Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ na ciążę

Podczas rozważania zastosowania fluoksetyny u kobiet w ciąży, należy uwzględnić potencjalne ryzyko dla płodu. Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego u dzieci matek stosujących fluoksetynę w pierwszym trymestrze ciąży. Pomimo że mechanizm powstawania tych wad nie został w pełni wyjaśniony, dane wskazują, że ryzyko urodzenia dziecka z wadą układu sercowo-naczyniowego po ekspozycji na fluoksetynę wynosi około 2/100, w porównaniu do częstości występowania tego typu wad w populacji ogólnej, która wynosi około 1/100 niemowląt.¹

Należy również zwrócić uwagę na zwiększone ryzyko występowania zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN, ang. persistent pulmonary hypertension of the newborn) związane ze stosowaniem inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, w szczególności w trzecim trymestrze ciąży. Obserwacje epidemiologiczne wykazały 5 przypadków PPHN na 1000 ciąż u kobiet stosujących leki z grupy SSRI, podczas gdy w populacji ogólnej częstość występowania tego zespołu wynosi 1-2 przypadki na 1000 ciąż.²

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

Fluoksetyna nie powinna być stosowana u kobiet ciężarnych, chyba że stan kliniczny pacjentki wymaga farmakoterapii i korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Podczas terapii fluoksetyną u kobiet ciężarnych należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w końcowym okresie ciąży lub bezpośrednio przed porodem. Jest to związane z możliwością wystąpienia objawów niepożądanych u noworodków, do których należą:³

• drażliwość
• drżenie
• zmniejszenie napięcia mięśni
• uporczywy płacz
• zaburzenia ssania
• zaburzenia snu

Opisane objawy mogą wynikać zarówno z działania serotoninergicznego leku, jak i stanowić zespół odstawienia. Czas pojawienia się objawów oraz ich długość trwania mogą być związane z długim okresem półtrwania fluoksetyny (4-6 dni) oraz jej aktywnego metabolitu – norfluoksetyny (4-16 dni).⁴

Należy unikać nagłego zaprzestania leczenia fluoksetyną w okresie ciąży. Warto również zwrócić uwagę na zwiększone ryzyko (mniej niż dwukrotnie) krwotoku poporodowego u pacjentek narażonych na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem.⁵

Wpływ na karmienie piersią

Zarówno fluoksetyna, jak i jej metabolit – norfluoksetyna, przenikają do mleka kobiecego. U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące fluoksetynę obserwowano występowanie działań niepożądanych. W przypadku konieczności wdrożenia leczenia fluoksetyną u kobiety karmiącej piersią, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią. Jeśli podjęto decyzję o kontynuacji karmienia piersią podczas terapii, lekarz powinien przepisać najmniejszą skuteczną dawkę fluoksetyny.⁶

Wpływ na płodność

Badania prowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że fluoksetyna może wpływać na jakość nasienia. Dane pochodzące z opisów przypadków u ludzi stosujących niektóre leki z grupy SSRI sugerują, że wpływ na jakość nasienia ma charakter przemijający. Do tej pory nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu fluoksetyny na płodność u ludzi.⁷