Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Insulina izofanowa

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania insuliny izofanowej

Insulina izofanowa, stanowiąca 70% składu preparatów dwufazowych takich jak Gensulin M30 (30/70) czy Humulin M3 (30/70), a także występująca w postaci preparatu Humulin N, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas jej stosowania. Odpowiednie postępowanie zapewnia bezpieczeństwo pacjenta i skuteczność terapii. ¹

Zmiana typu lub marki insuliny

Zmianę typu lub marki insuliny izofanowej stosowanej u pacjenta należy przeprowadzać wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza. Zmiana mocy, marki (producenta), typu (rozpuszczalna, izofanowa, mieszanka), pochodzenia (insulina zwierzęca, ludzka, analog insuliny ludzkiej) i/lub metody produkcji (rekombinacja DNA lub insulina pochodzenia zwierzęcego) może spowodować konieczność modyfikacji dawki. ²

W przypadku zmiany z insuliny pochodzenia zwierzęcego na insulinę ludzką izofanową, u niektórych pacjentów może być konieczna zmiana dawki. Jeżeli modyfikacja dawki jest konieczna, powinna ona nastąpić przy podaniu pierwszej dawki nowej insuliny lub w czasie pierwszych kilku tygodni lub miesięcy jej stosowania. ³

Objawy ostrzegawcze hipoglikemii

U niektórych pacjentów, po zmianie insuliny pochodzenia zwierzęcego na insulinę ludzką izofanową, wczesne objawy ostrzegawcze hipoglikemii mogą być mniej wyraźnie zaznaczone lub zupełnie różne od tych występujących podczas stosowania insuliny pochodzenia zwierzęcego. W przypadku uzyskania u pacjenta lepszej kontroli glikemii (np. przez zastosowanie intensywnej insulinoterapii) objawy ostrzegawcze hipoglikemii mogą być mniej wyraźne lub wcale się nie pojawić. O tym fakcie należy bezwzględnie poinformować pacjentów. ⁴

Inne sytuacje, które mogą spowodować zmianę lub osłabienie wczesnych objawów ostrzegawczych hipoglikemii przy stosowaniu insuliny izofanowej to:

• długotrwała cukrzyca
• neuropatia cukrzycowa
• przyjmowanie niektórych leków, np. β-adrenolityków

⁵

Niewyrównana hipoglikemia lub hiperglikemia w trakcie terapii insuliną izofanową może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z utratą przytomności, śpiączką lub zgonem. ⁶

Dawkowanie i stosowanie insuliny izofanowej

Stosowanie nieodpowiednich dawek insuliny izofanowej lub przerwanie leczenia, zwłaszcza w przypadku cukrzycy insulinozależnej, może prowadzić do hiperglikemii i kwasicy ketonowej – stanów, które potencjalnie mogą być śmiertelne. ⁷

Stosowanie ludzkiej insuliny izofanowej może spowodować wytworzenie przeciwciał, jednak ich miano jest niższe niż w przypadku stosowania oczyszczonej insuliny pochodzenia zwierzęcego. ⁸

Zmiana zapotrzebowania na insulinę izofanową

Zapotrzebowanie na insulinę izofanową może ulec znacznej zmianie w przypadku współistniejących chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego oraz innych schorzeń:

• choroby trzustki
• choroby nadnerczy
• choroby przysadki mózgowej
• choroby tarczycy
• zaburzenia czynności nerek
• zaburzenia czynności wątroby

^{9 10}

Zapotrzebowanie na insulinę izofanową może być zwiększone podczas choroby lub zaburzeń emocjonalnych. ¹¹

Modyfikacja dawki insuliny izofanowej może być również konieczna w przypadku zmiany aktywności fizycznej pacjenta lub sposobu odżywiania. ¹²

Technika wstrzykiwania insuliny izofanowej

Pacjentów należy poinformować o konieczności ciągłego zmieniania miejsca wstrzyknięcia insuliny izofanowej, w celu zmniejszenia ryzyka lipodystrofii i amyloidozy skórnej. Po wstrzyknięciu insuliny w obszarze występowania takich odczynów, może być opóźnione wchłanianie insuliny i pogorszona możliwość kontroli glikemii. ¹³

Zgłaszano, że nagła zmiana miejsca wstrzyknięcia na obszar niedotknięty zmianami skutkuje wystąpieniem hipoglikemii. Po zmianie miejsca wstrzyknięcia zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi; można też rozważyć dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych. ¹⁴

Jednoczesne stosowanie insuliny izofanowej z pioglitazonem

Zgłaszano przypadki niewydolności serca w czasie jednoczesnego stosowania insuliny izofanowej i pioglitazonu, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka niewydolności serca. Należy o tym pamiętać przed zastosowaniem leczenia skojarzonego insuliną izofanową z pioglitazonem. ¹⁵

W przypadku leczenia skojarzonego należy obserwować, czy u pacjentów nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe niewydolności serca, zwiększenie masy ciała i obrzęki. Jeśli wystąpi nasilenie objawów ze strony układu krążenia, należy przerwać stosowanie pioglitazonu. ¹⁶

Identyfikowalność insuliny izofanowej

W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych zawierających insulinę izofanową należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu. ^{17 18}

Instrukcja użycia wkładów z insuliną izofanową

Aby uniknąć ewentualnego przeniesienia chorób, każdy wkład z insuliną izofanową może być używany tylko przez jedną osobę, nawet gdy igła na wstrzykiwaczu została zmieniona. ¹⁹

Wkłady z insuliną izofanową są przeznaczone do stosowania wyłącznie ze wstrzykiwaczem insulinowym wielokrotnego użytku właściwym dla danego preparatu i nie mogą być używane z żadnym innym wstrzykiwaczem wielokrotnego użytku, ponieważ dokładność dawkowania z innym wstrzykiwaczem nie została ustalona. ²⁰

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkty lecznicze zawierające insulinę izofanową zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że produkty te uznaje się za „wolne od sodu”. ^{21 22}