Leki w grupie
„inhibitor DPP-4”

Inhibitory DPP-4 (dipeptydylopeptydazy 4), znane również jako gliptyny, to nowoczesna grupa leków przeciwcukrzycowych stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2. Działają one poprzez hamowanie enzymu DPP-4, który rozkłada inkretyny – hormony jelitowe zwiększające wydzielanie insuliny po posiłku. Dzięki temu mechanizmowi inhibitory DPP-4 przedłużają działanie endogennych inkretyn, co prowadzi do zwiększenia wydzielania insuliny zależnie od stężenia glukozy oraz zmniejszenia wydzielania glukagonu.

Do najważniejszych inhibitorów DPP-4 dostępnych w Polsce należą: sitagliptyna (Januvia, Ristaben, Tesavel), wildagliptyna (Galvus), saksagliptyna (Onglyza), linagliptyna (Trajenta) oraz alogliptyna (Vipidia). Leki te są stosowane zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z metforminą, pochodnymi sulfonylomocznika czy insuliną. Na rynku dostępne są również preparaty złożone, łączące inhibitor DPP-4 z metforminą, np. sitagliptyna + metformina (Janumet), wildagliptyna + metformina (Eucreas).

Główne zalety stosowania inhibitorów DPP-4 obejmują niskie ryzyko hipoglikemii (w przeciwieństwie do pochodnych sulfonylomocznika), neutralny wpływ na masę ciała oraz wygodne dawkowanie (zwykle raz dziennie). Leki te są dobrze tolerowane przez pacjentów, co przekłada się na lepsze przestrzeganie zaleceń terapeutycznych. Inhibitory DPP-4 wykazują również korzystny profil bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą typu 2, którzy często cierpią na choroby układu krążenia.

Mimo dobrego profilu bezpieczeństwa, stosowanie inhibitorów DPP-4 wiąże się z pewnymi zagrożeniami. Najczęstsze działania niepożądane obejmują infekcje górnych dróg oddechowych, bóle głowy oraz reakcje skórne. U niektórych pacjentów zgłaszano przypadki ostrego zapalenia trzustki, dlatego należy zachować ostrożność u osób z wywiadem pankreatitis. Saksagliptyna może nieznacznie zwiększać ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca. U pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek konieczna może być modyfikacja dawki większości inhibitorów DPP-4 (z wyjątkiem linagliptyny).

Inhibitory DPP-4 można podzielić na dwie podgrupy ze względu na strukturę chemiczną: pochodne ksantyny (np. linagliptyna) oraz nieposiadające struktury ksantynowej (np. sitagliptyna, saksagliptyna). Różnią się one profilem farmakokinetycznym oraz drogami eliminacji – linagliptyna jest wydalana głównie z żółcią, podczas gdy pozostałe gliptyny są w znacznym stopniu eliminowane przez nerki. Ta różnica ma znaczenie kliniczne przy doborze leku dla pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.