Przedawkowanie
Nalewka z rumianku

Nalewka z rumianku (Matricariae tinctura) jest składnikiem zarówno preparatów miejscowych, jak i doustnych, takich jak Cepan (krem) oraz Gastrolit (proszek do sporządzania roztworu). W kremie Cepan nalewka występuje w stężeniu 5,0 g/100 g, a ze względu na aplikację miejscową, przedawkowanie jest praktycznie niemożliwe z powodu ograniczonego wchłaniania systemowego. W przypadku preparatu doustnego Gastrolit, zawierającego 0,02 g nalewki w jednej saszetce, ryzyko przedawkowania jest wyższe, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie może dojść do hiperwolemii i zaburzeń gospodarki elektrolitowej. Objawy te wynikają głównie z całkowitego składu preparatu, a nie wyłącznie z nalewki z rumianku.

Przedawkowanie nalewki z rumianku

Nalewka z rumianku (Matricariae tinctura) jest składnikiem występującym w produktach leczniczych takich jak Cepan (krem) oraz Gastrolit (proszek do sporządzania roztworu). Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających nalewkę z rumianku dostarcza istotnych informacji na temat potencjalnego przedawkowania tej substancji.1

Ryzyko przedawkowania w zależności od drogi podania

W przypadku preparatów do stosowania miejscowego zawierających nalewkę z rumianku, takich jak Cepan, przedawkowanie jest praktycznie niemożliwe. Wynika to z faktu, że substancja aplikowana jest bezpośrednio na skórę, co znacząco ogranicza jej wchłanianie systemowe, nawet przy zastosowaniu na rozległych obszarach skóry. Cepan zawiera 5,0 g nalewki z rumianku w 100 g kremu, co stanowi stężenie bezpieczne przy aplikacji zewnętrznej.2 3

W przypadku preparatów doustnych zawierających nalewkę z rumianku, takich jak Gastrolit, ryzyko przedawkowania jest wyższe ze względu na drogę podania, jednakże przy zachowaniu zalecanego dawkowania przedawkowanie nie występuje. Gastrolit zawiera 0,02 g nalewki z rumianku w jednej saszetce.4 5

Objawy przedawkowania

W przypadku produktu Gastrolit, który zawiera nalewkę z rumianku jako jeden z komponentów, przedawkowanie może prowadzić do rozwoju powikłań związanych z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej. Głównym objawem przedawkowania tego produktu jest hiperwolemia, czyli zwiększenie objętości krwi krążącej, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.6

Należy pamiętać, że objawy przedawkowania w przypadku preparatu Gastrolit są przede wszystkim związane z całościowym składem produktu (zawierającym sodu chlorek, potasu chlorek, sodu wodorowęglan, nalewkę z rumianku, glukozę), a nie wyłącznie z nalewką z rumianku, która stanowi jedynie niewielki procent składu (0,02 g w saszetce).7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania produktu zawierającego nalewkę z rumianku w postaci doustnej (jak Gastrolit), należy w pierwszej kolejności dokonać oceny stężeń elektrolitów we krwi pacjenta. Następnie, w zależności od stanu klinicznego, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie lecznicze. U pacjentów z hiperwolemią, szczególnie z współistniejącą niewydolnością nerek, może być konieczne ograniczenie podaży płynów oraz monitorowanie bilansu płynów.8

W przypadku preparatów miejscowych zawierających nalewkę z rumianku (jak Cepan), ze względu na praktycznie niemożliwe przedawkowanie, nie ma określonych specjalnych procedur postępowania w przypadku nadmiernej aplikacji.9

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Produkt Dawka wywołująca
Hiperwolemia Zwiększenie objętości krwi krążącej, mogące prowadzić do przeciążenia układu krążenia. Objawia się obrzękami obwodowymi, wzrostem ciśnienia tętniczego, dusznością, zastoinową niewydolnością serca. Gastrolit Brak dokładnych danych, szczególne ryzyko u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
Zaburzenia elektrolitowe Nieprawidłowe stężenia elektrolitów we krwi (sodu, potasu) wymagające monitorowania i ewentualnej korekty. Gastrolit Brak dokładnych danych, ryzyko wzrasta przy przyjmowaniu zwiększonych ilości preparatu
Przedawkowanie przy stosowaniu miejscowym W przypadku preparatów do aplikacji miejscowej zawierających nalewkę z rumianku (Cepan) Cepan Przedawkowanie praktycznie niemożliwe

10
11

Specyficzne grupy pacjentów zwiększonego ryzyka

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z zaburzeniami czynności nerek, u których występuje zwiększone ryzyko hiperwolemii w przypadku przedawkowania preparatów zawierających nalewkę z rumianku w postaci doustnej, jak Gastrolit. U tych pacjentów zaleca się ostrożne dawkowanie i regularną kontrolę parametrów nerkowych oraz stężeń elektrolitów.12

Warto zauważyć, że w porównaniu produktów leczniczych zawierających nalewkę z rumianku, Cepan zawiera większą ilość tej substancji (5,0 g w 100 g kremu) niż Gastrolit (0,02 g w saszetce), jednak ze względu na drogę podania (miejscowo vs. doustnie), ryzyko przedawkowania jest odwrotnie proporcjonalne.13 14

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl