Przedawkowanie
Alepton 100 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego (substancji czynnej leku Alepton) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z dawką toksyczną wynoszącą około 200 mg/kg masy ciała u dorosłych i 100 mg/kg u dzieci, a dawką śmiertelną 25-30 g. Kluczowym parametrem diagnostycznym jest stężenie salicylanów w osoczu: >300 mg/l wskazuje na zatrucie, >500 mg/l u dorosłych i >300 mg/l u dzieci na ciężkie zatrucie wymagające natychmiastowej interwencji. Objawy umiarkowanego zatrucia obejmują zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty, splątanie), szumy uszne, nudności i wymioty. Ciężkie zatrucie charakteryzuje się zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej (zasadowica oddechowa → kwasica oddechowa → kwasica metaboliczna), objawami neurologicznymi (drgawki, omamy), obrzękiem płuc, hipertermią, hipoglikemią oraz ryzykiem śpiączki i zapaści sercowo-naczyniowej. U dzieci objawy mogą być skąpe do późnej fazy, co sprzyja rozwojowi ciężkiej kwasicy metabolicznej i niewydolności wielonarządowej.

Przedawkowanie leku Alepton

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej leku Alepton, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Występują znaczące różnice międzyosobnicze w reakcji na przedawkowanie, jednak przyjmuje się pewne wartości graniczne dotyczące toksyczności tego związku. Dawka toksyczna wynosi około 200 mg/kg masy ciała u dorosłych oraz 100 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawka śmiertelna wynosi 25-30 g kwasu acetylosalicylowego.1

Monitorowanie stężeń salicylanów

Kluczowym parametrem przy ocenie zatrucia jest stężenie salicylanów w osoczu. Stężenie powyżej 300 mg/l wskazuje na zatrucie. Stężenia przekraczające 500 mg/l u dorosłych oraz 300 mg/l u dzieci zazwyczaj powodują ciężkie zatrucie, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.2

Szczególnie zagrożonymi grupami są osoby w podeszłym wieku oraz małe dzieci. W przypadku małych dzieci nawet przedawkowanie terapeutyczne lub częste przypadkowe zatrucia mogą doprowadzić do zgonu.3

Specyfika leku Alepton

Należy zwrócić uwagę, że Alepton ma postać tabletek dojelitowych, co ma znaczenie przy podejmowaniu decyzji o metodach dekontaminacji przewodu pokarmowego (płukanie żołądka, wywoływanie wymiotów, podanie węgla aktywnego) oraz przy określaniu stężenia salicylanów w osoczu. Postać dojelitowa może wpływać na opóźnione wchłanianie substancji czynnej.4

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania kwasu acetylosalicylowego różnią się w zależności od nasilenia zatrucia. Można wyróżnić objawy zatrucia umiarkowanego oraz ciężkiego.

Objawy umiarkowanego zatrucia

Zatrucie umiarkowane charakteryzuje się następującymi objawami:5

  • Zaburzenia ze strony układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, stan splątania
  • Zaburzenia ze strony narządu słuchu: szumy uszne, osłabienie słuchu
  • Objawy ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, ból brzucha

Objawy ciężkiego zatrucia

W przypadku ciężkiego zatrucia głównym problemem są zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. Proces patofizjologiczny przebiega w kilku etapach:6

  1. Hiperwentylacja – początkowo występuje przyspieszony oddech, który powoduje zasadowicę oddechową
  2. Kwasica oddechowa – w kolejnym etapie dochodzi do zahamowania ośrodka oddechowego
  3. Kwasica metaboliczna – pojawia się jako rezultat obecności salicylanów w organizmie

Specyfika obrazu klinicznego u dzieci polega na tym, że objawy mogą być mało widoczne aż do późnej fazy zatrucia. Z tego powodu u dzieci zazwyczaj stwierdza się już rozwiniętą kwasicę.7

Dodatkowo w ciężkim zatruciu mogą wystąpić:8

  • Zaburzenia neurologiczne: uczucie niepokoju, drgawki, omamy
  • Zaburzenia oddechowe: obrzęk płuc
  • Zaburzenia termoregulacji: hipertermia (podwyższona temperatura ciała)
  • Zaburzenia metaboliczne: nasilone pocenie prowadzące do odwodnienia, hipoglikemia (obniżone stężenie glukozy we krwi)

W najcięższych przypadkach dochodzi do depresji układu nerwowego, która może prowadzić do śpiączki, zapaści sercowo-naczyniowej lub zatrzymania oddechu, co bezpośrednio zagraża życiu pacjenta.9

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Przyjęcie dawki toksycznej kwasu acetylosalicylowego wymaga natychmiastowego leczenia szpitalnego. Obserwacja i leczenie pacjenta powinny przebiegać zgodnie ze standardowymi zasadami postępowania w przypadku przedawkowania kwasu acetylosalicylowego, zalecanych przez Krajowe centrum informacji toksykologicznej.10

Leczenie obejmuje:

  • Leczenie objawowe – z uzupełnieniem płynów
  • Specyficzną terapię w wybranych przypadkach – obejmującą:
    • Leczenie zaburzeń krzepnięcia
    • Alkalizację moczu
    • Hemodializę

11

Nasilenie zatrucia Stężenie salicylanów w osoczu Objawy kliniczne Postępowanie
Zatrucie >300 mg/l
  • Szumy uszne
  • Osłabienie słuchu
  • Ból głowy
  • Zawroty głowy
  • Stan splątania
  • Nudności
  • Wymioty
  • Ból brzucha
  • Hospitalizacja
  • Monitorowanie stanu klinicznego
  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego (z uwzględnieniem postaci dojelitowej leku)
  • Leczenie objawowe
Ciężkie zatrucie u dorosłych >500 mg/l
  • Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (zasadowica oddechowa → kwasica oddechowakwasica metaboliczna)
  • Niepokój
  • Drgawki
  • Omamy
  • Obrzęk płuc
  • Hipertermia
  • Nasilone pocenie
  • Odwodnienie
  • Hipoglikemia
  • Śpiączka
  • Zapaść sercowo-naczyniowa
  • Zatrzymanie oddechu
  • Natychmiastowa hospitalizacja w oddziale intensywnej terapii
  • Monitorowanie funkcji życiowych
  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego
  • Intensywne nawadnianie
  • Korekcja zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
  • Alkalizacja moczu
  • Leczenie zaburzeń krzepnięcia
  • Hemodializa w ciężkich przypadkach
Ciężkie zatrucie u dzieci >300 mg/l
Dawka śmiertelna 25-30 g (dawka jednorazowa)
  • Głęboka śpiączka
  • Ciężka kwasica metaboliczna
  • Niewydolność wielonarządowa
  • Zatrzymanie krążenia
  • Natychmiastowa reanimacja
  • Zaawansowane procedury podtrzymywania życia
  • Intensywna hemodializa
  • Leczenie w warunkach intensywnej terapii
  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl