z lekami wpływającymi na rytm serca

Podczas jednoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu i leków, na działanie których mają wpływ zaburzenia stężenia potasu w surowicy, zaleca się okresową kontrolę stężenia potasu oraz wykonanie badania EKG. Dotyczy to szczególnie następujących leków:¹³

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna, chloropromazyna, lewomepromazyna, trifluoperazyna, cyjamemazyna, sulpiryd, sultopryd, amisulpryd, tiapryd, pimozyd, haloperydol, droperydol)
• Inne leki (np. beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna iv, halofantryna, mizolastyna, pentamidyna, sparfloksacyna, terfenadyna, winkamina iv)

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu wymienionych leków, ponieważ hipokaliemia wywołana przez hydrochlorotiazyd jest czynnikiem sprzyjającym wystąpieniu częstoskurczu komorowego typu torsades de pointes.¹⁴

Interakcje z innymi lekami

Lit – jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu i litu może prowadzić do zmniejszonej eliminacji litu i zwiększonej kardio- i neurotoksyczności tego leku. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania obu leków. Jeśli takie leczenie skojarzone jest jednak konieczne, należy je prowadzić pod ścisłym nadzorem lekarza oraz regularnie monitorować stężenie litu w surowicy.¹⁵

Allopurynol – jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu z allopurynolem może zwiększać ryzyko reakcji nadwrażliwości na allopurynol.¹⁶

Amantadyna – jednoczesne podawanie diuretyków tiazydowych może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych powodowanych przez amantadynę ze względu na zmniejszenie wydalania kanalikowego.¹⁷

Cytostatyki (np. cyklofosfamid, metotreksat) – jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu z lekami cytostatycznymi może zmniejszać ich wydalanie przez nerki, co może nasilać działanie mielosupresyjne tych leków.¹⁸

Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe typu kurary – działanie tych leków ulega nasileniu i wydłużeniu przy jednoczesnym stosowaniu z hydrochlorotiazydem. Zaleca się poinformowanie anestezjologa o przyjmowaniu hydrochlorotiazydu, jeżeli nie można zaprzestać jego podawania przed zastosowaniem środków zwiotczających.¹⁹

Leki o działaniu przeciwcholinergicznym (np. atropina, biperyden) – mogą zwiększać biodostępność hydrochlorotiazydu poprzez zwolnienie motoryki jelit i szybkości opróżniania żołądka.²⁰

Kolestyramina i kolestypol – te żywice anionowymienne zmniejszają wchłanianie diuretyków tiazydowych. Kolestyramina może osłabiać działanie farmakologiczne hydrochlorotiazydu, a kolestypol może opóźniać lub zmniejszać jego wchłanianie. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy zachować odstęp kilku godzin między podaniem żywicy i hydrochlorotiazydu.²¹

Karbamazepina – jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu i karbamazepiny może zmniejszać stężenie sodu w surowicy krwi, dlatego należy monitorować stężenie sodu u pacjentów otrzymujących oba leki.²²

Chinidyna – w przypadku jednoczesnego podawania hydrochlorotiazydu i chinidyny klirens chinidyny może ulec zmniejszeniu.²³

Tetracykliny – jednoczesne podawanie hydrochlorotiazydu i tetracyklin może powodować zwiększenie stężenia mocznika w surowicy krwi.²⁴

Cyklosporyna – jednoczesne podawanie z diuretykami może zwiększyć ryzyko hiperurykemii i powikłań o typie dny moczanowej.²⁵

Beta-adrenolityki i diazoksyd – tiazydowe leki moczopędne mogą zwiększać hiperglikemizujące działanie diazoksydu i beta-adrenolityków.²⁶

Metylodopa – opisywano przypadki niedokrwistości hemolitycznej podczas jednoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu i metylodopy.²⁷

Interakcje hydrochlorotiazydu z alkoholem

Jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu i alkoholu może prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego leku oraz zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Mechanizm tej interakcji polega na tym, że alkohol wywołuje rozszerzenie naczyń obwodowych, co w połączeniu z działaniem moczopędnym hydrochlorotiazydu prowadzącym do zmniejszenia objętości krwi krążącej, może skutkować znacznym obniżeniem ciśnienia tętniczego.²⁸

Należy zachować szczególną ostrożność zwłaszcza u pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową, np. u osób leczonych dużymi dawkami diuretyków, gdyż niedociśnienie ortostatyczne może ulec nasileniu pod wpływem alkoholu.²⁹

Spożywanie alkoholu podczas leczenia hydrochlorotiazydem może również nasilać zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w szczególności pogłębiać odwodnienie oraz zwiększać ryzyko hiponatremii i hipokaliemii, co może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych.

Podsumowując, pacjenci leczeni hydrochlorotiazydem powinni całkowicie zrezygnować ze spożywania alkoholu lub znacząco je ograniczyć, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych wynikających z tej interakcji.

Tabela interakcji hydrochlorotiazydu z innymi lekami