Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Insulina rozpuszczalna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania insuliny rozpuszczalnej

Insulina rozpuszczalna, jako podstawowy składnik leczenia cukrzycy, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na potencjalne zagrożenia związane z jej działaniem oraz konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pacjentom. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat zagrożeń oraz środków ostrożności, które należy podjąć podczas leczenia insuliną rozpuszczalną.¹

Zmiana stosowanej insuliny

Zmiana typu lub marki stosowanej u pacjenta insuliny musi odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza. Jest to szczególnie istotne, ponieważ modyfikacja mocy, marki (producenta), typu (rozpuszczalna, izofanowa, mieszanka), pochodzenia (insulina zwierzęca, ludzka, analog insuliny ludzkiej) i/lub metody produkcji (rekombinacja DNA lub insulina pochodzenia zwierzęcego) może spowodować konieczność dostosowania dawki.²

Przy zmianie z insuliny pochodzenia zwierzęcego na insulinę ludzką, u niektórych pacjentów może być konieczna modyfikacja dawkowania. Jeżeli taka zmiana jest niezbędna, powinna ona nastąpić już przy podaniu pierwszej dawki nowej insuliny lub w czasie pierwszych kilku tygodni albo miesięcy jej stosowania.³

Objawy hipoglikemii po zmianie insuliny

Szczególnej uwagi wymaga obserwacja objawów hipoglikemii po zmianie rodzaju insuliny. U niektórych pacjentów, po zmianie insuliny pochodzenia zwierzęcego na insulinę ludzką, wczesne objawy ostrzegawcze hipoglikemii mogą być mniej wyraźnie zaznaczone lub zupełnie różne od tych występujących podczas stosowania insuliny pochodzenia zwierzęcego.⁴

W przypadku uzyskania u pacjenta lepszej kontroli glikemii (np. przez zastosowanie intensywnej insulinoterapii) objawy ostrzegawcze hipoglikemii mogą być mniej wyraźne lub wcale się nie pojawić. O tym fakcie należy bezwzględnie poinformować pacjentów.⁵

Inne sytuacje, które mogą spowodować zmianę lub osłabienie wczesnych objawów ostrzegawczych hipoglikemii to:

• długotrwała cukrzyca
• neuropatia cukrzycowa
• przyjmowanie niektórych leków, np. β-adrenolityków

⁶

Należy podkreślić, że niewyrównana hipoglikemia lub hiperglikemia może prowadzić do poważnych następstw zdrowotnych, włącznie z utratą przytomności, śpiączką lub zgonem.⁷

Ryzyko związane z nieprawidłowym dawkowaniem

Stosowanie nieodpowiednich dawek insuliny rozpuszczalnej lub przerwanie leczenia, zwłaszcza w przypadku cukrzycy insulinozależnej, może prowadzić do hiperglikemii i kwasicy ketonowej – stanów, które potencjalnie mogą być śmiertelne.⁸

Tworzenie przeciwciał antyinsulinowych

Stosowanie ludzkiej insuliny może spowodować wytworzenie przeciwciał, jednak ich miano jest niższe niż w przypadku stosowania oczyszczonej insuliny pochodzenia zwierzęcego.⁹

Zmiana zapotrzebowania na insulinę

Zapotrzebowanie na insulinę może ulec znacznej zmianie w określonych okolicznościach klinicznych. Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące sytuacje:

• choroby trzustki, nadnerczy, przysadki mózgowej lub tarczycy
• zaburzenia czynności nerek lub wątroby
• stany chorobowe i zaburzenia emocjonalne
• zmiany aktywności fizycznej pacjenta
• modyfikacje sposobu odżywiania

^{10 11}

Technika wstrzykiwania insuliny

Pacjentów należy poinformować o konieczności ciągłego zmieniania miejsca wstrzyknięcia, w celu zmniejszenia ryzyka lipodystrofii i amyloidozy skórnej. Po wstrzyknięciu insuliny w obszarze występowania takich odczynów, może nastąpić opóźnienie wchłaniania insuliny i pogorszona możliwość kontroli glikemii.¹²

Co istotne, zgłaszano, że nagła zmiana miejsca wstrzyknięcia na obszar niedotknięty zmianami może skutkować wystąpieniem hipoglikemii. Po zmianie miejsca wstrzyknięcia zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi; można też rozważyć dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych.¹³

Stosowanie insuliny z pioglitazonem

Zgłaszano przypadki niewydolności serca w czasie jednoczesnego stosowania insuliny i pioglitazonu, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka niewydolności serca. Należy o tym pamiętać przed zastosowaniem leczenia skojarzonego insuliną rozpuszczalną z pioglitazonem.¹⁴

W przypadku leczenia skojarzonego należy regularnie obserwować, czy u pacjentów nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe niewydolności serca, zwiększenie masy ciała i obrzęki. Jeśli wystąpi nasilenie objawów ze strony układu krążenia, należy przerwać stosowanie pioglitazonu.¹⁵

Przenoszenie chorób i identyfikowalność insuliny

Aby uniknąć ewentualnego przeniesienia chorób, każdy wkład z insuliną rozpuszczalną może być używany tylko przez jedną osobę, nawet gdy igła na wstrzykiwaczu została zmieniona.¹⁶

W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu leczniczego.¹⁷

Wkłady do wstrzykiwaczy insulinowych

Wkłady z insuliną rozpuszczalną są przeznaczone do stosowania wyłącznie ze wstrzykiwaczem insulinowym wielokrotnego użytku określonego producenta i nie mogą być używane z żadnym innym wstrzykiwaczem wielokrotnego użytku, ponieważ dokładność dawkowania z innym wstrzykiwaczem nie została ustalona.¹⁸

Zawartość sodu w preparatach insuliny

Produkty zawierające insulinę rozpuszczalną zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że produkty te uznaje się za „wolne od sodu”.¹⁹