Przedawkowanie
Wyciąg z liści bluszczu

Przedawkowanie preparatów zawierających wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) może skutkować objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty i biegunka, a także objawami pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, w tym agresją i nadmierną aktywnością psychoruchową. W opisywanym przypadku klinicznym 4-letnie dziecko po spożyciu dawki odpowiadającej 1,8 g liści bluszczu (co odpowiada około 36 ml syropu Hedussin lub 195 ml syropu Mucoplant na kaszel bluszcz) doświadczyło biegunki oraz pobudzenia/agresji. Mechanizm toksycznego działania wiąże się z obecnością saponin triterpenowych, które drażnią błonę śluzową przewodu pokarmowego, natomiast przyczyny pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego pozostają nie do końca wyjaśnione.

Przedawkowanie wyciągu z liści bluszczu

Przedawkowanie preparatów zawierających wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) może prowadzić do wystąpienia szeregu niepożądanych objawów. W sytuacji, gdy pacjent przyjmie dawkę większą niż zalecana, istnieje ryzyko pojawienia się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz objawów pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego. 1 2 3 4

Udokumentowany przypadek przedawkowania

W literaturze medycznej opisano przypadek przedawkowania preparatu zawierającego wyciąg z liści bluszczu u 4-letniego dziecka. Po przypadkowym spożyciu dużej ilości wyciągu z bluszczu, odpowiadającej 1,8 g liści bluszczu, u dziecka wystąpiły objawy pobudzenia/agresji oraz biegunka. 5 6 7 8

Należy zwrócić uwagę, że dawka wywołująca objawy przedawkowania w opisywanym przypadku była równoważna następującym objętościom syropów:

  • Hedussin – około 36 ml syropu 9
  • Mucoplant na kaszel bluszcz – około 195 ml syropu 10

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających wyciąg z liści bluszczu należy zastosować leczenie objawowe. 11 12 13 14

Terapia powinna obejmować odpowiednie leczenie wspomagające ukierunkowane na złagodzenie objawów ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz przeciwdziałanie nadmiernemu pobudzeniu. 15

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Dawka wywołująca (przypadek kliniczny)
Nudności Nieprzyjemne uczucie potrzeby zwymiotowania, często poprzedzające wymioty Dawka odpowiadająca 1,8 g substancji roślinnej (liści bluszczu), co odpowiada:

  • około 36 ml syropu Hedussin
  • około 195 ml syropu Mucoplant na kaszel bluszcz
Wymioty Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta, mogące prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych
Biegunka Zwiększona częstość wypróżnień, luźne lub wodniste stolce; objaw udokumentowany w opisanym przypadku klinicznym u 4-letniego dziecka
Pobudzenie/agresja Nadmierna aktywność psychoruchowa, możliwe agresywne zachowanie; objaw udokumentowany w opisanym przypadku klinicznym u 4-letniego dziecka

Mechanizm działania niepożądanego

Wyciąg z liści bluszczu zawiera saponiny triterpenowe, które w zbyt wysokim stężeniu mogą działać drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, co prowadzi do wystąpienia nudności, wymiotów i biegunki. Mechanizm powstawania objawów pobudzenia nie został jednoznacznie określony, ale może być związany z wpływem składników wyciągu na ośrodkowy układ nerwowy.

Grupy ryzyka

Szczególnie narażone na przedawkowanie i wystąpienie niepożądanych objawów są dzieci, ze względu na niższą masę ciała oraz możliwość przypadkowego spożycia większej ilości preparatu. Opisany w dokumentacji przypadek przedawkowania dotyczył 4-letniego dziecka. 16 17 18 19

Zalecenia dotyczące profilaktyki

W celu zapobiegania przypadkom przedawkowania wyciągu z liści bluszczu, należy:

  • Dokładnie przestrzegać zalecanego dawkowania preparatu
  • Przechowywać preparaty w miejscu niedostępnym dla dzieci
  • Stosować odpowiednie urządzenia dozujące dostarczane razem z preparatem
  • Edukować pacjentów i opiekunów dzieci o konieczności ścisłego przestrzegania dawkowania

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie wyciągu z liści bluszczu, choć rzadko raportowane, może prowadzić do wystąpienia objawów ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz objawów pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego. W opisanym przypadku klinicznym u 4-letniego dziecka, po spożyciu dawki odpowiadającej 1,8 g liści bluszczu, obserwowano pobudzenie/agresję oraz biegunkę. Leczenie przedawkowania jest objawowe i wspomagające. 20 21 22 23

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl