ostry stan zapalny błony śluzowej gardła
Wskazanie

Ostry stan zapalny błony śluzowej gardła (zapalenie gardła, pharyngitis) to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt pacjentów w gabinetach lekarskich. Najczęściej ma etiologię wirusową (około 70-80% przypadków), rzadziej bakteryjną, gdzie dominują paciorkowce β-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes). Charakteryzuje się bólem gardła, dysfagią, zaczerwienieniem i obrzękiem błony śluzowej gardła, często towarzyszy mu gorączka i powiększenie regionalnych węzłów chłonnych.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić skale kliniczne (np. skala Centora/McIsaaca) pomagające ocenić prawdopodobieństwo etiologii paciorkowcowej, a w uzasadnionych przypadkach wykonać szybki test antygenowy lub posiew wymazu z gardła. Kluczowe jest różnicowanie między zapaleniem wirusowym a bakteryjnym, ponieważ tylko to drugie wymaga antybiotykoterapii.

W leczeniu ostrego zapalenia gardła stosuje się przede wszystkim leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak: Paracetamol (Panadol, Apap), Ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), Naproksen (Aleve, Anapran). Przy potwierdzonym zakażeniu paciorkowcowym włącza się antybiotykoterapię – najczęściej Fenoksymetylopenicylinę (Ospen), Amoksycylinę (Amotaks, Duomox) lub w przypadku alergii na penicyliny – makrolidy, np. Klarytromycynę (Klacid, Fromilid) czy Azytromycynę (Sumamed, Azimycin).

Największym wyzwaniem w leczeniu ostrego zapalenia gardła jest nadużywanie antybiotyków w przypadkach infekcji wirusowych, co prowadzi do narastania antybiotykooporności. Lekarze muszą balansować między zapobieganiem powikłaniom zapalenia paciorkowcowego (gorączka reumatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek) a racjonalną antybiotykoterapią. Trudnością jest również właściwa diagnostyka różnicowa, szczególnie w warunkach POZ, gdzie dostęp do szybkich testów diagnostycznych bywa ograniczony. Istotne jest również odpowiednie nawodnienie pacjenta i złagodzenie dokuczliwych objawów, które mogą prowadzić do zaburzeń przyjmowania pokarmów i płynów.