Przedawkowanie
Gastrolit

Gastrolit, zawierający w roztworze po rozpuszczeniu w 200 ml wody 60 mmol/l Na+, 20 mmol/l K+, 30 mmol/l HCO3- oraz 80 mmol/l glukozy, przy prawidłowym stosowaniu nie wywołuje objawów przedawkowania. Jednakże nadmierne spożycie preparatu może prowadzić do rozwoju hiperwolemii, szczególnie niebezpiecznej u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca czy nadciśnieniem tętniczym. Przedawkowanie manifestuje się zaburzeniami elektrolitowymi (głównie sodu i potasu), obrzękami obwodowymi, dusznością oraz zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, co wymaga szczególnej uwagi u chorych z upośledzoną funkcją nerek, serca oraz zaburzeniami metabolizmu glukozy, np. cukrzycą.

Przedawkowanie leku Gastrolit – charakterystyka zagrożeń

Produkt leczniczy Gastrolit (proszek do sporządzania roztworu zawierający sodu chlorek, potasu chlorek, sodu wodorowęglan, nalewkę z rumianku oraz glukozę) przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami dawkowania nie powoduje objawów przedawkowania 1. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku innych leków, możliwe jest wystąpienie poważnych konsekwencji zdrowotnych w sytuacji przyjęcia nadmiernej ilości preparatu.

Patofizjologia przedawkowania preparatu Gastrolit

W przypadku przedawkowania Gastrolitu głównym zagrożeniem jest rozwój hiperwolemii, czyli nadmiernego zwiększenia objętości płynu pozakomórkowego i wewnątrznaczyniowego. Stan ten jest szczególnie niebezpieczny dla pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności nerek, u których eliminacja nadmiaru płynów i elektrolitów jest upośledzona 2.

Diagnostyka stanu przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania Gastrolitu kluczowa jest ocena stężeń elektrolitów we krwi pacjenta. Szczególnie istotne jest monitorowanie poziomów sodu i potasu, których zaburzenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych 3. Należy pamiętać, że po rozpuszczeniu zawartości saszetki w 200 ml wody roztwór Gastrolitu zawiera 60 mmol/l Na+, 20 mmol/l K+, 30 mmol/l HCO3- i 80 mmol/l glukozy, co przy przedawkowaniu może prowadzić do znacznych zaburzeń elektrolitowych 4.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania Gastrolitu powinno być dostosowane do indywidualnego stanu klinicznego pacjenta oraz wyników badań laboratoryjnych 5. W przypadkach ciężkiej hiperwolemii może być konieczne zastosowanie farmakoterapii (diuretyki), a w skrajnych przypadkach rozważenie metod nerkozastępczych, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek.

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Mechanizm patofizjologiczny Grupa szczególnego ryzyka
Hiperwolemia Nadmierne zwiększenie objętości płynu pozakomórkowego i wewnątrznaczyniowego Wprowadzenie zbyt dużej ilości roztworu elektrolitów i zwiększone zatrzymywanie płynów w organizmie Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Zaburzenia elektrolitowe Nieprawidłowe stężenia elektrolitów we krwi (głównie sodu i potasu) Nadmierna podaż elektrolitów zawartych w preparacie (Na+, K+, HCO3-) Pacjenci z chorobami nerek, serca, wątroby
Obrzęki obwodowe Gromadzenie się płynu w tkankach podskórnych Konsekwencja hiperwolemii i zaburzeń ciśnienia onkotycznego Pacjenci z niewydolnością serca, przewlekłą chorobą nerek
Duszność Zwiększony wysiłek oddechowy, uczucie braku powietrza Możliwy obrzęk płuc jako konsekwencja nadmiernego obciążenia objętościowego Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego
Zaburzenia gospodarki węglowodanowej Nieprawidłowe poziomy glukozy we krwi Nadmierna podaż glukozy zawartej w preparacie (80 mmol/l) Pacjenci z zaburzeniami metabolizmu glukozy (np. chorzy na cukrzycę)

Grupy szczególnego ryzyka powikłań przy przedawkowaniu

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z następującymi schorzeniami, u których ryzyko powikłań po przedawkowaniu Gastrolitu jest zwiększone 6:

  • Przewlekła choroba nerek – upośledzona zdolność do eliminacji nadmiaru płynów i elektrolitów
  • Niewydolność serca – zmniejszona tolerancja na zwiększone obciążenie objętościowe
  • Nadciśnienie tętnicze – zwiększone ryzyko zaostrzenia choroby w przypadku hiperwolemii
  • Zaburzenia elektrolitowe – ryzyko pogłębienia istniejących zaburzeń

Zapobieganie przedawkowaniu

Aby zapobiec przedawkowaniu Gastrolitu, należy ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania oraz monitorować stan pacjentów z grup ryzyka, zwłaszcza tych z zaburzeniami czynności nerek. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących przedawkowanie, konieczna jest natychmiastowa ocena kliniczna i laboratoryjne oznaczenie stężeń elektrolitów 7.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl